Graviola - wygląd i smak, właściwości zdrowotne, zastosowanie

Graviola (Annona muricata L.), znana także jako flaszowiec miękkociernisty czy guanábana, to niewielkie, dorastające do 7 metrów, wiecznie zielone drzewo należące do rodziny Annonaceae. Graviola rośnie w ciepłym klimacie: w Ameryce Południowej, Afryce i Oceanii. Jest zielona przez cały rok.

Choć o leczniczych właściwościach gravioli zaczęto mówić stosunkowo niedawno, bo przed kilkunastoma laty, okazuje się, że roślina ma bardzo długą tradycję. Już wieki temu dostrzegano jej walory i traktowano jako środek leczniczy w leczeniu serca, astmy, wątroby czy zapalenia stawów.

Choć właściwości prozdrowotne i lecznicze wykazują nie tylko owoce gravioli, ale również jej nasiona, liście, kora, korzenie i żywic, to właśnie owoce są najbardziej znane i popularne. Jak wyglądają i jak smakują?

Wiecznie kwitnące drzewo gravioli daje niezwykłe owoce o smaku truskawki i ananasa, choć niektóre odmiany rodzą owoce przypominające smakiem kokosy czy cytrusy. Miąższ owoców gravioli jest biały lub lekko kremowy. Gdy jest dojrzały, łatwo oddzielić go od pokrytej meszkiem i drobnymi kolcami skórki.

Soki i przetwory z gravioli również mają jasną barwę. Owoc Gravioli jest jednym z największych wśród owoców egzotycznych, swoim kształtem przypomina serce. Mierzy od 10 do 30 cm długości i 15 cm szerokości, waży od 4,5 do niemal 7 kg.

Owoce gravioli mają wiele właściwości prozdrowotnych i leczniczych. Głównym składnikiem ich suchej masy są węglowodany. Innymi ważnymi substancjami odżywczymi są białka, lipidy i błonnik.

W owocach znajduje się niewiele tłuszczów. Te mają jednak bogaty skład. Dopatrzono się w nim aż 68 aktywnych substancji. Owoce gravioli zawierają wiele witamin:

• witaminę C,
• witaminę B6,
• kwas pantotenowy (B5),
• niacynę (B3),
• ryboflawinę (B2),
• tiaminę (B1),
• kwas foliowy,
• wapń,
• żelazo,
• magnez,
• fosfor,
• potas,
• sód,
• cynk.

Obok witamin głównymi składnikami aktywnymi owoców gravioli są związki fenolowe oraz karotenoidy. Owoce gravioli charakteryzuje się wysoką wartością odżywczą, wspomagają układ odpornościowy organizmu oraz ułatwiają jego detoksykację.

Graviola zapobiega wrzodom, obniża poziom cukru i ciśnienia, ma właściwości przeciwzapalne, przeciwbólowe, zwalcza też wirusy. Co ważne, posiada również właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne, a także przeciwnowotworowe.

Ponieważ zawarte w gravioli związki chemiczne skutecznie niszczą komórki aż 12 typów nowotworów, chroniąc jednocześnie komórki zdrowe, owoc zyskał sławę jako lek na raka i środek niwelujący szkodliwe działanie chemioterapii. Działanie przeciwnowotworowe wykazują związki o nazwie acetogeniny annonaceowe.

Czy zatem graviola jest skutecznym lekiem na raka? Czy prawdą jest, że jest skuteczniejsza niż chemioterapia? Choć badania są obiecujące, dotychczasowe dowody naukowe niestety tego nie potwierdzają.

Owoce gravioli można jeść na surowo lub wyciskać z nich sok. Warto go podawać z miodem lub świeżo wyciskanym sokiem z jabłek i pomarańczy.

Miąższ gravioli jest również wdzięczną bazą deserów czy przetworów, na przykład konfitur czy dżemów. Graviola jest popularna w krajach Ameryki Środkowej i Południowej oraz innych tropikalnych rejonach, gdzie się ją uprawia.

W Polsce o świeże owoce gravioli nie jest łatwo. Częściej spotyka się soki, a także suplementy diety w postaci kapsułek, tabletek bądź proszku z suszonych owoców.

Można kupić również suszone liście gravioli. Produkty te są dostępne w sklepach zielarskich i ze zdrową żywnością, tak stacjonarnych, jak i internetowych.

Gravioli oraz przetworów na jej bazie nie powinny spożywać kobiety w ciąży i karmiące piersią, a także osoby przyjmujące leki na cukrzycę, borykające się z niskim ciśnieniem lub biorące leki na nadciśnienie.

Gravioli powinny również unikać osoby z chorobami nerek i wątroby oraz zmagające się chorobą Parkinsona. Badania dowodzą, że jeśli graviola jest spożywana w zbyt dużych ilościach, to zawarte w niej toksyczne związki mogą wywoływać różne niekorzystne zmiany w układzie nerwowym, prowokując między innymi zaburzenia ruchu. Z kolei długotrwałe spożywanie gravioli może prowadzić do wyjałowienia układu pokarmowego.