Hipersomnia

Hipersomnia to patologicznie wzmożona senność, która nie przemija po śnie lub pojawia się podczas angażującej czynności. „Patologicznie wzmożona” jest tu szczególnie ważne, ponieważ ospałość po jednej nieprzespanej nocy nie jest chorobą. Osoby cierpiące na nadmierną senność mogą zasnąć w najmniej spodziewanym momencie: w pracy lub podczas jazdy samochodem, co prowadzi do szczególnego niebezpieczeństwa związanego z hipersomnią. Trudności w koncentracji, brak energii – to inne problemy tych chorych. Uważa się, że aż blisko 40% ludzi w Stanach Zjednoczonych ma od czasu do czasu objawy związane z tą dolegliwością.

Zobacz film: "Co wpływa na pewność siebie?"

Przyczyny hipersomnii

Jest kilka przyczyn patologicznej nadmiernej senności. Mogą to być:

  • pierwotne (endogenne) zaburzenia snu: narkolepsja, hipersomnia idiopatyczna, bezdechy podczas snu,
  • organiczne uszkodzenia mózgu, infekcje,
  • zaburzenia wydzielania hormonów,
  • zaburzenia psychiczne,
  • stosowanie lub odstawienie substancji psychoaktywnych.

Diagnostyka hipersomnii

Jeżeli wielokrotnie podsypiasz w ciągu dnia, czujesz się zmęczony mimo przespanej nocy, porozmawiaj o tym ze swoim lekarzem. Zapyta cię o twoje nawyki związane ze snem, ile godzin śpisz każdej nocy, czy szybko usypiasz, czy budzisz się w nocy, czy robisz sobie drzemki w ciągu dnia. Ważne jest także, czy przyjmujesz jakieś leki lub środki odurzające, alkohol lub czy masz jakieś problemy w pracy lub w domu, które mogą utrudniać spokojny wypoczynek. Jeśli będzie potrzeba dalszej diagnostyki, lekarz może skierować cię do specjalistycznej poradni zajmującej się zaburzeniami snu.Czasem wskazane jest wykonanie kilku badań: tomografii komputerowej głowy, badania EEG lub badania polisomnograficznego, czyli oceny funkcjonowania organizmu podczas snu.

Zaburzenia oddychania podczas snu

Zaburzenia te także prowadzą do nadmiernej senności w ciągu dnia. Liczne wybudzenia w nocy, których chory często nie pamięta, doprowadzają do tego, że sen ten jest nieefektywny i nie przynosi wypoczynku.

Najczęstszą postacią zaburzeń oddychania podczas snu jest zespół bezdechów obturacyjnych, prowadzący do spadku stężenia tlenu we krwi, a wzrostu poziomu dwutlenku węgla. Bezdech, trwający 20–30 sekund, powoduje wybudzenie ze snu, przy każdym jego epizodzie.

Przyczyną bezdechów obturacyjnych jest zamknięcie lub istotne zwężenie górnych dróg oddechowych, uniemożliwiające wymianę powietrza w płucach. Do takiego stanu dochodzi najczęściej u mężczyzn między 40. a 60. rokiem życia. Głównym czynnikiem sprzyjającym bezdechom jest otyłość. Chorzy skarżą się przede wszystkim na senność w ciągu dnia i nieregenerujący sen w nocy. Zaczynają podsypiać w dzień, zdarzają się im zaśnięcia za kierownicą, mają trudności z koncentracją i pamięcią. Jeśli takie dolegliwości zgłasza otyły mężczyzna, to bardzo prawdopodobne, że przyczyną takiego stanu jest bezdech obturacyjny.

Leczenie polega na podawaniu podczas snu powietrza pod stałym dodatnim ciśnieniem (continuous positive Airways pressure – CPAP). Odbywa się to za pomocą specjalnej maski zakładanej przez chorego na noc. Jeżeli przyczyną bezdechów i zapadania się dróg oddechowych jest wada anatomiczna, wada zgryzu, to leczenie jest przyczynowe – operacyjne.

Leczenie bezdechów obturacyjnych jest szczególnie istotne z powodu licznych powikłań, jakie mogą one powodować: nadciśnienia tętniczego, nadciśnienia płucnego, zaburzeń rytmu serca, zawału serca, udarów mózgu.

Narkolepsja

Narkolepsja to zespół objawów występujący pod postacią kilku objawów: nadmiernej senności w ciągu dnia z napadami snu oraz katapleksji, czyli nagłej, obustronnej utraty napięcia mięśni wyzwalanej przez emocje. Może objawiać się to jako jąkanie lub wypuszczanie z rąk trzymanych w nich przedmiotów. Napad taki trwa od kilku sekund do kilku minut. Do objawów narkolepsji należą także porażenie przysenne, czyli przemijająca uogólniona niemożność poruszania się i mówienia podczas zasypiania, oraz omamy – doznania zmysłowe, dotykowe, wzrokowe, słuchowe, występujące podczas zasypiania, czyli między czuwaniem a snem (zwane omamami hipnagogicznymi) lub podczas budzenia się, czyli między snem a czuwaniem (omamy hipnopompiczne).

Senność w narkolepsji ma zmienne nasilenie. Przede wszystkim narasta ona podczas wykonywania monotonnych zajęć. W ciągu dnia występują epizody nagłego zaśnięcia, trwające 10–20 minut. Po tym czasie chory budzi się zregenerowany, ale po kolejnych 2–3 godzinach ponownie odczuwa senność. Skutkuje to pogorszeniem pamięci, trudnościami z koncentracją.

Początek narkolepsji przypada najczęściej na okres młodzieńczy lub między 35. a 45. rokiem życia. Jest to stan ograniczający funkcjonowanie w społeczeństwie, będący przyczyną groźnych wypadków, konfliktów. Powoduje to, że chorzy ci często cierpią też na inne zaburzenia psychiczne: depresję, zaburzenia lękowe. Nadmierna senność występująca wraz z katapleksją pozwala na rozpoznanie narkolepsji potwierdzanej badaniami laboratoryjnymi.

Jako przyczyny narkolepsji podaje się obniżone stężenie dopaminy i noradrenaliny w ośrodkowym układzie nerwowym oraz obniżony poziom hipokretyn (oreksyn). Występują one we wszystkich rejonach mózgu odpowiedzialnych za sen i czuwanie. Część przypadków narkolepsji jest wynikiem genetycznego dziedziczenia zaburzeń związanych z nieprawidłowym poziomem i funkcją hipokretyny.

W leczeniu stosuje się pochodne amfetaminy, selegilinę oraz modafinil.Szczególnie ten ostatni uważany jest za podstawowy lek. Jednak żaden z nich nie usuwa całkowicie nadmiernej senności. Do leczenia innych objawów narkolepsji używa się leków przeciwdepresyjnych. Dużą rolę odgrywają też edukacja i planowanie rytmu dnia, na co składa się regularny sen nocny, oraz zaplanowane 15–20-minutowe drzemki w ciągu dnia, co prawie 4 godziny. Jednak mimo to leczenie trwa całe życie.

Lekarz Anna Zielińska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Bilikiewicz A. Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2776-4
  • Shapiro C.M. ABC zaburzeń snu, Astrum, Wrocław 1998, ISBN 83-87197-24-6
  • Szelenberger W. Bezsenność, AM Warszawa, Warszawa 2000, ISBN 83-908354-2-8
  • Krzyżowski J. Bezsenność, Medyk, Warszawa 2002, ISBN 83-87340-68-5

Zaburzenia snu

Komentarze (8)
~gosc
~gosc ponad rok temu

Od kilkunastu lat borykam się z nadmierną senności. Na początku uważałem to za objaw zmęczenia, gdyż pojawiało się wieczorem, teraz myślę, że to coś poważniejszego, bo jestem senny cały dzień, a wieczór przeznaczony jest wyłącznie na sen. Zasypiam zaraz po przyłożeniu głowy do poduszki. Senności towarzyszą wędrujące bóle głowy z odrętwieniem oraz dziwne objawy od żołądka, brak koncentracji, problemy z pamięcią i widzenie tunelowe - tak to nazywam. Objawia się tym, iż mój mózg zapamiętuje lub zwraca uwagę tylko na cześć obrazu który widzę. Badam się od ponad 10 lat - bez skutku,byłem u psychiatry - nie znalazł u mnie żadnej choroby i na ponad rocznej terapii u psychologa, który stwierdził, że mam zwykłe problemy jak większość ludzi i nie mogą wpływać one aż tak na moje samopoczucie. W chwili obecnej szukam polskiego doktora House'a, bo nie mam pomysłu, do kogo się udać. Jeśli ktoś ma jakieś pomysły czekam na propozycje mentos_p@wp.pl
Czuję się jak warzywo :)
Warzywo.

Odpowiedz
~gosc
~gosc ponad rok temu

Miałeś robione jakieś badania przez lekarza neurologa? Pamiętaj, że zanim zdiagnozuje się jakiekolwiek z zaburzeń psychicznych trzeba najpierw wykluczyć istnienie chorób somatycznych. Pójdź do lekarza rodzinnego i poproś o skierowanie do neurologa.

Odpowiedz
~gosc
~gosc ponad rok temu

Witaj. W przypadku gdy ma się zrobione tak jak Ty wszystkie badania i nie zostaje wykryta żadna z chorób somatycznych można podejrzewać, że za Twoje samopoczucie odpowiadają jakieś procesy psychiczne. Powinnaś udać się do lekarza psychiatry (nie potrzebujesz skierowania) i opowiedzieć mu o swoim problemie. Skoro wszystkie badania wychodzą dobrze nie musisz się martwić jednak wizyta u psychiatry nie zaszkodzi, a może on znaleźć sposób na Twoje dolegliwości :-) .

Odpowiedz
~gosc
~gosc ponad rok temu

Mam dziwne objawy: bezwładność, senność. Mogę zasnąć w każdych warunkach. Lekarz psychiatra stwierdził nerwicę histeryczną. Czy ktoś może ma taką nerwicę właśnie z takimi objawami?
Powoli czuję że się zaczyna od zawrotów głowy. Nie mogę się ruszyć, wszystkie mięśnie odmawiają posłuszeństwa, nie mogę mówić. Siedzę tylko z opadniętą głową i mam otwarte oczy. Wszystko widzę i słyszę ale nie mogę nawet palcem ruszyć.
Zaczęło się to gdy miałam 19 lat. Teraz mam 37. Staram się nie przemęczać, nie stresować i jakoś od dawna mi się to nie przydarzyło. Nie pracuję zawodowo - bo niby jak?
Jeśli ktoś ma podobne objawy nerwicy histerycznej proszę o wiadomość magjanik1@o2.pl

Odpowiedz
~gosc
~gosc ponad rok temu

Witam, mam to samo z sennością, zmęczeniem i brakiem koncentracji, chociaż mojej bóle głowy, są chyba lżejsze. Mam 24 lata i cierpię na to od 12 lat i do tej pory nikt mi nie pomógł, nie postawił diagnozy. Jedynie depresją lekarze potrafią to wytłumaczyć ale ona jest nieuleczalna, a ja nie mogę sobie w tym wieku pozwolić na taki "śpiący" tryb życia. Strasznie mnie to denerwuje i dodatkowo dobija. Tomografia wykazała na dodatek zanik kory mózgowej... Ale nikt tego nie łączy, a przynajmniej nie potrafi nic zaradzić. Mam tyle planów i pomysłów. a nic nie mogę zrobić, nawet najprostszych rzeczy (potrafię się nie kąpać przez 3 miesiące, a tylko myć z braku siły na wejście do wanny/pod prysznic). To na pewno nie jest normalne. Jak to możliwe, że nikt nie wie jak mi pomóc? Jeżeli ktoś Ci tu czy w jakiś inny sposób powie co to może być i co trzeba zrobić to daj mi znać. milenka33@op.pl

Odpowiedz
~gosc
~gosc ponad rok temu

Mam 16 lat i odkąd pamiętam boli mnie cały czas głowa i w ciągu doby potrafię przespać 20h. W weekendy nawet z łóżka nie wychodzę, to chyba nie jest normalne w moim wieku...W związku z moimi bólami głowy miałam wykonywana tomografię, rezonans, eeg, emg, udp, poziom hormonów tarczycy, cukier, morfologie, ob i nie wykryto żadnych poważnych patologii. Jednak ja czuję, że ze mną coś jest nie tak, nadmierna senność, ból głowy, ciągłe zmęczenie. Dodam, że nie mam problemów ani w szkole ani w rodzinie. Proszę o odpowiedź.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia snu
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Tiki

~Londis • ostatni post 6 godzin temu

2

Pomocni lekarze

Artykuły Zaburzenia snu
Zaburzenia snu

Ciastka na sen

Ciastka na sen

Aktywny składnik nasennych ciastek to melatonina. Melatonina to hormon produkowany przez szyszynkę (gruczoł ulokowany w mózgu) ze specyficznego aminokwasu - tryptofanu.

Zaburzenia snu

Zaskakujące przyczyny problemów ze snem

Zaskakujące przyczyny problemów ze snem

z zimnymi kończynami. To może szczególnie przeszkadzać podczas snu, ponieważ ciepłe dłonie i stopy są kluczowe dla szybkiego zaśnięcia. Załóż (...) więc parę czystych skarpet, zanim położysz się spać. Jest zbyt cicho Cisza podczas snu...

Zaburzenia snu

Cykle snu (WIDEO)

Cykle snu (WIDEO) Odtwórz wideo

, zrelaksować ciało i wzmocnić ducha. Należy pamiętać o tym, aby chodzić spać zawsze o tej samej porze; nieregularne cykle snu wpływają niekorzystnie na tryb (...) czy oglądania telewizji. Odpoczynek w nocy zależy od tzw. faz snu....

Zaburzenia snu

Problemy z rytmem dnia

Problemy z rytmem dnia

Zakłócenia rytmu dobowego mogą prowadzić do problemów z pamięcią, snem, systemem sercowo-naczyniowym, metabolizmem i odpornością organizmu.

Zaburzenia snu

Leczenie zaburzeń snu

Zaburzenia snu są coraz częstym problemem. Wstajemy niewyspani, przez cały dzień odczuwamy zmęczenie i mamy problemy z koncentracją. Staramy sobie pomóc, zażywając leki nasenne i nie docieramy do przyczyny bezsenności....

Zaburzenia snu

Koszmar senny

odmiana marzeń sennych, pojawiających się w fazie snu paradoksalnego (REM). Ich tematyką są sytuacje zagrażające życiu czy bezpieczeństwu