Insulinooporność a rak. Odkryto niepkojącą zależność

Insulinooporność to stan, w którym komórki organizmu słabiej reagują na insulinę, hormon odpowiedzialny za regulację poziomu glukozy we krwi. W efekcie trzustka produkuje coraz więcej insuliny, aby utrzymać prawidłowe stężenie cukru.

Zespół z Uniwersytetu Tokijskiego przeanalizował dane około 500 tys. uczestników projektu UK Biobank. Do oceny ryzyka wykorzystano opracowane wcześniej narzędzie oparte na sztucznej inteligencji, nazwane AI-IR. System ten pozwala przewidywać insulinooporność na podstawie dziewięciu rutynowych parametrów medycznych zbieranych podczas standardowych badań kontrolnych. Analiza wykazała wyraźnie podwyższone ryzyko sześciu nowotworów:

• macicy,
• nerek,
• przełyku,
• trzustki,
• jelita grubego,
• piersi.

Dodatkowo odnotowano nominalnie zwiększone ryzyko kolejnych sześciu typów nowotworów, w tym raka żołądka, wątroby, płuc, jelita cienkiego oraz białaczki.

Dotychczas ustalenie jednoznacznego związku było utrudnione, ponieważ bezpośrednie badanie insulinooporności w warunkach klinicznych jest skomplikowane i rzadko wykonywane poza wyspecjalizowanymi ośrodkami diabetologicznymi. W praktyce często korzysta się z BMI jako wskaźnika ryzyka. To podejście ma jednak ograniczenia. Niektóre osoby z otyłością pozostają metabolicznie zdrowe, podczas gdy osoby z prawidłową masą ciała mogą mieć zaburzenia gospodarki insulinowej. AI-IR, łącząc dziewięć parametrów w jeden wynik, pozwala wykrywać insulinooporność także tam, gdzie BMI nie daje pełnego obrazu.

Autorzy podkreślają, że wykorzystane dane pochodzą z rutynowych badań, co oznacza, że narzędzie mogłoby zostać wdrożone na szeroką skalę. Pozwoliłoby to identyfikować osoby z grup podwyższonego ryzyka nie tylko cukrzycy i chorób serca, ale także nowotworów. Naukowcy zapowiadają dalsze badania nad rolą czynników genetycznych oraz mechanizmami biologicznymi łączącymi insulinooporność z procesem nowotworowym. Celem jest opracowanie skuteczniejszych metod zapobiegania i leczenia zaburzeń metabolicznych.

- Dzięki połączeniu dziewięciu parametrów klinicznych w jeden wynik, AI-IR potrafi wykryć insulinooporność tam, gdzie samo BMI zawodzi i nie daje pełnego obrazu. Teraz pracujemy nad zrozumieniem, jak różnice genetyczne wpływają na to ryzyko. Naszym ostatecznym celem jest połączenie tych masowych danych z badaniami nad biologią molekularną, żeby stworzyć lepsze sposoby na radzenie sobie z insulinoopornością - podsumował Yuta Hiraike, autor pracy.

Choć badanie koncentrowało się na analizie danych populacyjnych, eksperci przypominają, że insulinooporność w dużej mierze związana jest ze stylem życia. Dieta bogata w przetworzone produkty, brak aktywności fizycznej i nadmiar tkanki tłuszczowej sprzyjają zaburzeniom metabolicznym. Nowe wyniki sugerują, że kontrola poziomu insuliny i wczesne wykrywanie insulinooporności mogą mieć znaczenie nie tylko dla zapobiegania cukrzycy, ale także w kontekście profilaktyki nowotworowej.

Wyniki opublikowano w czasopiśmie "Nature Communications".

Źródło: PAP