Izosporoza - objawy, rozpoznanie, leczenie, profilaktyka

Izosporoza to inwazyjna choroba układu pokarmowego, którą wywołuje pierwotniak Isospora belli, należący do kokcydiów. Źródłem zakażenia jest skażona woda oraz zanieczyszczone patogenem pokarmy. Izosporoza głównie panuje w klimacie tropikalnym, jest rozpowszechniana drogą fekalno-oralną.

W dwunastnicy i jelicie cienkim z oocysty zostają uwolnione sporozoity, które prowadzą do inwazji błony śluzowej. Isospora belli rozsiewa się po komórkach nabłonkowatych dwunastnicy i jelita cienkiego.

Następuje spłaszczenie, a kolejno zanik kosmków jelitowych. Jednocześnie dochodzi do przerostu gruczołów jelitowych (krypt Lieberkühna) oraz nacieków z komórek jednojądrowych w podścielisku nabłonka. Wówczas izosporoza wywołuje uporczywe dolegliwości, które informują o zespole złego wchłaniania.

• wodnista biegunka o różnym nasileniu,
• rozlane bóle brzucha,
• brak apetytu,
• osłabienie,
• redukacja masy ciała,
• podwyższona temperatura ciała,
• stan podgorączkowy,
• odowodnienie,
• zaburzenia elektrolitowe,
• wyniszczenie organizmu.

Izosporoza może mieć ostry lub przewlekły przebieg. U chorych może pojawić się też zapalenie pęcherzyka żółciowego, reaktywne zapalenie stawów i stolce tłuszczowe.

Diagnostyka izosporozy polega na wykonaniu mikroskopowego badania kału za pomocą barwienia preparatów metodą Ziehla-Neelsena. Potwierdzenie choroby uzyskuje się po znalezieniu oocyst Isospora belli w próbce.

Wykorzystuje się również barwienie zielenią brylantową w modyfikacji Kinyouna, dzięki czemu oocysty stają się czerwone. Badanie kału często powtarza się wielokrotnie, ponieważ wydalanie oocyst jest nieregularne.

Izosporoza powinna być rożnicowana z chorobami, takimi jak:

• giardioza,
• kryptosporydioza,
• inne pierwotniakowe inwazje,
• biegunki bakteryjne,
• celiakia,
• zaburzenia czynnościowe jelit.

Leczenie zwykle opiera się na podawaniu kotrimoksazolu 2 razy po 960 mg przez 3 tygodnie. Pacjenci z niedoborami immunologicznymi najczęściej zażywają 4 razy po 960 mg przez pierwsze 10 dni, a póżniej 2 razy po 960 mg przez 3-4 tygodnie.

W trakcie leczenia stosuje się także nitazoksanid, cyprofloksacynę, pirymetaminę z sulfadoksyną oraz kwasem folinowym. U pacjentów z AIDS prowadzi się leczenie podtrzymujące - wtórną profilaktykę.

• częste mycie rąk,
• przestrzeganie zasad higieny,
• picie wody wolnej od zanieczyszczenia,
• spożywanie pokarmów wolnych od zanieczyszczenia.