Jak postępować w przypadku stanów zapalnych skóry?

Stany zapalne skóry stanowią największą i najbardziej złożoną grupę chorób skóry. Należą do nich między innymi choroby wypryskowe, atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, trądzik, łojotokowe zapalenie skóry, liszajec płaski i inne. Mimo różnej symptomatologii choroby te łączy wspólne podłoże – stan zapalny, a dolegliwości, jakie odczuwa pacjent, są ze sobą porównywalne.

Polecane wideo:

1. Rodzaje chorób skóry

1.1. Czym jest wyprysk?

Wyprysk jest to powierzchowny stan zapalny skóry, który powstaje pod wpływem czynników zarówno wewnątrzpochodnych, jak i zewnątrzpochodnych. Zmiany występujące w tej chorobie mogą mieć bardzo różny charakter: od drobnych grudek do zmian liszajowatych. Ogniska zapalne są zwykle odgraniczone od zdrowej skóry, są swędzące i ustępują bez pozostawienia śladu. Istnieje wiele odmian wyprysku: wyprysk kontaktowy, wyprysk łojotokowy, wyprysk podudzia i inne.

1.1.1. Wyprysk kontaktowy

Najczęstszą postacią wyprysku jest wyprysk kontaktowy. Może być on wywołany czynnikami niealergicznymi (drażniącymi) oraz alergicznymi, z którymi dana osoba styka się w życiu codziennym lub w pracy zawodowej.

1.1.2. Wyprysk niealergiczny

Wyprysk niealergiczny spowodowany jest najczęściej przez różnego rodzaju środki czyszczące czy piorące. W przypadku przewlekłego kontaktu z drażniącą substancją dochodzi do zgrubienia i szorstkości skóry, która pęka i łuszczy się. Uszkodzenie skóry w tym przypadku jest związane ze zniszczeniem naturalnej bariery ochronnej naskórka, jaką stanowią lipidy oraz niskie pH skóry. Objawy wyprysku niealergicznego obejmują jedynie miejsce bezpośredniego kontaktu z substancją drażniącą i ustępują zazwyczaj po zaprzestaniu jej działania.

1.1.3. Wyprysk alergiczny

Wyprysk alergiczny cechuje się powierzchownymi zmianami zapalnymi w skórze, powstającymi w wyniku kontaktu z alergenem, z którym pacjent zetknął się w przeszłości, w życiu codziennym lub w pracy zawodowej, i jest on związany z nadmierną aktywacją układu immunologicznego związaną z produkcją IgE. Wyróżnia się tu dwie odmiany: wyprysk ostry oraz wyprysk przewlekły. Wyprysk kontaktowy alergiczny jest najczęściej powodowany przez chrom, nikiel, kobalt, składniki gumy, epoksyd. Zmiany skórne mogą przekraczać miejsce kontaktu z alergenem, a nawet nasilać się po usunięciu alergenu. Wyprysk alergiczny skóry leczy się miejscowo kremami z kortykosteroidami, które działają przeciwzapalnie, oraz ogólnie za pomocą leków antyhistaminowych. Leczenie miejscowe można uzupełnić, stosując maść lub krem zawierające alantoinę. Alantoina ma właściwości łagodzące i kojące, dzięki czemu zmniejsza uczucie świądu. Działa też regenerująco na zmieniony chorobowo naskórek oraz zmniejsza stan zapalny i podrażnienia skóry.

1.2. Łuszczyca

Kolejną powszechną chorobą skóry, która ma między innymi podłoże zapalne, jest łuszczyca. Choroba ta występuje u wszystkich ras i zapada na nią 1-3 proc. populacji. Łuszczyca jest chorobą o przewlekłym i nawrotowym charakterze. Cechuje się ona zwiększoną proliferacją naskórka (u zdrowych osób proces odnawiania naskórka trwa około 28 dni, u osób chorych na łuszczycę czas ten skraca się nawet do 3-4 dni), co skutkuje pojawianiem się grudkowych wykwitów oraz ognisk pokrytych szarą lub srebrną łuską. Etiopatogeneza choroby nie jest do końca poznana, istotne są tu zarówno czynniki genetyczne, jak i immunologiczne i autoimmunologiczne.

1.2.1. Rodzaje łuszczycy

Wyróżniamy dwa rodzaje łuszczycy w zależności od okresu jej pojawienia się. Typ I to łuszczyca pojawiająca się przed 40 rokiem życia, częściej występuje rodzinnie, a przebieg choroby charakteryzuje się częstymi nawrotami oraz rozległymi zmianami. Typ II to łuszczyca pojawiająca się w późniejszym wieku, najczęściej po sześdziesiątce, rzadko obserwuje się występowanie rodzinne. Zmiany w tym typie są na ogół mniej rozległe, a nawroty rzadsze.

Typowo zmiany w łuszczycy zlokalizowane są w okolicy kolan, łokci oraz na owłosionej skórze głowy. Wyróżniamy kilka odmian łuszczycy, między innymi: łuszczycę zwykłą, łuszczycę krostkową, łuszczycę wysiękową, odmianę krostkową dłoni i stóp, odmianę uogólnioną oraz odmianę stawową.

1. Łuszczyca zwykła

Łuszczyca zwykła (inaczej pospolita) jest najczęstszą formą łuszczycy, charakteryzującą się typowymi ogniskami złuszczającej się skóry, które pokryte są łuską w kolorze szarym lub srebrnym, często występują również w tej odmianie plackowate zaczerwienienia skóry.

2. Łuszczyca krostkowa

Łuszczyca krostkowa to jedna z najcięższych postaci tej choroby. Wysiewy mogą być spowodowane między innymi zakażeniami lub lekami (szczególnie hormonalnie czynnymi). Pojawiają się w niej liczne wykwity krostkowe, wypełnione ropą, które niejednokrotnie zlewają się ze sobą. Zmianom skórnym zazwyczaj towarzyszy wysoka gorączka. Często w okresach remisji zmiany skórne mają charakter łuszczycy zwykłej.

W odmianie wysiękowej zmiany łuszczycowe zlokalizowane są najczęściej w okolicach fałdów skórnych, a forma ta często towarzyszy łuszczycy stawowej.

Odmianę krostkową dłoni i stóp charakteryzują wykwity krostkowe na podłożu rumieniowym i złuszczającym się. Ogniska są wyraźnie odgraniczone oraz przechodzą na boczne powierzchnie stóp i rąk.

3. Łuszczyca uogólniona

Odmiana uogólniona (erythrodermia psoriatica) ma nierzadko przebieg bardzo ciężki, niekiedy towarzyszy jej odmiana stawowa i krostkowa. Uogólnienie zmian łuszczycowych może być sprowokowane leczeniem zewnętrznym.

4. Łuszczyca stawowa

Odmiana stawowa jest szczególną postacią łuszczycy, objawiającą się zapaleniem stawów, może ona prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia stawów i inwalidztwa.

1.2.2. Leczenie łuszczycy

W leczeniu łuszczycy zwykłej zazwyczaj wystarczające jest leczenie zewnętrzne, które ma na celu zahamowanie nadmiernej proliferacji naskórka. W pierwszym etapie leczenia należy usunąć łuski, a następnie stosować zewnętrznie maści hamujące proliferację, np. zawierające kwas salicylowy, maść solankową. Maści z kortykosteroidami zalecane są do stosowania jedynie na niewielkie ogniska, nie należy stosować ich na duże powierzchnie ze względu na możliwość wystąpienia powikłań ogólnych oraz zaników posteroidowych skóry. Pomocne mogą też okazać się produkty zawierające w swoim składzie alantoinę. Alantoina ma właściwości przeciwzapalne oraz wpływa regulacyjnie na proliferację naskórka.

W cięższych przypadkach łuszczycy stosuje się różnego rodzaju terapie ogólne. Niestety, jak dotąd nieznane są leki powodujące całkowite wyleczenie. W leczeniu ogólnym stosuje się fotochemioterapię (naświetlanie promieniami UVA lub UVA + UVB w połączeniu z lekami zwiększającymi wrażliwość na te rodzaje promieniowania, np. retinoidami czy 8-metoksypsoralenem) oraz farmakoterapię doustną (retinoidy, methotrexat, cyklosporynę A i inne).

1.3. Atopowe zapalenie skóry

Kolejną częstą chorobą zapalną skóry jest atopowe zapalenie skóry. U podłoża tej choroby leżą czynniki zarówno genetyczne, jak i immunologiczne. U chorych oraz u członków ich rodzin często występują rozmaite objawy atopii (terminem atopia określa się różne choroby alergiczne, np. astmę, zapalenie spojówek, zapalenie błony śluzowej nosa, często występujące rodzinnie, u ok. 30 proc. pacjentów), o mechanizmie natychmiastowym (typu I) związanym z przeciwciałami klasy IgE. Choroba rozpoczyna się zazwyczaj już w dzieciństwie. U około połowy chorych pierwsze objawy AZS występują pomiędzy 3 a 6 miesiącem życia, u większości do 5 roku życia. Jej przebieg jest przewlekły i nawrotowy, do zaostrzeń dochodzi zazwyczaj w miesiącach jesiennych i wiosennych, a do remisji AZS w lecie. Na szczęście w dużym odsetku dochodzi do samoistnego wygaszania objawów choroby wraz z wiekiem chorego. Charakterystyczne dla atopowego zapalenia skóry są zmiany wypryskowe z wybitnie nasilonym świądem i lichenizacją (naskórek staje się zgrubiały, a sucha skóra wygląda jakby była oglądana przez szkło powiększające). Typowo zmiany skórne zlokalizowane są w zgięciach łokciowych i kolanowych oraz na twarzy i szyi.

1.3.1. Leczenie atopowego zapalenia skóry

Ważne jest, by na początku leczenia AZS wyeliminować wszystkie znane czynniki alergiczne. W leczeniu stosuje się leczenie miejscowe (zawiesiny, kremy, pasty lub maści neutralne albo zawierające kortykosteroidy) oraz ogólne (leki przeciwhistaminowe, w okresie zaostrzeń kortykosteroidy, interferon Y, a także fotochemioterapię). U osób chorych na AZS wyjątkowo ważna jest codzienna, właściwa pielęgnacja wrażliwej skóry, jej odpowiednie natłuszczenie oraz nawilżenie. Skuteczność wykazują rozmaite hipoalergiczne preparaty zmniejszające suchość skóry. Produkty te zawierające w swoim składzie alantoinę zapewniają właściwe nawilżenie i natłuszczenie skóry dzięki odbudowie ochronnego płaszcza hydrolipidowego skóry. Dodatkowo dzięki właściwościom przeciwzapalnym zmniejszają wyjątkowo uciążliwe uczucie świądu.

Stany zapalne skóry są jedną z najczęstszych przyczyn wizyty u dermatologa. Należy pamiętać, że rozpoznanie i właściwe leczenie powinno odbywać się właśnie pod okiem lekarza tej specjalności.

Polecane wideo:

Komentarze (1)
~kasia
~kasia

Mnie mówią, że wyglądam młodziej, lepiej. I faktycznie świetnie się czuję. Tajemnica polega na tym, że Odżywiam się zdrowo , jem owoce i warzywa, jem regularnie, zaczynam też od zdrowego śniadania co jest najważniejsze w tym wszystkim(idealnafigura.com/gberes).Zdrowie jest tylko jedno, warto o niego zadbać!

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Łojotok
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Łojotok
Łojotok

Przyczyny łojotoku

Łojotok jest spowodowany przez nadmierne wydzielanie sebum przez gruczoły łojowe. Pojawia się szczególnie u nastolatków w okresie dojrzewania (...) . Występuje zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Spis treści ...

Łojotok

Leczenie łojotokowego zapalenia skóry

Leczenie łojotokowego zapalenia skóry

Łojotokowe zapalenie skóry jest jednym z trudniejszych do wyleczenia schorzeń dermatologicznych. Wymaga indywidualnego podejścia do każdego pacjenta, gdyż nie ma jednego leku, który działałby u wszystkich chorych osób. Na szczęście zdiagnozowanie tej...

Łojotok

Kwiat dziurawca

Kwiat dziurawca

Jednym z najstarszych sposobów leczenia łojotoku jest kąpiel ziołowa z dziurawca.

Badanie krwi

Badania krwi - Leukocyty

Badania krwi - Leukocyty

. Stan ten często objawia się w przebiegu chorób nowotworowych (np. białaczki), zaburzeń metabolicznych, ostrych i przewlekłych stanów zapalnych (...) w przypadku, gdy mamy do czynienie...

Cystoskopia

Co to jest cystoskopia?

Co to jest cystoskopia?

lub do drobnych zabiegów, jak np. usunięcie kamienia moczowego. Cystoskopia trwa kilkanaście minut; jest niezmiernie ważna w rozpoznawaniu stanów zapalnych

Grypa

Jak odróżnić grypę od przeziębienia?

Jak odróżnić grypę od przeziębienia?

często może dochodzić do stanów zapalnych uszu. Jest to związane z działalnością wirusów, które mogą drażnić trąbkę Eustachiusza, która jest przewodem (...) z grypą. Warto również wiedzieć o tym, że zarówno przeziębienie...

Ginekologia

Stan zapalny pochwy - rozpoznawanie i leczenie

Stan zapalny pochwy - rozpoznawanie i leczenie

Stany zapalne pochwy są wywoływane przez grzyby, bakterie oraz inne mikroorganizmy. Infekcje intymne objawiają się zwykle tak samo. Najczęstsze (...) , uczucie parcia na mocz. Wykonanie odpowiednich badań umożliwia...

Grypa

Jak można odróżnić grypę od przeziębienia?

Jak można odróżnić grypę od przeziębienia?

ucha W przypadku grypy oraz przeziębienia często może dochodzić do stanów zapalnych uszu. Jest to związane z działalnością wirusów, które drażnią (...) . Jeżeli jednak towarzyszą mu inne objawy takie...

Depilacja

Sposoby na wrastające włoski po depilacji

Sposoby na wrastające włoski po depilacji

, może to również doprowadzić do bolesnych stanów zapalnych skóry. Istnieją proste sposoby na to, aby ograniczyć wrastanie włosków. Chcesz wiedzieć jakie?Ruchy (...) maszynką Każda kobieta przyzwyczajona...

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby