Kwas moczowy we krwi

Kwas moczowy jest produktem degradacji puryn, czyli zasad azotowych wchodzących w skład kwasów nukleinowych DNA i RNA. Degradacja ta zachodzi w hepatocytach wątroby pod wpływem działania różnych enzymów. Kwas moczowy w 30% jest wydalany przez przewód pokarmowy, a w 70% jest przefiltrowywany przez nerki do moczu. Jeśli organizm funkcjonuje prawidłowo, to produkcja i wydalanie kwasu moczowego pozostaje w równowadze i jego stężenia mieszczą się w granicach normy. Jednak w różnych stanach chorobowych dochodzi do wzrostu stężenia kwasu moczowego we krwi. Powodem tego jest jego nadmierna produkcja w wątrobie albo upośledzenie jego wydalania przez nerki.

1. Sposób oznaczania i wartości prawidłowe stężenia kwasu moczowego

Oznaczenia poziomu kwasu moczowego wykonuje się w próbce krwi żylnej, pobranej najczęściej z żyły łokciowej. Na badanie pacjent powinien zgłosić się na czczo, po co najmniej 8-godzinnej przerwie od ostatniego, lekkostrawnego posiłku. Oznaczenia wykonuje się w zautomatyzowanych analizatorach, wykorzystujących różne reakcje enzymatyczne.

Ogólnie wartości prawidłowe stężenia kwasu moczowego we krwi powinny mieścić się w granicach od 3 do 7 mg% (180 do 420 µmol/l). Można nieco uściślić te wartości w zależności od płci przyjmując, że u zdrowego mężczyzny prawidłowe stężenie kwasu moczowego wynosi do 7 mg%, a u zdrowej kobiety do 6 mg%.

Polecane wideo:

2. Interpretacja wyników oznaczania kwasu moczowego

Do zwiększenia stężenia kwasu moczowego powyżej przyjętej normy, czyli hiperurykemii, dochodzi w następujących stanach chorobowych:
- pierwotna postać dny moczanowej – uwarunkowane genetycznie zaburzenia metabolizmu puryn prowadzą do zwiększenia stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi; jego nadmierne ilości odkładają się w chrząstkach stawowych w postaci kryształków kwasu moczowego i doprowadzają do wystąpienia stanu zapalnego w tych stawach;
- zwiększona podaż pokarmów „bogatopurynowych” w diecie – należą do nich pokarmy mięsne, zwłaszcza „podroby”, buliony, owoce morza i warzywa takie jak szpinak, szparagi, fasola, groch, grzyby;
- upośledzenie wydalania kwasu moczowego przez nerki – w przypadku ostrej i przewlekłej niewydolności nerek, u osób z torbielowatością nerek, w uszkodzeniu nerek spowodowanych zatruciem tlenkiem węgla czy ołowiem, u osób leczonych diuretykami;
- zwiększony rozpad nukleotydów w ustroju – w przebiegu chorób mielo- i limfoproliferacyjnych, w niedokrwistości hemolitycznej, w czerwienicy prawdziwej, w mononukleozie, a także w wyniku rozpadu tkanek nowotworowych po chemioterapii i radioterapii (tak zwany zespół lizy guza);
- inne przyczyny jak duży wysiłek fizyczny, zawał mięśnia sercowego, nadczynność przytarczyc, niedoczynność tarczycy.

Natomiast zmniejszenie stężenia kwasu moczowego występuje w wyniku:
- leczenia inhibitorami oksydazy ksantynowej, na przykład allopurinolem – jest to lek skutecznie stosowany w ostrych napadach dny moczanowej;
- wrodzonego niedoboru oksydazy ksantynowej – oksydaza ksantynowa to enzym biorący udział w przemianach puryn do kwasu moczowego; jego wrodzony niedobór prowadzi do zmniejszenia jego stężenia;
- wzmożonego wydzielania i upośledzonej resorpcji zwrotnej kwasu moczowego w nerkach – najczęściej w przebiegu tubulopatii nerkowych lub przyjmowania leków zwiększających wydalanie kwasu moczowego z moczem (salicylany, fenylobutazon, probenecyd, glikokortykosteroidy);
- u kobiet w ciąży;
- u osób ze SIADH – zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny;
- u osób z akromegalią.

Najczęściej oznaczanie stężenia kwasu moczowego jest wykorzystywane w diagnostyce dny moczanowej. Należy zwrócić uwagę, że samo stwierdzenie hiperurykemii, czyli zwiększonej ilości kwasu moczowego we krwi, daje jedynie podejrzenie tej choroby. By potwierdzić diagnozę należy stwierdzić, obok hiperurykemii, występowanie objawów zapalenia stawów.

Magdalena Pikul, ponad rok temu

Bibliografia

  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Puszczewicz M. Wielka interna - reumatologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-62597-06-2
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze (1)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Kwas moczowy we krwi
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Kwas moczowy we krwi
Mięso

Czy warto jeść podroby?

Czy warto jeść podroby?

, które mogą być niebezpieczne dla osób z dną moczanową. Z puryn powstaje kwas moczowy, którego muszą unikać osoby z tym schorzeniem. Jak jeść podroby? Większości (...) wątróbki drobiowej znajduje się ok. 18 g protein....

Dieta na cholesterol

Jedzenie, które zwiększa dobry cholesterol

Jedzenie, które zwiększa dobry cholesterol

bogaty w nienasycone kwasy tłuszczowe, które mogą zwiększyć poziom dobrego cholesterolu we krwi. Warto zadbać o to, aby na stałe zagościła ona na naszych (...) Skutki wysokiego poziomu cholesterolu we krwi...

Barwniki i konserwanty

7 faktów na temat syropu glukozowo-fruktozowego

7 faktów na temat syropu glukozowo-fruktozowego

automatycznie nasila się wydzielanie insuliny.Dna moczanowa W trakcie metabolizmu fruktozy powstaje substancja, z której wydziela się kwas moczowy (...) jest zbyt duże wytwarzanie kwasu moczowego....

Miażdżyca

Najlepsze naturalne produkty na zmniejszenie cholesterolu

Najlepsze naturalne produkty na zmniejszenie cholesterolu

Dieta cholestorelowa Martwisz się o poziom cholesterolu we krwi? To dobrze, ale zanim pobiegniesz do apteki spróbuj wprowadzić zmiany w swoim (...) sposobie żywienia. Włącz do menu produkty, które dzięki swoim właściwościom skutecznie...

Obniżona odporność

Zabójcy twojej odporności

Zabójcy twojej odporności

odporności. Może np. osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienia u dzieci. Osoby o podwyższonym stężeniu kwasu perfluorooktanowego we krwi posiadają (...) Popcorn z mikrofali Popcorn do przyrządzenia w mikrofali...

Owoce

Czerwone pomarańcze - naturalny zastrzyk witaminy C

Czerwone pomarańcze - naturalny zastrzyk witaminy C

, takich jak nowotwory, cukrzyca, schorzenia układu krążenia. Antocyjany regulują również poziom cholesterolu we krwi oraz spowalniają procesy starzenia (...) się organizmu. To właśnie te barwniki odpowiadają za głęboki kolor borówek,...

Choroby i dolegliwości

Żywność, która wspomaga rozwój raka

Żywność, która wspomaga rozwój raka

także podwyższa cholesterol we krwi. To nie wszystko. Podczas produkcji chipsów wytwarza się akrylamid, czyli substancja kancerogenna, obecna również w papierosach (...) go do mikrofalówki. Tworzywo, z którego wykonane jest opakowanie,...

Bilansowanie zdrowej diety

Topinambur - warzywo regulujące poziom cukru we krwi

Warzywo regulujące poziom cukru we krwi Mikołaj Rey, pochodzący z Francji uczestnik programu MasterChef mówi o tym, jakie właściwości odżywcze (...) ma tajemnicze warzywo, a właściwie kłącze. Osoby mające problem z poziomem cukru we...

Odporność organizmu

Odporność prosto z domowej spiżarni

Odporność prosto z domowej spiżarni

, które nie mają szansy na przedostanie się poprzez krwiobieg do wnętrza ciała. Bakterie probiotyczne, wytwarzające kwas mlekowy, przyczyniają (...) . Poza tym probiotyki wytwarzają substacje określane mianem bakteriocyn, które uważane...

Badanie krwi

Badania krwi - glukoza

Badania krwi - glukoza

dla zdrowia – i dlatego badanie poziomu cukru we krwi jest bardzo ważnym badaniem profilaktycznym. Jak wygląda badanie poziomu glukozy we krwi (...) monitorowania cukrzycy wykonuje się również tzw. profile glikemii....

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby