Kwas moczowy we krwi

Kwas moczowy jest produktem degradacji puryn, czyli zasad azotowych wchodzących w skład kwasów nukleinowych DNA i RNA. Degradacja ta zachodzi w hepatocytach wątroby pod wpływem działania różnych enzymów. Kwas moczowy w 30% jest wydalany przez przewód pokarmowy, a w 70% jest przefiltrowywany przez nerki do moczu. Jeśli organizm funkcjonuje prawidłowo, to produkcja i wydalanie kwasu moczowego pozostaje w równowadze i jego stężenia mieszczą się w granicach normy. Jednak w różnych stanach chorobowych dochodzi do wzrostu stężenia kwasu moczowego we krwi. Powodem tego jest jego nadmierna produkcja w wątrobie albo upośledzenie jego wydalania przez nerki.

1. Sposób oznaczania i wartości prawidłowe stężenia kwasu moczowego

Oznaczenia poziomu kwasu moczowego wykonuje się w próbce krwi żylnej, pobranej najczęściej z żyły łokciowej. Na badanie pacjent powinien zgłosić się na czczo, po co najmniej 8-godzinnej przerwie od ostatniego, lekkostrawnego posiłku. Oznaczenia wykonuje się w zautomatyzowanych analizatorach, wykorzystujących różne reakcje enzymatyczne.

Ogólnie wartości prawidłowe stężenia kwasu moczowego we krwi powinny mieścić się w granicach od 3 do 7 mg% (180 do 420 µmol/l). Można nieco uściślić te wartości w zależności od płci przyjmując, że u zdrowego mężczyzny prawidłowe stężenie kwasu moczowego wynosi do 7 mg%, a u zdrowej kobiety do 6 mg%.

2. Interpretacja wyników oznaczania kwasu moczowego

Do zwiększenia stężenia kwasu moczowego powyżej przyjętej normy, czyli hiperurykemii, dochodzi w następujących stanach chorobowych:
- pierwotna postać dny moczanowej – uwarunkowane genetycznie zaburzenia metabolizmu puryn prowadzą do zwiększenia stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi; jego nadmierne ilości odkładają się w chrząstkach stawowych w postaci kryształków kwasu moczowego i doprowadzają do wystąpienia stanu zapalnego w tych stawach;
- zwiększona podaż pokarmów „bogatopurynowych” w diecie – należą do nich pokarmy mięsne, zwłaszcza „podroby”, buliony, owoce morza i warzywa takie jak szpinak, szparagi, fasola, groch, grzyby;
- upośledzenie wydalania kwasu moczowego przez nerki – w przypadku ostrej i przewlekłej niewydolności nerek, u osób z torbielowatością nerek, w uszkodzeniu nerek spowodowanych zatruciem tlenkiem węgla czy ołowiem, u osób leczonych diuretykami;
- zwiększony rozpad nukleotydów w ustroju – w przebiegu chorób mielo- i limfoproliferacyjnych, w niedokrwistości hemolitycznej, w czerwienicy prawdziwej, w mononukleozie, a także w wyniku rozpadu tkanek nowotworowych po chemioterapii i radioterapii (tak zwany zespół lizy guza);
- inne przyczyny jak duży wysiłek fizyczny, zawał mięśnia sercowego, nadczynność przytarczyc, niedoczynność tarczycy.

Natomiast zmniejszenie stężenia kwasu moczowego występuje w wyniku:
- leczenia inhibitorami oksydazy ksantynowej, na przykład allopurinolem – jest to lek skutecznie stosowany w ostrych napadach dny moczanowej;
- wrodzonego niedoboru oksydazy ksantynowej – oksydaza ksantynowa to enzym biorący udział w przemianach puryn do kwasu moczowego; jego wrodzony niedobór prowadzi do zmniejszenia jego stężenia;
- wzmożonego wydzielania i upośledzonej resorpcji zwrotnej kwasu moczowego w nerkach – najczęściej w przebiegu tubulopatii nerkowych lub przyjmowania leków zwiększających wydalanie kwasu moczowego z moczem (salicylany, fenylobutazon, probenecyd, glikokortykosteroidy);
- u kobiet w ciąży;
- u osób ze SIADH – zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny;
- u osób z akromegalią.

Najczęściej oznaczanie stężenia kwasu moczowego jest wykorzystywane w diagnostyce dny moczanowej. Należy zwrócić uwagę, że samo stwierdzenie hiperurykemii, czyli zwiększonej ilości kwasu moczowego we krwi, daje jedynie podejrzenie tej choroby. By potwierdzić diagnozę należy stwierdzić, obok hiperurykemii, występowanie objawów zapalenia stawów.

Magdalena Pikul,

Polecane wideo:

Bibliografia

  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Puszczewicz M. Wielka interna - reumatologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-62597-06-2
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Kwas moczowy we krwi
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

pomocy

Bella14 • ostatni post 13 godzin temu

12
Artykuły Kwas moczowy we krwi
Zapalenie pęcherza moczowego

Pęcherz moczowy

Krwiomocz może sygnalizować zapalenie pęcherza moczowego, a nawet raka pęcherza moczowego. Zatem nie wolno bagatelizować dolegliwości układu moczowego, m.in. bólu w czasie częstego

Sculptra

Kwas polimlekowy

Niejedna kobieta chętnie zdecydowałaby się na odmładzanie twarzy, jednak często nie wie, na czym polegają niektóre zabiegi kosmetyczne i w jaki sposób działają na skórę. Sculptra t

Napoje i drinki wegańskie

Kwas z buraków

Jeśli szukasz pomysłu na naprawdę zdrowy napój, możesz wypróbować sok z buraków, są one bowiem cennym źródłem witaminy B i C, zawierają kwas foliowy, karoten oraz betaninę - ba

Tłuszcze

Kwas linolenowy

Kwas linolenowy to rodzaj kwasu tłuszczowego omega-3, który znajduje się w roślinach. Jest on podobny do kwasów EPA i DHA, które są składnikami tranu. Ciało człowieka jest w st

Środki wspomagające odchudzanie

Kwas hydroksycytrynowy

Czasami dieta i ćwiczenia nie przynoszą zadowalającego efektu. Bojąc się porażki w odchudzaniu, sięgamy po suplementy mające ułatwić nam redukcję masy ciała. Sklepowe półki wręcz u

Środki wspomagające odchudzanie

Sprzężony kwas linolowy CLA

Sprzężony kwas linolowy wykazuje szerokie prozdrowotne działanie na organizm człowieka. Zapobiega rozwojowi miażdżycy, powstawaniu nowotworów. Sprzyja także redukcji masy ciała.

Składniki kosmetyków

Kwas salicylowy na trądzik

Kwas salicylowy to substancja z powodzeniem wykorzystywana w terapii przeciwko trądzikowi. Za jego pomocą można skutecznie zredukować łagodne stany zapalne. Dowiedz się więcej

Kwas hialuronowy

Poznaj lepiej kwas hialuronowy

Kwas hialuronowy (hyaluronic acid - HA - ang.) wbrew swojej nazwie nie jest kwasem, ale polisacharydem, czyli wielocukrem. Znajdziemy go w organizmach istot żywych, w tym w organiz

Dieta przyszłej mamy

Kwas DHA w ciąży

Witaminy i różne składniki odżywcze są potrzebne każdemu, jednak panie, które spodziewają się dziecka, muszą dbać o swoją dietę jeszcze bardziej. Najczęściej wiedzą, że powinny prz

Środki wspomagające odchudzanie

Kwas linolowy a odchudzanie

Kwas linolowy (LA) należy do niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. W diecie człowieka powinien pokrywać 30% dziennego zapotrzebowania na tłuszcz. Sprzężony kwas linolowy &