Leki przeciwgrzybicze - na receptę i bez recepty, mechanizm działania, środki ostrożności

Zakażenia grzybicze zazwyczaj pojawiają się wtedy, kiedy zostaje zaburzona równowaga organizmu. Zdarza się to w przypadku:

• terapii antybiotykowej,
• przemęczenia,
• długotrwałego stresu.

Zakażenie grzybicą może odbyć się poprzez stosunek płciowy, samozakażenie, brak lub nadmiar higieny intymnej, korzystanie z cudzego ręcznika.

Leki przeciw grzybicy to preparaty przepisywane przez lekarzy większości specjalizacji. Mają wysoką skuteczność działania, o ile ich dobór jest poprzedzony dogłębną diagnostyką.

Istnieją również leki przeciwgrzybiczne bez recepty, zwykle mają postać lakieru do paznokci, roztworu na skórę, kremu, żelu lub maści. Leki doustne na grzybicę bez recepty (tabletki przeciwgrzybiczne bez recepty) są rzadko spotykane.

Działanie tabletek na grzybicę bez recepty (leków bez recepty na grzybicę ogólnoustrojową) jest niemalże identyczne jak preparatów probiotycznych - wspomaga prawidłowe funkcjonowanie jelit i naturalną odporność organizmu.

Stosując tabletki przeciwgrzybicze (tabletki na odgrzybienie organizmu) lub inne leki na kandydozę należy kierować się zaleceniami lekarskimi lub informacjami umieszczonymi na ulotce dołączonej do opakowania.

Tabletki na grzybicę na receptę różnią się rodzajem substancji czynnej i mechanizmem działania. Doustne leki przeciwgrzybicze na receptę z grupy polienów mają działanie grzybostatyczne lub grzybobójcze, w zależności od zastosowanego stężenia.

Wiążą się ze sterolami znajdującymi się w błonie komórkowej grzybów i modyfikują jej przepuszczalność. Tabletki przeciwgrzybiczne echinokandyny hamują syntezę beta-1,3-D-glukanu, który jest niezwykle ważnym składnikiem ściany komórkowej drożdżaków i grzybów strzępkowatych.

Niedobór tej substancji doprowadza do śmierci patogenów. Natomiast lek na drożdżaki flucytozyna przekształca się w komórkach grzybów 5-fluorouracylu, wnika do kwasów rybonukleinowych i uniemożliwia dalsze rozprzestrzenianie się drobnoustrojów odpowiedzialnych za zakażenie grzybicze.

Tabletki przeciwgrzybiczne na receptę są uznawane za najsilniejsze leki przeciwgrzybicze, ponieważ są przeznaczone do leczenia układowego, ich działaniu podlega cały organizm.

Antybiotyk na grzybicę zazwyczaj jest stosowany w przypadku rozległych zmian skórnych lub w sytuacji, gdy wdrożone wcześniej preparaty przeciwgrzybiczne (preparaty antygrzybiczne) okazały się nieskuteczne. W Polsce doustne leki przeciwgrzybicze są dostępne jedynie na podstawie recepty od lekarza.

Antybiotyki przeciw grzybicy

Antybiotyki mają 70-90% skuteczności w leczeniu grzybicy pochwy. Stosuje się je także w przypadku innych grzybic. W zależności od antybiotyku może on działać na grzyby:

• Trichophyton,
• Microsporon,
• Epidermophyton,
• Candida,
• Blastomyces,
• Histoplasma.

Alliloaminy

Alliloaminy to grupa leków przeciwgrzybiczych przyjmowane doustnie. Są one stosowane przy grzybicy skóry i paznokci. Działają grzybobójczo, mogą wywoływać zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Pochodne azolowe

Pochodne azolowe to najczęstsza forma leczenia grzybicy. Mają 80-95% skuteczności w leczeniu grzybicy. Stosuje się je w głównie przypadkach zakażenia grzybem Candida albicans. Pochodne azolowe są względnie bezpieczne dla pacjenta, powodują najczęściej zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Kwas borowy

Kwas borowy jest stosowany w przypadku, kiedy za zakażenie grzybicze jest odpowiedzialny inny szczep grzybów Candida niż Candida albicans. Kwas borowy stosuje się dopochwowo.

Jeśli leki przeciwgrzybicze nie działają, zaleca się zrobienie mykogramu. Dzięki niemu można sprawdzić, na jaki lek jest wrażliwy dany szczep grzyba. Leczenie grzybicy może być utrudnione przez inne czynniki:

• cukrzycę,
• długotrwałe leczenie sterydami,
• zakażenie wirusem HIV.

Wiążą się one z obniżoną odpornością organizmu i prowadzą do częstych nawrotów. Grzybicy nie można zostawić bez leczenia. Nieleczona może doprowadzić do powstania stanów zapalnych, zrostów, a nawet niepłodności.

Warto pamiętać, że każdy lek bez względu na to czy jest dostępny na receptę, przeznaczony do stosowania doustnego lub miejscowego, może wywołać skutki uboczne.

Po zakupie konkretnego preparatu należy zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania, zwracając szczególną uwagę na sekcję dawkowanie i środki ostrożności.

Istnieją sytuacje, kiedy niewskazane jest zastosowanie danego produktu lub niezbędna jest korekta dawkowania. Ważna jest także wiedza na temat odpowiedniego przechowywania preparatu, niektóre wymagają na przykład trzymania w lodówce.