Lista leków darmowych z ograniczeniami. Trwają prace resortu

Jak przypomina "Gazeta Wyborcza", program darmowych leków zaczynał jako lista dla 75+ i miał być odpowiedzią na realny problem seniorów, których nie stać na wykupienie terapii. Z czasem finansowanie dopłat przeniesiono na NFZ, a w 2023 r. uprawnienia rozszerzono na osoby 65+ oraz dzieci do 18. roku życia.

Zasięg programu jest szeroki, na liście dla dzieci znalazło się ok. 70 proc. pozycji z tzw. listy aptecznej, a na liście dla osób 65+ – nawet 88 proc. produktów. To przekłada się na koszty, dopłaty do darmowych leków miały kosztować NFZ ok. 4 mld zł rocznie.

Zobacz także: Leku może nie być do maja. Niestety nie ma zamiennika

Według "GW" resort analizuje model, w którym z wykazów bezpłatnych dla osób 65+ i pacjentów do 18. roku życia nie znikają substancje czynne, ale znikają droższe marki w obrębie tych samych grup limitowych. Oznaczałoby to, że pacjent nadal otrzyma lek za darmo, lecz często będzie musiał zgodzić się na wariant mieszczący się w limicie finansowania, a dopłatę do droższych preparatów ponosić jak w zwykłej refundacji.

Dyrektor departamentu polityki lekowej Mateusz Oczkowski podczas spotkania w Ministerstwie Zdrowia, w którym uczestniczyli przedstawiciele branży farmaceutycznej, powiedział, że z list nie znikną żadne substancje czynne, choć nie przesądzał, jaki wariant zostanie wybrany.

"GW" podaje jednak, że przynajmniej połowa pozycji może zostać usunięta z wykazów darmowych leków, jeśli zostaną tylko najtańsze opcje w grupach.

Zdaniem przedstawicieli resortu opcja darmowych leków zniechęca do wybierania tańszych odpowiedników, a u części pacjentów widać "brak poszanowania" dla leków, co ma zwiększać utylizację i koszty. Pada też teza, że oczekiwanie na umieszczanie nowych terapii na listy bezpłatne "wypacza ideę ustawy refundacyjnej", bo jej założeniem jest współudział pacjenta w koszcie leku.

Cytowany w artykule były pracownik MZ zwraca jednak uwagę, że wzrost wydatków był przewidywalny, a narzekanie "dopiero teraz" brzmi dwuznacznie. - Dziwne jest raczej to, że Oczkowski dopiero teraz zwraca na to uwagę. Sam pracował przy tworzeniu list refundacyjnych co najmniej od 2019 roku, więc teraz narzeka sam na siebie - skomentował.

Zobacz także: GIF wycofuje lek onkologiczny. Decyzja ma rygor natychmiastowej wykonalności

"GW" podaje że resort chce budować przekaz, iż pacjenci finalnie zyskają: dzięki "uwolnionym środkom publicznym" możliwe ma być finansowanie "nowych terapii i rozszerzanie wskazań refundacyjnych".

Jednocześnie, gdy redakcja pyta o termin, ministerstwo odpowiada ostrożnie: "Podczas spotkania nie padła żadna data wprowadzenia zmian ani ich docelowa koncepcja".

Jak podaje serwis Pacjent.gov, bezpłatne leki przysługują osobom, które spełniają łącznie trzy warunki: mają ukończone 65 lat lub nie ukończyły 18 lat, lek jest ujęty w wykazie "D1" (dla dzieci i młodzieży) lub "D2" (dla 65+) w obwieszczeniu refundacyjnym ministra zdrowia, a rozpoznanie i wskazania mieszczą się w zakresie refundacji.

Receptę może wystawić m.in. lekarz POZ lub – po spełnieniu dodatkowych warunków – lekarz AOS albo po leczeniu szpitalnym, a także uprawniona pielęgniarka POZ. Na recepcie musi znaleźć się odpowiedni kod uprawnień dodatkowych: "S" dla seniorów lub "DZ" dla dzieci i młodzieży.

Co ważne, farmaceuta nie ma prawa wpisania ani poprawiania tego kodu na recepcie – może jedynie zweryfikować, które z przepisanych leków są na wykazach bezpłatnych i je wydać.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Gazeta Wyborcza
• Pacjent.gov