Masz nieświeży oddech? Winne mogą być kamienie migdałkowe

Kamienie migdałkowe (nazywane też czopami migdałkowymi lub detrytem) to niewielkie, zbite grudki, które tworzą się w obrębie migdałków podniebiennych. Powstają z mieszaniny złuszczonego nabłonka, martwych komórek odpornościowych, śluzu (w tym spływającego z nosa i zatok), resztek jedzenia oraz drobnoustrojów. W ich składzie mogą pojawiać się także kryształki różnych substancji. Zmiany te występują u części populacji i częściej obserwuje się je u dorosłych niż u dzieci. Zwykle mają barwę kremową lub żółtawą, czasem z lekko zielonkawym odcieniem. Mają zwartą, ale dość kruchą konsystencję i łatwo dają się rozetrzeć. Wielkość bywa różna: od drobnych punktów widocznych przy latarce po większe kilkucentymetrowe złogi, które mogą powodować dyskomfort.

Nie każdy jednak ma skłonność do ich tworzenia. Jak podkreślał dr James A. Burns - Niektóre osoby tworzą kamienie migdałkowe częściej niż inne. A niektóre nie tworzą ich wcale. To trochę jak z woskowiną w uszach. Niektórzy produkują jej bardzo dużo – do tego stopnia, że jest lepka i tak zalega, że lekarz musi ją okresowo usuwać z przewodów słuchowych. Inni praktycznie nie mają woskowiny. To indywidualna cecha.

Małe detryty często nie dają objawów. Problem zaczyna się, gdy złogi rosną i zalegają w kryptach migdałkowych. Wtedy mogą pojawić się: uczucie ciała obcego w gardle, ból lub obrzęk migdałków, drapanie w gardle, trudności z przełykaniem, nawracające podrażnienia, a czasem także ból ucha (wynikający z unerwienia tej okolicy) lub uporczywy kaszel związany z odruchem odkrztuszania. Częstą dolegliwością jest też halitoza – nieprzyjemny zapach z ust, który wiąże się z aktywnością bakterii i powstawaniem lotnych związków o intensywnej woni. Kamienie migdałkowe bywają mylone z ropną anginą, ale to nie to samo i nie zawsze wymaga antybiotyku.

Sprzyjają im nawracające infekcje gardła i migdałków. Po stanach zapalnych powierzchnia migdałków może ulegać przebudowie, tworzą się blizny i głębsze krypty, a mechanizm samooczyszczania działa gorzej. W kryptach łatwiej zalegają resztki pokarmowe i śluz, które z czasem gęstnieją i tworzą czopy. Ryzyko zwiększają także bakterie beztlenowe jamy ustnej, refluks żołądkowo-przełykowy oraz wzmożona produkcja wydzielin.

Podstawą profilaktyki jest dokładna higiena jamy ustnej: mycie zębów i języka, nitkowanie, płukanie gardła i dbanie o nawodnienie. Przy nawracającym problemie duże znaczenie ma też leczenie chorób towarzyszących, np. refluksu. Gdy złogi są duże lub powodują dolegliwości, warto skonsultować się z laryngologiem. W zależności od sytuacji stosuje się metody zabiegowe zmniejszające krypty (kryptoliza) lub – w uzasadnionych przypadkach (bardzo rzadko) – rozważa się usunięcie migdałków podniebiennych.

Źródło: WP abcZdrowie, nm.org