Powód nadciśnienia. Odkrycie może zmienić kierunek leczenia

Nadciśnienie zwykle kojarzy się z dietą, stresem, nadwagą albo brakiem ruchu. Naukowcy coraz częściej zwracają jednak uwagę na coś jeszcze: mózg, który steruje pracą serca i napięciem naczyń krwionośnych. Zespół z Nowej Zelandii opisał właśnie mechanizm, który może tłumaczyć, dlaczego u części osób ciśnienie "samo z siebie" utrzymuje się na zbyt wysokim poziomie.

Nie tylko sól i stres. Badanie sugeruje, że źródło nadciśnienia może być w pniu mózguNie tylko sól i stres. Badanie sugeruje, że źródło nadciśnienia może być w pniu mózgu
Źródło zdjęć: © Adobe Stock
Angelika Grabowska

Dlaczego rośnie ciśnienie? Rola układu współczulnego

Badacze skupili się na mało znanym fragmencie pnia mózgu. To obszar, który uczestniczy w kontrolowaniu funkcji automatycznych – takich jak oddychanie, tętno czy procesy trawienne. Co ciekawe, uruchamia się również w sytuacjach wymagających mocniejszego wydechu, np. podczas śmiechu, kaszlu czy wysiłku.

W warunkach laboratoryjnych naukowcy sprawdzili, co stanie się, gdy ten obszar zostanie sztucznie podkręcony albo wyciszony. Gdy pobudzali neurony, ciśnienie krwi rosło. Gdy je hamowali, ciśnienie spadało – i to bez zaburzeń oddychania. Kluczowe okazało się to, że aktywacja tego regionu potrafi uruchamiać sygnały z układu współczulnego, czyli tej części autonomicznego układu nerwowego, która m.in. odpowiada za reakcję "walcz albo uciekaj". W praktyce oznacza to zwężanie naczyń krwionośnych, a w konsekwencji wzrost ciśnienia.

Styl życia wciąż ma znaczenie, ale to może wyjaśniać trudne przypadki

Lider zespołu, dr Julian Paton z Uniwersytetu w Auckland, podkreślał, że w modelu nadciśnienia ten obszar był szczególnie aktywny, a jego wyłączenie sprowadzało ciśnienie do wartości prawidłowych. - Odkryliśmy nowy obszar mózgu, który powoduje wysokie ciśnienie. Tak, za nadciśnienie odpowiada mózg - mówiła. Na razie to wniosek z badań na szczurach, więc kolejnym krokiem jest potwierdzenie, czy podobny mechanizm działa także u ludzi.

Odkrycie nie obala roli stylu życia – sól, alkohol, otyłość czy przewlekły stres nadal pozostają ważnymi czynnikami ryzyka. Może jednak pomóc zrozumieć, dlaczego u niektórych pacjentów nadciśnienie bywa trudne do opanowania mimo starań. Naukowcy sugerują też, że w przyszłości mogłyby powstać nowe terapie ukierunkowane na wyciszanie konkretnych sygnałów w mózgu, a nie tylko na rozluźnianie naczyń lekami.

Źródło: Lateral Parafacial Neurons Evoked Expiratory Oscillations Driving Neurogenic Hypertension" w: "Circulation Research"

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Ubytki w zębach nie biorą się tylko od cukru. Dentysta wskazuje 5 najczęstszych błędów
Ubytki w zębach nie biorą się tylko od cukru. Dentysta wskazuje 5 najczęstszych błędów
Wybudza cię ból głowy? Neurolog wskazuje możliwą przyczynę
Wybudza cię ból głowy? Neurolog wskazuje możliwą przyczynę
To warzywo często zniechęca smakiem. Niewielu wie, że wspiera kondycję włosów
To warzywo często zniechęca smakiem. Niewielu wie, że wspiera kondycję włosów
Nowa lista antywywozowa. Tych leków może zabraknąć w aptekach
Nowa lista antywywozowa. Tych leków może zabraknąć w aptekach
Lekarze apelują o ostrożność. Popularny lek na nadciśnienie pod lupą
Lekarze apelują o ostrożność. Popularny lek na nadciśnienie pod lupą
Przebadali 180 tys. osób. Ta dieta może zatrzymać chorobę nerek
Przebadali 180 tys. osób. Ta dieta może zatrzymać chorobę nerek
Taka żywność może przyczynić się do poważnych chorób. Ryzyko o ponad 40 proc. większe
Taka żywność może przyczynić się do poważnych chorób. Ryzyko o ponad 40 proc. większe
Jak astronauci radzą sobie psychicznie na ISS? Naukowcy wskazują, co naprawdę chroni przed kryzysem
Jak astronauci radzą sobie psychicznie na ISS? Naukowcy wskazują, co naprawdę chroni przed kryzysem
Chorych przybywa lawinowo. Sanepid alarmuje
Chorych przybywa lawinowo. Sanepid alarmuje
Te ryby mogą zaszkodzić. WHO ostrzega przed rtęcią
Te ryby mogą zaszkodzić. WHO ostrzega przed rtęcią
Obowiązkowe szczepienia przeciwko HPV już od 2027 roku. Resort potwierdza
Obowiązkowe szczepienia przeciwko HPV już od 2027 roku. Resort potwierdza
Lista leków darmowych z ograniczeniami. Trwają prace resortu
Lista leków darmowych z ograniczeniami. Trwają prace resortu