Nocny tryb życia a kondycja mózgu. Holenderscy naukowcy alarmują
Czy to, o której godzinie kładziemy się spać, może wpływać na zdrowie naszego mózgu? Nowe badania holenderskich naukowców wskazują, że tak. Okazuje się, że osoby, które preferują późne godziny aktywności, mogą być bardziej narażone na pogorszenie funkcji poznawczych i w dalszej perspektywie – na rozwój demencji.
W tym artykule:
Sen a funkcje poznawcze
W ramach tego 10-letniego badania, prowadzonego przez dr Anę Wenzler, analizowano dane ponad 23 000 uczestników w wieku 40 lat i starszych. Celem było zbadanie, czy osoby o późnym chronotypie (tzw. "nocne marki") są bardziej narażone na pogorszenie funkcji poznawczych w porównaniu do osób o wczesnym chronotypie ("rannych ptaszków").
Wyniki wskazują, że osoby preferujące późne godziny aktywności mogą doświadczać szybszego spadku zdolności poznawczych, co częściowo może być związane z gorszą jakością snu i niezdrowymi nawykami. Według dr Any Wenzler, problem nie leży jedynie w porze snu, ale w stylu życia, jaki często towarzyszy wieczornemu trybowi. Palenie papierosów, alkohol, zła dieta i brak ruchu – te czynniki znacznie częściej towarzyszą osobom o późnym chronotypie.
Kiepska jakość snu i używki – duet ryzyka
Naukowcy wskazują, że największy wpływ na zdrowie mózgu ma jakość snu oraz palenie papierosów. Te dwa czynniki odpowiadają nawet za 25 proc. ryzyka wystąpienia problemów poznawczych. Krótszy sen, częstsze przebudzenia i zaburzenia fazy REM skutkują m.in. osłabieniem procesu usuwania toksyn z mózgu, w tym beta-amyloidu – substancji powiązanej z chorobą Alzheimera.
Nawyki, które ratują jelita
Co ciekawe, pogorszenie funkcji poznawczych szczególnie dotyczyło osób z wyższym wykształceniem. Naukowcy tłumaczą to faktem, że ludzie ci często muszą wcześnie zaczynać dzień pracy, co powoduje chroniczny niedobór snu, jeśli ich naturalny rytm dobowy przesuwa się ku późnym godzinom nocnym.
Czy można coś z tym zrobić?
Przede wszystkim warto utrzymywać stały rytm – chodzić spać i wstawać o tych samych porach, także w weekendy. Ważne jest również unikanie ciężkostrawnych posiłków, kofeiny i alkoholu w godzinach wieczornych, ponieważ mogą one zaburzyć zasypianie i przebieg snu. Przed snem zaleca się wyciszenie – odłożenie telefonu, wyłączenie telewizora, ograniczenie ekspozycji na niebieskie światło. Sypialnia powinna być chłodna (około 16–18°C), cicha i ciemna – to warunki sprzyjające wydzielaniu melatoniny, hormonu snu. Również aktywność fizyczna w ciągu dnia, choć nie tuż przed snem, może pozytywnie wpłynąć na jego jakość.
Źródło:
"Chronotype as a potential risk factor for cognitive decline: The mediating role of sleep quality and health behaviours in a 10-year follow-up study", [w:] "The Journal of Prevention of Alzheimer's Disease"
fr.de
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
