Nowy, odrębny typ cukrzycy. To już piąta forma choroby

Szacuje się, że cukrzyca typu 5 dotyka nawet 25 mln ludzi na całym świecie – zwłaszcza młodych mieszkańców krajów rozwijających się, borykających się z niedożywieniem.

Choć ten typ schorzenia opisano po raz pierwszy już w 1955 roku na Jamajce, jego historia jest pełna zwrotów akcji. W latach 80. został on wstępnie uznany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), jednak zaledwie dekadę później – w 1999 roku – WHO wycofała go z oficjalnej klasyfikacji z powodu braku wystarczających dowodów naukowych. Przez blisko siedem dekad naukowcy toczyli spór o to, czy cukrzyca typu 5 w ogóle istnieje, co skutkowało brakiem jasnych wytycznych dotyczących jej diagnozowania i leczenia.

O globalne uznanie tego schorzenia od lat apelowała prof. Meredith Hawkins, endokrynolog z Global Diabetes Institute. Zwracała uwagę, że cukrzyca związana z niedożywieniem występuje częściej niż gruźlica i niemal tak często jak HIV/AIDS.

– Brak oficjalnej nazwy utrudniał diagnozowanie pacjentów i poszukiwanie skutecznych terapii – tłumaczyła Hawkins w 2025 roku. – Mam nadzieję, że formalne uznanie typu 5 doprowadzi do przełomu w walce z tą wyniszczającą i często śmiertelną chorobą.

Kluczowe okazały się badania opublikowane przez prof. Hawkins w 2022 roku. Wykazały one, że chroniczne niedobory składników odżywczych trwale uszkadzają trzustkę, upośledzając jej zdolność do wydzielania insuliny. Co istotne, pacjenci z cukrzycą typu 5 wykazują unikalny profil metaboliczny: podobnie jak w typie 1 cierpią na niedobór insuliny, ale jednocześnie – w przeciwieństwie do pacjentów z typem 2 – pozostają na nią bardzo wrażliwi.

Oficjalne uznanie choroby przez IDF otwiera drogę do lepszego finansowania badań i szkoleń dla personelu medycznego. Obecnie powołana grupa robocza pracuje nad stworzeniem globalnego rejestru badawczego oraz ścisłych kryteriów diagnozy.

Lekarze ostrzegają jednak przed wyzwaniami terapeutycznymi. Ze względu na wysoką wrażliwość pacjentów na insulinę, nawet jej niewielka dawka może wywołać u nich gwałtowną hipoglikemię (niebezpieczny spadek poziomu cukru). Jest to szczególnie ryzykowne w regionach dotkniętych brakiem żywności, gdzie stały monitoring glukozy jest dla pacjentów zbyt kosztowny.

Źródło: sciencealert.com.