Obniżają cholesterol. Te przyprawy warto mieć w kuchni
Wysoki poziom cholesterolu to jeden z czynników, które mogą zwiększać ryzyko miażdżycy i chorób serca. Dlatego wiele osób – obok zmian w diecie i większej dawki ruchu – szuka także naturalnych sposobów na poprawę wyników lipidogramu. Wśród produktów, którym przypisuje się wspierające działanie wymienić można czosnek, karczoch, czarnuszkę i kozieradkę.
Jakie rośliny mogą obniżyć cholesterol?
W tym artykule:
Podwyższony cholesterol LDL ma znaczenie dla zdrowia serca, ponieważ sprzyja odkładaniu się blaszek miażdżycowych w naczyniach krwionośnych. Z czasem może to zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca czy udar. Podstawą obniżania LDL pozostają dieta, ruch i – jeśli jest taka potrzeba – leczenie zalecone przez lekarza. Wsparciem mogą być także niektóre rośliny. Wśród często wymienianych są czosnek, karczoch, a także czarnuszka i kozieradka.
Czosnek a cholesterol
Czosnek jest jedną z najlepiej przebadanych roślin, jeśli chodzi o wpływ na cholesterol. Z najnowszych analiz wynika, że jego regularna suplementacja może wiązać się z niewielkim obniżeniem LDL, czyli tzw. "złego" cholesterolu. W metaanalizie badań randomizowanych opublikowanej w 2024 roku w czasopiśmie "Nutrients" wykazano, że osoby przyjmujące preparaty z czosnku miały niższe wartości LDL w porównaniu z grupą kontrolną o około 5 procent. Podobne wnioski przedstawiono w metaanalizie z 2024 roku w "Journal of Health, Population and Nutrition", gdzie także odnotowano korzystne zmiany w lipidogramie.
Karczochy, kozieradka i czarnuszka
Karczochy kojarzą się głównie z kuchnią śródziemnomorską, ale ich składniki (zwłaszcza w ekstrakcie z liści karczocha) są też badane pod kątem wpływu na cholesterol. Z najnowszej metaanalizy i przeglądu systematycznego opublikowanego w 2025 r. w "Diabetes & Metabolic Syndrome: Clinical Research & Reviews" wynika, że suplementacja preparatami z karczocha wiązała się z korzystnymi zmianami w tzw. parametrach lipidowych, w tym z obniżeniem LDL-cholesterolu oraz cholesterolu całkowitego i trójglicerydów.
Podobne właściwości ma także kozieradka. Zawiera dużo błonnika rozpuszczalnego, który może ograniczać wchłanianie części tłuszczów i cholesterolu w jelitach. Dlatego w badaniach bywa łączona z obniżeniem LDL o około 7 proc. Jednocześnie może wpływać na poziom glukozy. Czarnuszka to z kolei roślina, po którą wiele osób sięga przy różnych dolegliwościach, zwłaszcza gdy zależy im na łagodnym wsparciu organizmu - ma właściwości przeciwzapalne i ułatwiające trawienie. Potrafi także obniżyć poziom LDL. W jej stotsowaniu należy jednak zachować ostrożność, ponieważ może powodować nudności i wzdęcia.
Rośliny nie działają jak leki
Najważniejsze jest jednak to, że takie produkty nie działają jak lek. Przy niewielkich odchyleniach w lipidogramie mogą być rozważane jako dodatek, ale podstawą nadal pozostają: dieta oparta na produktach roślinnych bogatych w błonnik, korzystne tłuszcze (np. oliwa, orzechy) oraz regularna aktywność fizyczna. Jeśli LDL jest wyraźnie podwyższony lub ktoś ma wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe, decyzje o suplementach warto omówić z lekarzem, a nie traktować ich jako alternatywy dla leczenia.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
