Od dekad uwielbiane przez Polaków. W składzie serków zagęstniki, cukier, aromaty

Serki homogenizowane to przetworzone produkty mleczne, które powstają najczęściej z twarogu poddanego procesowi homogenizacji, czyli rozbijania cząsteczek tłuszczu w celu uzyskania gładkiej, kremowej konsystencji.

Do bazowego twarogu dodaje się mleko, śmietankę, cukier, zagęstniki, aromaty, barwniki oraz owoce (lub ich syntetyczne odpowiedniki). Gotowy produkt przypomina deser mleczny, ale z tradycyjnym twarogiem ma często niewiele wspólnego.

Jednym z największych problemów serków homogenizowanych jest ich wysoka zawartość cukru. W jednej małej porcji może się znajdować nawet kilka łyżeczek sacharozy - więcej niż w porcji niektórych deserów.

To czyni je produktem o wysokim indeksie glikemicznym, który powoduje szybki wzrost poziomu glukozy we krwi, a następnie gwałtowny spadek, prowadząc do uczucia głodu i rozdrażnienia.

Dodatkowo w składzie wielu serków znajdują się sztuczne aromaty, stabilizatory, barwniki (np. karoteny) i zagęstniki, które poprawiają smak i wygląd produktu, ale nie mają żadnych wartości odżywczych. Ich obecność sprawia, że serki homogenizowane stają się bardziej deserem niż elementem zdrowej diety. Ponadto badania sugerują, że niektóre z zagęstników mogą negatywnie wpływać na zdrowie. Na przykład jedno z badań opublikowane w 2001 r. sugeruje, że zdegradowany karagen może powodować zapalenie jelit, wrzody i może być powiązany z ryzykiem raka okrężnicy.

Jeszcze większym problemem są sztuczne barwniki, tak często dodawane do żywności. Tartrazyna (E102) może wywoływać objawy pseudoalergiczne, takie jak pokrzywka, astma czy bóle głowy – szczególnie u osób z nadwrażliwością na salicylany. Z kolei badanie opublikowane w "Lancet" wykazało, że spożycie niektórych sztucznych barwników w połączeniu z benzoesanem sodu może nasilać objawy nadpobudliwości (ADHD) u dzieci.

Przede wszystkim powinny ich unikać osoby z insulinoopornością i cukrzycą ze względu na wspomnianą dużą zawartość cukrów prostych. Nie są to też dobre produkty dla osób na diecie redukcyjnej - mimo niskiego poziomu tłuszczu, zawierają sporo kalorii właśnie przez cukier i dodatki.

Rodzice powinni zachować ostrożność przy podawaniu serków dzieciom. Choć reklamy przedstawiają je jako idealne źródło wapnia i białka, wiele wariantów zawiera więcej cukru niż jogurt naturalny z dodatkiem owoców. W przypadku najmłodszych, regularne spożywanie takich produktów może sprzyjać rozwojowi próchnicy i kształtować niezdrowe nawyki żywieniowe.

Osoby z nietolerancją laktozy, alergią na białko mleka krowiego lub problemami jelitowymi również powinny unikać tego typu serków - zwłaszcza, że często zawierają mleko w proszku i inne dodatki mogące obciążać układ trawienny.

Choć producenci chętnie podkreślają, że serki homogenizowane są źródłem wapnia i białka, to warto pamiętać, że te same składniki znajdziemy w zdrowszych produktach - naturalnym twarogu, jogurcie greckim czy kefirze, które nie zawierają sztucznych dodatków i nadmiaru cukru.

Serki homogenizowane mają zazwyczaj niższą wartość odżywczą niż sugeruje opakowanie - nie są to produkty pełnowartościowe, lecz wysokoprzetworzone.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Tobacman J.K., 2001. Review of harmful gastrointestinal effects of carrageenan in animal experiments. Environmental Health Perspectives, 109(10):983–994.
2. EFSA Panel on Food Additives, 2009. Scientific Opinion on the re-evaluation of tartrazine (E 102) as a food additive. EFSA Journal, 7(11):1331.
3. McCann D. et al., 2007. Food additives and hyperactive behaviour in 3-year-old and 8/9-year-old children in the community: a randomised, double-blinded, placebo-controlled trial. The Lancet, 370(9598):1560-1567.