Paraliż senny

Paraliż senny bywa określany zamiennie jako porażenie przysenne albo paraliż przysenny. Osoby, które doświadczyły kiedykolwiek paraliżu sennego, relacjonują, że jest to zjawisko dziwne, trudno wytłumaczalne i przerażające. Paraliż senny zalicza się do zaburzeń snu. Stan ten pojawia się najczęściej w momencie, kiedy człowiek zasypia lub wówczas, kiedy przechodzi ze snu do czuwania, czyli budzi się. Jak objawia się paraliż przysenny? Z czego wynika i jak sobie z nim radzić?

Polecane wideo:

10 sposobów na lepszy sen

Bezsenność żywi się osiągnięciami nowoczesnego życia: światłem komórki, tabletu lub zegarka elektronicznego na stoliku nocnym. Krótkie fale niebieskiego...

Czym charakteryzuje się paraliż senny?

Niektórzy zaliczają paraliż przysenny do rodzaju zjawisk paranormalnych. Osoba doświadczająca porażenia przysennego budzi się w nocy z dziwnym poczuciem otaczającego ją „zła”. Ma wrażenie, że ktoś uciska jej klatkę piersiową, że ciężko jej oddychać. Nie może się poruszyć ani wydać z siebie żadnego dźwięku. Wpada w panikę, jest przerażona, widzi dziwne postaci poruszające się wokół łóżka i słyszy zagadkowe głosy – zaczyna się zastanawiać, czy przypadkiem to nie są jakieś demony albo duchy. Antropolodzy przypisują paraliżowi przysennemu rolę kulturotwórczą. Paraliż senny, według nich, miałby się przyczynić do powstania w wielu kulturach motywu demona nocnego, który obezwładnia swoją ofiarę z zamiarem wykorzystania jej seksualnie.

Objawy paraliżu sennego

Przede wszystkim katapleksją, czyli porażeniem mięśni, z jednoczesnym zachowaniem pełnej świadomości. Osoba doświadczająca porażenia przysennego czuje niemoc, nie może się poruszyć, otworzyć oczu ani nic powiedzieć. Ponadto, pojawiają się dziwne doznania psychiczne, np. halucynacje dźwiękowe, wizualne i dotykowe – słyszenie ogłuszającego dudnienia, dzwonienie w uszach, poczucie bezwiednego spadania w dół lub przygniatania kończyn. Objawom tym towarzyszy bardzo często przekonanie, że zostało się nawiedzonym przez złe moce albo obce istoty, przyspieszony rytm serca, panika, przerażenie, ogromny strach. Katapleksja może dotyczyć wszystkich partii mięśni albo mieć charakter częściowy – obejmować tylko ramiona, nogi i górny tułów. Jedyne mięśnie, nad którymi człowiek zachowuje kontrolę w czasie paraliżu sennego, to mięśnie oddechowe. Z tego też względu wykonywanie szybkich wdechów i wydechów może ułatwić wybudzenie się.

Paraliż przysenny trwa zazwyczaj bardzo krótko i często sam przechodzi albo w sen, albo w czuwanie. Badania dowodzą, że nawet połowa populacji przynajmniej raz w życiu doświadczyła epizodu paraliżu sennego. Jeżeli jednak porażenie przysenne powtarza się notorycznie u tej samej osoby, można podejrzewać u niej zespół chorobowy o nazwie narkolepsja. Dlaczego dochodzi do paraliżu sennego? Zjawisko to wiąże się z porażeniem mięśni wskutek zahamowania neuronów w rdzeniu kręgowym, które odpowiadają za utrzymywanie napięcia mięśniowego. Jest to fizjologicznie uwarunkowany mechanizm, który zapobiega wykonywaniu przypadkowych ruchów w czasie snu, by nie zrobić sobie lub komuś krzywdy.

Po prostu mózg „wyłącza” mięśnie i je rozluźnia, co przypomina właśnie stan porażenia. W przypadku porażenia przysennego mózg wysyła impulsy do rdzenia kręgowego w niewłaściwym momencie, tzn. wtedy, kiedy człowiek zaczyna się gwałtownie wybudzać w fazie snu REM – fazy szybkich ruchów gałek ocznych albo podczas zasypiania, gdy nie doszło jeszcze do utraty świadomości. Paraliż przysenny przypomina stan między jawą a snem. Badania sugerują też, że porażenie przysenne może być dziedziczne, tzn. jeżeli nasi rodzice doświadczali stanu porażenia przysennego, bardzo prawdopodobne, że my również doświadczymy tego dziwnego stanu w czasie snu.

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., (red.), Zaburzenia snu [w:] Psychiatra, t. 2, Urban&Partner, Wrocław 2002, ISBN 83-87944-72-6.

Zaburzenia snu

Komentarze (103)
~Mashiiro
~Mashiiro 3 tygodnie temu

Kiedyś doświadczyłam podobnego zjawiska, nie byłam pewna tak naprawdę co się dzieje. Dokładnie to śniło mi się, że się obudziłam i coś mnie dusiło, nie mogłam oddychać, nie mogłam prawie się ruszyć, nie mogłam mówić, doczołgałam się do pokoju mojego Ojca i chciałam pomocy, ale nie mogłam nic, a najgorsze było to że nie mogłam złapać oddechu. Byłam pewna że to wcale nie jest sen, myślałam że to dzieje się naprawdę. Aż się faktycznie obudziłam zadyszana i przestraszona.

Odpowiedz
~M.K.
~M.K. 4 tygodnie temu

Właśnie dziś po raz trzeci w życiu właśnie mi się to przytrafiło (pierwszy raz ok. 23 lat temu, a drugi ok. 12 lat temu). Okropność. Wcześniej nie miałam internetu, teraz mam, więc szukam, co to takiego ta tzw. "zmora". Łatwo się z tego śmiać komuś, kto tego nie doświadczył. Ja za każdym razem wiem, że jestem w domu, w swoim pokoju, ale nie mogę się wybudzić, chociaż bardzo chcę (dziś np. padał deszcz i słyszałam jego stukanie w okno), odczuwam wówczas ogromny strach, czuję, że ktoś/coś? jest obok mnie, nie mogę się jednak ruszyć, wydaje mi się, że słyszę dziwne dźwięki (dziś wydobywały się one jak gdyby z telewizora), próbuję krzyczeć, ale nie mogę i mam wrażenie, że to rzeczywiście się dzieje. Po wybudzeniu się jestem strasznie zmęczona, serce bije jak oszalałe i twarz mokrą od łez, a w tej chwili bardzo mnie boli głowa. Nie życzę nikomu takiego czegoś. Moja siostra uważa, że to od serca, ale ja nigdy nie miałam z nim kłopotów.

Odpowiedz
~ŚwiadomeŚnienie
~ŚwiadomeŚnienie 4 miesiące temu

Parę razy doświadczyłem tego zjawiska i z doświadczenia wiem, że te wszystkie halucynacje (poczucie że ktoś nas dusi, widzimy zmory itd.) i ten lęk pojawiają się tylko wtedy gdy się tego boimy. Świadomość wtedy jest naszym sprzymierzeńcem, bo wystarczy zdać sobie sprawę z tego że nic nam nie grozi. Wtedy albo powraca władza nad ciałem albo ponownie zasypiamy. Nic szczególnego.

Odpowiedz
~Kalwin
~Kalwin 4 miesiące temu

Ludzie, wy macie mózg komara, albo lepiej - wasz mózg to sito. Można wam siedem razy coś powiedzieć, a do was prawda nie dociera. Bawicie się w proroków, wymyślacie i wierzycie w paraliż seny hahaha.

Odpowiedz
~marlon
~marlon 6 miesięcy temu

nie mieszajcie paralizu przysennego z religia! To zwykle zaburzenie senne, ktore czasem jest pomostem do swiadomego snu - ale to innny temat. Halucynacje i te zle postacie biora sie tylko z Waszego strachu. Wydaje sie Wam ze jestescie swiadomi, ale to nie do konca prawda. Wasz umysl jest na skraju podjecia decji: spac czy wybudzic sie. Wystarczy ze pomyslicie ze cos zlego sie stanie, to umysl sprawi ze to sie wydazy (czesc snu). Ja w takich sytuacjach mowie sobie zwykle: posluchalbym dobrej muzyki i leze sobie taki sparalizowany a w tle leci jakis fajny kawalek :) uspokajam sie. Z tego miejsc macie dwie drogi: - wybudzic sie: najlepiej dziala na mnie poruszanie malym palcem u nogi. - zapasc w sen, zamknac oczy i wyobrazic sobie cos przyjemnego. Jest bardzo duza szansa ze sen ten stanie sie swiadomym snem - wiec bedzie to niewyobrazalnie mile przezycie :) Zacznijcie ten fakt ze doswiadczacie paralizu uzywac do milych rzeczy ;) przestancie sie bac

Odpowiedz
~Sonia
~Sonia 7 miesięcy temu

@~karolina karolina: Karolina, paraliż senny to nie choroba. Tzn. możesz tak twierdzić, bo to Cię uspokaja. Ale w Twoim przypadku sprawy posunęły się tak daleko, że biegiem idź do spowiedzi (z całego życia). Daj znać, jak się sprawy mają.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia snu
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Zaburzenia snu
Zaburzenia snu

Cykle snu

Cykle snu Odtwórz wideo

, zrelaksować ciało i wzmocnić ducha. Należy pamiętać o tym, aby chodzić spać zawsze o tej samej porze; nieregularne cykle snu wpływają niekorzystnie na tryb (...) czy oglądania telewizji. Odpoczynek w nocy zależy od tzw. faz snu....

Zaburzenia snu

Zaskakujące przyczyny problemów ze snem

Zaskakujące przyczyny problemów ze snem

z zimnymi kończynami. To może szczególnie przeszkadzać podczas snu, ponieważ ciepłe dłonie i stopy są kluczowe dla szybkiego zaśnięcia. Załóż (...) więc parę czystych skarpet, zanim położysz się spać. Jest zbyt cicho Cisza podczas snu...

Zaburzenia snu

Jak rozpoznać objawy syndromu chronicznego zmęczenia?

Jak rozpoznać objawy syndromu chronicznego zmęczenia? Odtwórz wideo

Zastanawiasz się czy brak sił i trwające jakiś czas wyczerpanie to tylko przesilenie jesienne czy poważniejszy problem? Dr Paweł Grzesiowski wyjaśnia, jak rozpoznać objawy syndromu chronicznego zmęczenia. Mówi też o tym, w jaki sposób można leczyć to...

Zaburzenia snu

Problemy z rytmem dnia

Problemy z rytmem dnia

Zakłócenia rytmu dobowego mogą prowadzić do problemów z pamięcią, snem, systemem sercowo-naczyniowym, metabolizmem i odpornością organizmu.

Zaburzenia snu

Ciastka na sen

Ciastka na sen

Aktywny składnik nasennych ciastek to melatonina. Melatonina to hormon produkowany przez szyszynkę (gruczoł ulokowany w mózgu) ze specyficznego aminokwasu - tryptofanu.

Zaburzenia snu

Implant dla chrapiących

odpowiedzialnych za chrapanie. Implant jest tak skonstruowany, że można go zaprogramować, aby działał tylko na czas snu i samoczynnie wyłączał (...) , który może być niebezpieczny dla zdrowia. Chrapanie jest wynikiem drgania wiotkich...

Zaburzenia snu

Trudności z zasypianiem

się zaburzenia snu w postaci bezsenności, trudności z zasypianiem, zbyt krótkiego snu lub częstego budzenia się w nocy. Kłopoty z zasypianiem dotyczą (...) nad ranem obudzisz się niewyspany i zmęczony,...