Paraliż senny

Paraliż senny bywa określany zamiennie jako porażenie przysenne albo paraliż przysenny. Osoby, które doświadczyły kiedykolwiek paraliżu sennego, relacjonują, że jest to zjawisko dziwne, trudno wytłumaczalne i przerażające. Paraliż senny zalicza się do zaburzeń snu. Stan ten pojawia się najczęściej w momencie, kiedy człowiek zasypia lub wówczas, kiedy przechodzi ze snu do czuwania, czyli budzi się. Jak objawia się paraliż przysenny? Z czego wynika i jak sobie z nim radzić?

Zobacz film: "Czym grozi bezdech senny?"

10 sposobów na lepszy sen

Bezsenność żywi się osiągnięciami nowoczesnego życia: światłem komórki, tabletu lub zegarka elektronicznego na stoliku nocnym. Krótkie fale niebieskiego...

Czym charakteryzuje się paraliż senny?

Niektórzy zaliczają paraliż przysenny do rodzaju zjawisk paranormalnych. Osoba doświadczająca porażenia przysennego budzi się w nocy z dziwnym poczuciem otaczającego ją „zła”. Ma wrażenie, że ktoś uciska jej klatkę piersiową, że ciężko jej oddychać. Nie może się poruszyć ani wydać z siebie żadnego dźwięku. Wpada w panikę, jest przerażona, widzi dziwne postaci poruszające się wokół łóżka i słyszy zagadkowe głosy – zaczyna się zastanawiać, czy przypadkiem to nie są jakieś demony albo duchy. Antropolodzy przypisują paraliżowi przysennemu rolę kulturotwórczą. Paraliż senny, według nich, miałby się przyczynić do powstania w wielu kulturach motywu demona nocnego, który obezwładnia swoją ofiarę z zamiarem wykorzystania jej seksualnie.

Objawy paraliżu sennego

Przede wszystkim katapleksją, czyli porażeniem mięśni, z jednoczesnym zachowaniem pełnej świadomości. Osoba doświadczająca porażenia przysennego czuje niemoc, nie może się poruszyć, otworzyć oczu ani nic powiedzieć. Ponadto, pojawiają się dziwne doznania psychiczne, np. halucynacje dźwiękowe, wizualne i dotykowe – słyszenie ogłuszającego dudnienia, dzwonienie w uszach, poczucie bezwiednego spadania w dół lub przygniatania kończyn. Objawom tym towarzyszy bardzo często przekonanie, że zostało się nawiedzonym przez złe moce albo obce istoty, przyspieszony rytm serca, panika, przerażenie, ogromny strach. Katapleksja może dotyczyć wszystkich partii mięśni albo mieć charakter częściowy – obejmować tylko ramiona, nogi i górny tułów. Jedyne mięśnie, nad którymi człowiek zachowuje kontrolę w czasie paraliżu sennego, to mięśnie oddechowe. Z tego też względu wykonywanie szybkich wdechów i wydechów może ułatwić wybudzenie się.

Paraliż przysenny trwa zazwyczaj bardzo krótko i często sam przechodzi albo w sen, albo w czuwanie. Badania dowodzą, że nawet połowa populacji przynajmniej raz w życiu doświadczyła epizodu paraliżu sennego. Jeżeli jednak porażenie przysenne powtarza się notorycznie u tej samej osoby, można podejrzewać u niej zespół chorobowy o nazwie narkolepsja. Dlaczego dochodzi do paraliżu sennego? Zjawisko to wiąże się z porażeniem mięśni wskutek zahamowania neuronów w rdzeniu kręgowym, które odpowiadają za utrzymywanie napięcia mięśniowego. Jest to fizjologicznie uwarunkowany mechanizm, który zapobiega wykonywaniu przypadkowych ruchów w czasie snu, by nie zrobić sobie lub komuś krzywdy.

Po prostu mózg „wyłącza” mięśnie i je rozluźnia, co przypomina właśnie stan porażenia. W przypadku porażenia przysennego mózg wysyła impulsy do rdzenia kręgowego w niewłaściwym momencie, tzn. wtedy, kiedy człowiek zaczyna się gwałtownie wybudzać w fazie snu REM – fazy szybkich ruchów gałek ocznych albo podczas zasypiania, gdy nie doszło jeszcze do utraty świadomości. Paraliż przysenny przypomina stan między jawą a snem. Badania sugerują też, że porażenie przysenne może być dziedziczne, tzn. jeżeli nasi rodzice doświadczali stanu porażenia przysennego, bardzo prawdopodobne, że my również doświadczymy tego dziwnego stanu w czasie snu.

psycholog Kamila Krocz, 6 miesięcy temu

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., (red.), Zaburzenia snu [w:] Psychiatra, t. 2, Urban&Partner, Wrocław 2002, ISBN 83-87944-72-6.

Zaburzenia snu

Komentarze (109)
~hania
~hania 4 tygodnie temu

Przezyłam coś takiego. Byłam pewna, że jakiś szatan mnie zaatakował. Uczucie, jakbym była sparaliżowana, a w głowie pełno myśli. Nawet miaam uczucie, że oczu nie mogę otworzyć. Po chwili zobaczyłam jakieś dziwne twarze, jakby potwora jakiegoś-przerażające!!! przez wiele następnych nocy bałam się zasypiać.

Odpowiedz
~Azy
~Azy 3 miesiące temu

@~Eviola: witam, Mam podobnie i jest to coś nienaturalnego. Pisząc o tym zagłębiając się teraz w temat a mamy godzinę 01:00 w nocy moja dziewczyna leży obok inrobi się dziwnie nie spokojna nawet skrobie palcem poduszkę spiąć. A jednak tyczy się to mnie...

Odpowiedz
~Eviola
~Eviola 6 miesięcy temu

@~kawaiineko: To prawda. Ja w tym przerażeniu zawsze starałam się wybudzić ale nie udawało się najczęściej a "to" mnie dopadało i "wyrządzało zło", wczoraj (mam to od ponad 30 lat mniej więcej raz na miesiąc) miałam kolejny paraliż, odczekałam spokojnie i nic się nie wydarzyło, znikło a ja wybudziłam się.

Odpowiedz
~Mashiiro
~Mashiiro 7 miesięcy temu

Kiedyś doświadczyłam podobnego zjawiska, nie byłam pewna tak naprawdę co się dzieje. Dokładnie to śniło mi się, że się obudziłam i coś mnie dusiło, nie mogłam oddychać, nie mogłam prawie się ruszyć, nie mogłam mówić, doczołgałam się do pokoju mojego Ojca i chciałam pomocy, ale nie mogłam nic, a najgorsze było to że nie mogłam złapać oddechu. Byłam pewna że to wcale nie jest sen, myślałam że to dzieje się naprawdę. Aż się faktycznie obudziłam zadyszana i przestraszona.

Odpowiedz
~M.K.
~M.K. 8 miesięcy temu

Właśnie dziś po raz trzeci w życiu właśnie mi się to przytrafiło (pierwszy raz ok. 23 lat temu, a drugi ok. 12 lat temu). Okropność. Wcześniej nie miałam internetu, teraz mam, więc szukam, co to takiego ta tzw. "zmora". Łatwo się z tego śmiać komuś, kto tego nie doświadczył. Ja za każdym razem wiem, że jestem w domu, w swoim pokoju, ale nie mogę się wybudzić, chociaż bardzo chcę (dziś np. padał deszcz i słyszałam jego stukanie w okno), odczuwam wówczas ogromny strach, czuję, że ktoś/coś? jest obok mnie, nie mogę się jednak ruszyć, wydaje mi się, że słyszę dziwne dźwięki (dziś wydobywały się one jak gdyby z telewizora), próbuję krzyczeć, ale nie mogę i mam wrażenie, że to rzeczywiście się dzieje. Po wybudzeniu się jestem strasznie zmęczona, serce bije jak oszalałe i twarz mokrą od łez, a w tej chwili bardzo mnie boli głowa. Nie życzę nikomu takiego czegoś. Moja siostra uważa, że to od serca, ale ja nigdy nie miałam z nim kłopotów.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia snu
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Zaburzenia snu
Zaburzenia snu

Ciastka na sen

Ciastka na sen

Aktywny składnik nasennych ciastek to melatonina. Melatonina to hormon produkowany przez szyszynkę (gruczoł ulokowany w mózgu) ze specyficznego aminokwasu - tryptofanu.

Zaburzenia snu

Problemy z rytmem dnia

Problemy z rytmem dnia

Zakłócenia rytmu dobowego mogą prowadzić do problemów z pamięcią, snem, systemem sercowo-naczyniowym, metabolizmem i odpornością organizmu.

Zaburzenia snu

Zaskakujące przyczyny problemów ze snem

Zaskakujące przyczyny problemów ze snem

z zimnymi kończynami. To może szczególnie przeszkadzać podczas snu, ponieważ ciepłe dłonie i stopy są kluczowe dla szybkiego zaśnięcia. Załóż (...) więc parę czystych skarpet, zanim położysz się spać. Jest zbyt cicho Cisza podczas snu...

Zaburzenia snu

Cykle snu (WIDEO)

Cykle snu (WIDEO) Odtwórz wideo

, zrelaksować ciało i wzmocnić ducha. Należy pamiętać o tym, aby chodzić spać zawsze o tej samej porze; nieregularne cykle snu wpływają niekorzystnie na tryb (...) czy oglądania telewizji. Odpoczynek w nocy zależy od tzw. faz snu....

Zaburzenia snu

Omamy nocne

lub zaburzenia psychicznego. Urojenia pojawiają się zwykle podczas snu. Omamy nocne to rodzaj zaburzenia, które jest znane jako parasomnia. Jakie są przyczyny (...) są różne. Najczęstsze to: bezsenność...

Zaburzenia snu

Leczenie zaburzeń snu

Zaburzenia snu są coraz częstym problemem. Wstajemy niewyspani, przez cały dzień odczuwamy zmęczenie i mamy problemy z koncentracją. Staramy sobie pomóc, zażywając leki nasenne i nie docieramy do przyczyny bezsenności....

Zaburzenia snu

Ile powinno się spać?

Ile powinno się spać?

domowymi sposobami, należy wybrać się do lekarza. W Polsce istnieją trzy ośrodki leczenia zaburzeń snu: Poradnia Zaburzeń Snu, Akademickie Centrum (...) Kliniczne AMG, Gdańsk 80-211,...