Paraliż senny

Paraliż senny bywa określany zamiennie jako porażenie przysenne albo paraliż przysenny. Osoby, które doświadczyły kiedykolwiek paraliżu sennego, relacjonują, że jest to zjawisko dziwne, trudno wytłumaczalne i przerażające. Paraliż senny zalicza się do zaburzeń snu. Stan ten pojawia się najczęściej w momencie, kiedy człowiek zasypia lub wówczas, kiedy przechodzi ze snu do czuwania, czyli budzi się. Jak objawia się paraliż przysenny? Z czego wynika i jak sobie z nim radzić?

Polecane wideo:

10 sposobów na lepszy sen

Bezsenność żywi się osiągnięciami nowoczesnego życia: światłem komórki, tabletu lub zegarka elektronicznego na stoliku nocnym. Krótkie fale niebieskiego...

Czym charakteryzuje się paraliż senny?

Niektórzy zaliczają paraliż przysenny do rodzaju zjawisk paranormalnych. Osoba doświadczająca porażenia przysennego budzi się w nocy z dziwnym poczuciem otaczającego ją „zła”. Ma wrażenie, że ktoś uciska jej klatkę piersiową, że ciężko jej oddychać. Nie może się poruszyć ani wydać z siebie żadnego dźwięku. Wpada w panikę, jest przerażona, widzi dziwne postaci poruszające się wokół łóżka i słyszy zagadkowe głosy – zaczyna się zastanawiać, czy przypadkiem to nie są jakieś demony albo duchy. Antropolodzy przypisują paraliżowi przysennemu rolę kulturotwórczą. Paraliż senny, według nich, miałby się przyczynić do powstania w wielu kulturach motywu demona nocnego, który obezwładnia swoją ofiarę z zamiarem wykorzystania jej seksualnie.

Objawy paraliżu sennego

Przede wszystkim katapleksją, czyli porażeniem mięśni, z jednoczesnym zachowaniem pełnej świadomości. Osoba doświadczająca porażenia przysennego czuje niemoc, nie może się poruszyć, otworzyć oczu ani nic powiedzieć. Ponadto, pojawiają się dziwne doznania psychiczne, np. halucynacje dźwiękowe, wizualne i dotykowe – słyszenie ogłuszającego dudnienia, dzwonienie w uszach, poczucie bezwiednego spadania w dół lub przygniatania kończyn. Objawom tym towarzyszy bardzo często przekonanie, że zostało się nawiedzonym przez złe moce albo obce istoty, przyspieszony rytm serca, panika, przerażenie, ogromny strach. Katapleksja może dotyczyć wszystkich partii mięśni albo mieć charakter częściowy – obejmować tylko ramiona, nogi i górny tułów. Jedyne mięśnie, nad którymi człowiek zachowuje kontrolę w czasie paraliżu sennego, to mięśnie oddechowe. Z tego też względu wykonywanie szybkich wdechów i wydechów może ułatwić wybudzenie się.

Paraliż przysenny trwa zazwyczaj bardzo krótko i często sam przechodzi albo w sen, albo w czuwanie. Badania dowodzą, że nawet połowa populacji przynajmniej raz w życiu doświadczyła epizodu paraliżu sennego. Jeżeli jednak porażenie przysenne powtarza się notorycznie u tej samej osoby, można podejrzewać u niej zespół chorobowy o nazwie narkolepsja. Dlaczego dochodzi do paraliżu sennego? Zjawisko to wiąże się z porażeniem mięśni wskutek zahamowania neuronów w rdzeniu kręgowym, które odpowiadają za utrzymywanie napięcia mięśniowego. Jest to fizjologicznie uwarunkowany mechanizm, który zapobiega wykonywaniu przypadkowych ruchów w czasie snu, by nie zrobić sobie lub komuś krzywdy.

Po prostu mózg „wyłącza” mięśnie i je rozluźnia, co przypomina właśnie stan porażenia. W przypadku porażenia przysennego mózg wysyła impulsy do rdzenia kręgowego w niewłaściwym momencie, tzn. wtedy, kiedy człowiek zaczyna się gwałtownie wybudzać w fazie snu REM – fazy szybkich ruchów gałek ocznych albo podczas zasypiania, gdy nie doszło jeszcze do utraty świadomości. Paraliż przysenny przypomina stan między jawą a snem. Badania sugerują też, że porażenie przysenne może być dziedziczne, tzn. jeżeli nasi rodzice doświadczali stanu porażenia przysennego, bardzo prawdopodobne, że my również doświadczymy tego dziwnego stanu w czasie snu.

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., (red.), Zaburzenia snu [w:] Psychiatra, t. 2, Urban&Partner, Wrocław 2002, ISBN 83-87944-72-6.

Zaburzenia snu

Komentarze (88)
~Kama
~Kama

@~Kejti: Przez pewien czas tez czesto mi sie to zdarzalo. Najlepszy sposob by sie wtedy obudzic to liczenie. Zanim dochodze do numeru 10 juz sie budze. Najlepsze jest to ze w pewien sposob moge to kontrolowac, gdy tylko czuje ze zaczyna sie paraliz zaczynam liczyc i od razu sie budze.

Odpowiedz
~growingtree
~growingtree

Nwm czy to byl paraliż senny czy co innego ale w nocy zasypiałem i przed oczami migał mi ekran telewizora bez zasięgu i nie mogłem sie ruszać ale po kilku sekundach wszystko przestało, czy to paraliż senny?

Odpowiedz
~Kejti
~Kejti

Ja miałam tak teraz dwa razy w ciągu 4 dni. Widzę cienie, słyszę szumy, nie mogę sę poruszyć, ale oczy mam otwarte, mogę kręcić głową. Występuje uczucie przerażenia i kompletnego braku kontroli. Okropne... :/

Odpowiedz
~Kama
~Kama

Witam. Dzis po raz kolejny doswiadczylam paraliżu sennego. Zauwazylam, ze zdarza sie to w moim przypadku tylko wtedy gdy ucinam sobie popoludniowe drzemki. Nigdy nie doswiadczylam tego w nocy. Zaczyna się zawsze tak samo. Słyszę iż ktoś otwiera u mnie drzwi wejściowe na dole. W tym momencie chcę sie obudzic, ale oczywiście nie mogę. Kroki są coraz bliżej, a nieistniejaca osoba głośno stuka wchodząc na moje pietro.Zawsze słyszę wyrazne, głośne kroki. Wiem, że za chwilę stanie się coś zlego, a nie mogę nic z tym zrobić. Dzis niestety widzialam, ze jakas sila sciaga moja kołdrę na ziemie. Wszystko było bardzo realne. Widzialam z szczegolami cale wnetrze mojego pokoju, kubek herbaty stal dokładnie w tym miejscu gdzie go zostawilam. Wszystko bylo prawdziwe, z wyjatkiem tej ruszajacej się koldry :-). Obudzilam się w momencie gdy jakis maly ksztalt, jakby malutki czlowieczek skoczył z mojego łóżka pod mój stolik. Odzyskalam władze nad swoim cialem, pierwsze co zrobilam to od razu poszlam sprawdzić czy nie ma czegoś pod stolikiem:-) Strasznie to jest dziwne uczucie, naprawdę. Jest się przekonanym, że wszystko co sie widzi to jest prawda

Odpowiedz
~Kirke
~Kirke

ciekawe doświadczenie. zdarzyło mi się coś, co chyba mogę nazwać mianem paraliżu sennego. podeszłam do okna (nie fizycznie, ale podejrzewam że to była zwykła halucynacja) i naprzeciwko zobaczyłam Śmierć (postać w czarnej szacie i w czarnym długim kapturze) i błyskawicznie poczułam jak moje ciało się zapada w materac. intuicyjnie czułam, że umieram więc jedyne co mi przyszło do głowy to modlitwa (chociaż wierząca jakoś super nie jestem) i paraliż zniknął. zdecydowanie jedno z gorszych doświadczeń.

Odpowiedz
~Dajzb
~Dajzb

To nie do końca tak... Jest to spowodowanie wczesnym wybudzeniem w fazie REM, kiedy struktura mózgu zwana mostem odcina kontroler od rdzenia kręgowego, ponieważ faza REM jest fazą w której występuje sen i nie fajnie byłoby uciekać od czegoś i zacząć biec na prawde i uderzyć w ściane :)

Odpowiedz
~Samanta
~Samanta

Ja raz czy dwa razydoświadczyłam paraliżu w czasie wybudzania się xD I nie jest to fajne uczucie. W iternecie na innych stronach widziałam komentarze ,,Paraliż musi być fajny spróbuje''. Jeśli tak myślicie to nie radze bo można się nieźle wystarszyć. Ja gdy doznałam pierwszy raz czegoś takiego myślałam że to mój koniec. Widziałam dziwne rruszaći nie mogłam sięruszaći. Jest to straszne mówie wam..

Odpowiedz
~sara
~sara

@~maciusk: Ja mam juz te koszmary chyba od 10 roku zycia, a obecnie mam 51. Modlitwy, bycie w stanie laski uswiecajacej, alkochol czy nie (narkotykow nigdy nie bralam to nie wiem) to nie ma nic do rzeczy. Jesli atak ma nastapic, to nastapi i tak. Ostatnio nastepuje u mnie prawie kazdej nocy, gdzie w dzien przyjelam Komunie Swieta. Spowiedz, chyba tak, na jakis czas. Ksiadz mi doradzil, zeby wtedy gdy czuje, ze to ma przyjsc, mowic glosno "Panie Jezu nie pozwol, zeby to do mnie przyszlo" Modlic sie do Maryji, albo do Sw. Michala Archaniola. Czasem pomaga, ale czasem mimo, ze nawet mam rozaniec w reku i tak atak nastepuje. Czasem jest tylko lekki paraliz, a czasem rowniez przedstawiaja mi sie dzuiwne zjawy. Tzn. ze widze obraz, ktory rzeczywiscie wisi na scianie i albo ten obraz albo postacie na nim beda sie zmienialy w przerazajace zjawy. Jedno jest pewne, gdy zaczynam odmawiac Zdrowas Maryjo, albo Ojcze Nasz, lub jak disiejszej nocy powtarzac Jezu, Jezu, Jezu... automatycznie nastepuje wybudzenie.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia snu
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Zaburzenia snu
Zaburzenia snu

Zaskakujące przyczyny problemów ze snem

Zaskakujące przyczyny problemów ze snem

mają problem z zimnymi kończynami. To może szczególnie przeszkadzać podczas snu, ponieważ ciepłe dłonie i stopy są kluczowe dla szybkiego zaśnięcia. Załóż (...) więc parę czystych skarpet, zanim położysz się spać.Jest zbyt cicho Cisza...

Zaburzenia snu

Problemy z rytmem dnia

Problemy z rytmem dnia

Zakłócenia rytmu dobowego mogą prowadzić do problemów z pamięcią, snem, systemem sercowo-naczyniowym, metabolizmem i odpornością organizmu.

Zaburzenia snu

Sprawdź, jak pozbyć się problemów ze snem

Kłopoty ze snem Odpowiedni tryb życia i zdrowa dieta mogą zwalczyć większość problemów ze snem. O szczegółach mówią dietetyk Anna Jelonek i psycholog Natalia Tryniszewska.

Zaburzenia snu

Jak rozpoznać objawy syndromu chronicznego zmęczenia?

Zastanawiasz się czy brak sił i trwające jakiś czas wyczerpanie to tylko przesilenie jesienne czy poważniejszy problem? Dr Paweł Grzesiowski wyjaśnia, jak rozpoznać objawy syndromu chronicznego zmęczenia. Mówi też o tym, w jaki sposób można leczyć to...

Zaburzenia snu

Ciastka na sen

Ciastka na sen

Aktywny składnik nasennych ciastek to melatonina. Melatonina to hormon produkowany przez szyszynkę (gruczoł ulokowany w mózgu) ze specyficznego aminokwasu - tryptofanu.

Zaburzenia snu

Cykle snu

Cykle snu

, zrelaksować ciało i wzmocnić ducha. Należy pamiętać o tym, aby chodzić spać zawsze o tej samej porze; nieregularne cykle snu wpływają niekorzystnie na tryb (...) czy oglądania telewizji. Odpoczynek w nocy zależy od tzw. faz snu....

Zaburzenia snu

Lunatykowanie

jest przeprowadzenie szeregu badań. Dodatkowo, ocena psychologiczna może określić, czy aby nadmierny stres lub lęk nie jest przyczyną zaburzenia. Test snu (...) -61-5, Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia...

Zaburzenia snu

Omamy nocne

lub zaburzenia psychicznego. Urojenia pojawiają się zwykle podczas snu. Omamy nocne to rodzaj zaburzenia, które jest znane jako parasomnia (...) Powody wystąpienia urojeń są różne. Najczęstsze...

Zaburzenia snu

Strach przed snem

Coraz więcej osób ma problem ze snem. Najczęściej jest to bezsenność lub zaburzenia snu. Te problemy to poważna sprawa. Ciągłe zmęczenie (...) relaksacyjnymi. Naucz się odpoczywać i radzić sobie z napięciem. Wówczas...

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby