Ponad 52 tys. recept na tabletkę "dzień po". Kto najczęściej po nią sięga?

W 2025 roku w polskich aptekach wystawiono 52 967 recept farmaceutycznych na antykoncepcję awaryjną. Zestawienie danych CEZ wskazuje, że najczęściej korzystały z niej kobiety w wieku 19-40 lat (69 proc. wszystkich recept). Co piąta recepta trafiła natomiast do pacjentek po 40. roku życia. To ważny sygnał: decyzja o zastosowaniu antykoncepcji awaryjnej nie dotyczy wyłącznie najmłodszych, ale kobiet na różnych etapach życia.

Najliczniej reprezentowane były dwie grupy wiekowe. Wśród pacjentek w wieku 19-25 lat wystawiono 15 163 recepty, a w grupie 31-40 lat – kolejne 14 323. Zdecydowanie rzadziej po tego typu rozwiązanie zgłaszały się osoby bardzo młode: w grupie poniżej 15. roku życia wystawiono 261 recept. Taki rozkład może sugerować, że antykoncepcja awaryjna jest najczęściej wybierana przez kobiety aktywne seksualnie, często funkcjonujące w relacjach partnerskich i mierzące się z intensywnymi zmianami życiowymi, zawodowymi czy rodzinnymi.

Eksperci kampanii Poranek Po podkreślają, że w dominujących grupach wiekowych decyzja zwykle nie jest przypadkowa.

– Dwie dominujące grupy wiekowe to kobiety na początku dorosłości oraz kobiety w wieku reprodukcyjnym, często łączące życie rodzinne z pracą zawodową – tłumaczy mgr farm. Olga Sierpniowska. Jak dodaje, w takich sytuacjach sięgnięcie po antykoncepcję awaryjną bywa odpowiedzią na konkretną potrzebę.

– W obu przypadkach decyzja o sięgnięciu po antykoncepcję awaryjną jest zwykle świadoma i racjonalna. Nie jest to działanie impulsywne, lecz odpowiedź na realne ryzyko i brak gotowości na ciążę w danym momencie życia – wyjaśnia.

Ciekawą obserwację przynoszą również dane miesięczne. Najwięcej recept na tabletki "dzień po" wystawiono w okresie świątecznym: w grudniu i styczniu, tzn. łącznie 9 623 (4 872 w grudniu i 4 751 w styczniu). To wynik nieco wyższy niż latem, gdy stereotypowo można by się spodziewać większego zapotrzebowania. W lipcu i sierpniu wystawiono łącznie 9 541 recept.

Zdaniem ekspertów różnice mogą wynikać nie tylko z "sezonu", ale z zachowań społecznych i organizacji dostępu do świadczeń. – Okres świąteczny to czas spotkań rodzinnych, towarzyskich i wyjazdów, który sprzyja zmianie rutyny i podejmowaniu decyzji poza codziennym schematem – zauważa mgr farm. Olga Sierpniowska. Wskazuje też na aspekt systemowy.

– Z punktu widzenia systemu ochrony zdrowia to ważna informacja, bo pokazuje, że dostępność farmaceutów i aptek w tym czasie ma realne znaczenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet – podkreśla.

Wątek dostępności powraca również w komentarzu dr. hab. n. med. i n. o zdr. Piotra Merksa, przewodniczącego Związku Zawodowego Pracowników Farmacji. – Dane pokazują, że kobiety reagują na ryzyko wtedy, gdy mają realny dostęp do rozwiązania. Farmaceuta jest często najbardziej dostępnym profesjonalistą medycznym, szczególnie w dni wolne od pracy czy święta – zauważa. – To właśnie ta dostępność przekłada się na decyzje pacjentek i liczbę wystawianych recept – dodaje.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: materiały prasowe