Przeszczepili im mikrobiotę jelitową. Nieoczekiwany skutek procederu
Coraz więcej dowodów wskazuje, że mikrobiota jelitowa może odgrywać kluczową rolę w zdrowiu psychicznym. Najnowsza analiza naukowa sugeruje, że przeszczep bakterii jelitowych - znany z leczenia ciężkich infekcji - w przyszłości może stać się wsparciem terapii depresji. Eksperci jednak studzą entuzjazm: potrzebne są bardziej solidne i długofalowe badania.
Mikrobiom może być ważnym elementem układanki w leczeniu zaburzeń nastroju
W tym artykule:
Przeszczep bakterii jelitowych a depresja
Depresja dotyka dziś ponad 280 milionów ludzi na świecie i coraz częściej łączona jest z zaburzeniami mikroflory jelitowej. Właśnie tę zależność postanowił zbadać zespół kierowany przez Xiaotao Zhanga z Uniwersytetu Medycyny Chińskiej w Nankinie, analizując dane z 12 randomizowanych badań klinicznych obejmujących 681 pacjentów z Chin, Australii, Kanady, Finlandii i USA. Wszystkie te prace oceniały wpływ przeszczepienia mikrobioty jelitowej (FMT - fecal microbiota transplantation) na nasilenie objawów depresyjnych.
Przeszczep bakterii jelitowych polega na przeniesieniu mikrobioty od zdrowego dawcy do układu pokarmowego chorego. Metoda ta jest już skutecznie stosowana w leczeniu zakażeń bakterią Clostridioides difficile, jednak od kilku lat badacze sprawdzają, czy może być również pomocna w zaburzeniach osi jelita-mózg, takich jak zespół jelita drażliwego (IBS) czy właśnie depresja.
Po przeszczepie objawy depresji zmniejszały się
Zebrane dane wskazują, że po przeszczepie mikrobioty jelitowej objawy depresji znacząco się zmniejszały w porównaniu z grupami kontrolnymi. Najsilniejszy efekt terapeutyczny zaobserwowano u pacjentów z IBS, słabszy u osób z chorobami neurologicznymi lub psychicznymi.
Ryzyko samobójstwa w depresji
Co ciekawe, skuteczne okazały się zarówno kapsułki zawierające bakterie jelitowe, jak i bezpośrednie podanie mikrobioty do układu pokarmowego, np. poprzez endoskopię czy lewatywę. Ten drugi sposób dawał nieco lepsze efekty. Niestety, poprawa nastroju była krótkotrwała - zanikła po około pół roku od zakończenia terapii.
Ograniczenia i ostrożność w interpretacji wyników
Autorzy publikacji przyznali, że jakość dowodów naukowych jest niska, a wyniki - jedynie wstępne. Podkreślili potrzebę prowadzenia dalszych badań z udziałem pacjentów, u których depresja została jednoznacznie zdiagnozowana.
Wskazali też, że w przyszłych projektach należy stosować ujednolicone protokoły FMT, uwzględniać czynniki takie jak dieta, stosowane leki czy terapie psychologiczne, i prowadzić długoterminową obserwację pacjentów.
Recenzentka pracy, dr Jessica Green z Deakin University w Geelong, określiła przeszczepianie bakterii jelitowych jako "bardzo obiecującą" metodę, ale zastrzegła, że artykuł jest "być może bardziej optymistyczny w interpretacji wyników, niż uzasadniałby to wstępny charakter danych".
Jak zaznaczyła, nie wiadomo jeszcze, czy poprawa nastroju u pacjentów z IBS wynikała z samego przeszczepu, czy raczej z ustąpienia objawów jelitowych.
Nowy kierunek psychiatrii?
Zdaniem dr Valerie Taylor z University of Calgary, która nie uczestniczyła w analizie, istnieje coraz więcej przesłanek, by poważnie zbadać potencjał mikrobioty jelitowej w leczeniu zaburzeń psychicznych.
- Chociaż potrzebujemy dłuższych badań, aby zrozumieć dawkowanie i skuteczność tej metody, jest to ekscytujący nowy obszar - powiedziała w rozmowie z "Medscape Medical News".
Jej zespół zakończył niedawno badania nad wykorzystaniem przeszczepu mikrobioty w terapii depresji opornej na leczenie. Wyniki są właśnie analizowane.
W stronę medycyny spersonalizowanej
Choć przeszczep mikrobioty jelitowej nie jest jeszcze standardową metodą terapii depresji, wyniki badań sugerują, że mikrobiom może być ważnym elementem układanki w leczeniu zaburzeń nastroju. W przyszłości personalizowane podejście do psychiatrii - uwzględniające stan jelit, dietę i mikroflorę - może zrewolucjonizować leczenie depresji, zwłaszcza tej opornej na tradycyjne metody.
Na razie jednak, jak podkreślają naukowcy, to kierunek obiecujący, lecz wciąż eksperymentalny.
Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródło: PAP
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
