Kleszcze - gatunki, jak unikać, jak atakują, dlaczego są groźne, ochrona, choroby

Kleszcze to niebywale podstępni krwiopijcy. Atakują z ukrycia, są szybkie i skuteczne. Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, że właśnie staliśmy się ich ofiarami. Kleszcze mogą być niezwykle niebezpieczne, ponieważ przenoszą groźne dla człowieka wirusy i bakterie. Ukąszenie kleszcza może skutkować takimi chorobami, jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu. Aby chronić się przed kleszczami, warto wiedzieć o nich jak najwięcej.

Kleszcze - gatunki

Kleszcze należą do gromady pajęczaków. Jest ich ponad 850 gatunków. W Polsce żyje dwadzieścia gatunków kleszcza, przy czym najbardziej rozpowszechnionymi i najczęściej spotykanymi są:

Zobacz film: "Kleszcz - twój śmiertelny wróg!"

  • kleszcz pospolity – najlepiej czuje się w miejscach o dużej wilgotności, toteż upodobał sobie lasy liściaste i mieszane. Można go jednak spotkać także w lasach iglastych o gęstym poszyciu. Ponadto jest mieszkańcem działek, zieleńców i parków. Występuje na terenie całej Polski.
  • kleszcz łąkowy – również lubi wilgoć, dlatego najczęściej zamieszkuje zakrzewione pastwiska, bagniste tereny leśne oraz obrzeża jezior. W odróżnieniu od kleszcza pospolitego występuje głównie we wschodniej części Polski.
  • obrzeżek gołębi – jak sama nazwa wskazuje, kleszcz ten żywi się krwią gołębi. Bytuje więc w miejscach gnieżdżenia się tych ptaków, najczęściej na strychach i poddaszach.

Kleszcze - jak ich unikać?

Każde stadium rozwojowe kleszcza – larwa, nimfa i postacie dorosłe – potrzebuje krwi, by dalej się rozwijać. Kleszcze najczęściej żerują na zwierzętach. Ich ofiarami padają np. polne myszy, zające czy krowy. Lubią jednak również ludzką krew.

Największą aktywność kleszcze wykazują od połowy marca do końca listopada. Są przebiegłymi pasożytami. Dobrze wiedzą, gdzie mogą spotkać swojego żywiciela, dlatego czyhają nie w głębi lasu czy na środku polany, a raczej na ich obrzeżach, pod drzewami, na poboczach ścieżek. Tych miejsc należy unikać i jeśli to możliwe, ograniczać spacery do lasu w czasie ich wzmożonego występowania.

Odkryto nowy wirus przenoszony przez kleszcze. Zabija w kilka dni i nie ma na niego leku

Ostatnie badania naukowe nad kleszczami wykazały, że borelioza nie jest najgroźniejszą chorobą przenoszoną przez te pajęczaki. Odkryty niedawno wirus o...

Obrzeżki gołębie, gdy brak ich naturalnego żywiciela, mogą wchodzić do mieszkań przez otwarte okna czy drzwi balkonowe. Gromadzą się zazwyczaj w szparach w podłodze i ścianach, pod parapetami i tapetami. Ich ulubioną porą żerowania jest noc. Natomiast kleszcze pospolite i łąkowe atakują głównie w ciągu dnia, zwłaszcza rano, około godz. 8.00., oraz od godz. 15.00. do północy.

Kleszcze - jak atakują?

Kleszcz potrafi wyczuć swoją ofiarę z odległości nawet 20 metrów. Reaguje na temperaturę jej ciała, wydychany dwutlenek węgla i zapach potu. Gdy znajdzie się na skórze, nie wbija się od razu w jej powłoki. Kleszcz poszukuje miejsca, gdzie naskórek jest cienki i lekko wilgotny.

Najczęściej wybiera miejsce za uchem, na granicy włosów, w pachwinie, pod kolanem lub w zgięciu łokciowym. Choć kleszcz wbija się w skórę dość głęboko, sam moment wkłucia jest w zasadzie niewyczuwalny. Dzieje się tak, ponieważ kleszcz w czasie ukłucia wprowadza wydzielinę, zawierającą substancje, które znieczulają nakłuwane miejsce i opóźniają reakcję obronną u żywiciela. Dlatego nie pojawia się ból, stan zapalny czy zaczerwienienie, które stanowiłyby sygnał do dokładniejszego przyjrzenia się powłokom ciała.

Po wbiciu się w skórę kleszcz może w niej żerować nawet siedem dni. W tym czasie wypija około 2 ml krwi i znacznie powiększa swoje rozmiary. Dorosły osobnik ma około 2 mm długości. Najedzony może zwiększyć swoje rozmiary nawet sześciokrotnie.

Kleszcze - dlaczego są groźne?

W Polsce badania nad kleszczami prowadzi się w ośrodku lubelskim. Szacuje się, że około 10-15 procent tych pajęczaków zakażonych jest m.in. wirusem kleszczowego zapalenia mózgu i krętkami boreliozy. Dlatego ukąszenie kleszcza może być dla człowieka niebezpieczne i skutkować ciężkimi chorobami.

Wirusy i bakterie przenoszone przez kleszcze w momencie wkłucia dostają się do krwiobiegu. Wirusem zapalenia mózgu można również zarazić się, np. pijąc mleko prosto od krowy, na której żerowały zakażone kleszcze albo jedząc ser z takiego mleka. Wirus zapalenia mózgu jest odporny na działanie soków trawiennych. Ginie jednak podczas pasteryzacji.

Kleszcze - ochrona

Na szczęście nie jesteśmy całkiem bezbronni wobec tych groźnych pajęczaków. Wprawdzie ochrona przed kleszczami nie jest łatwa, to jednak wiedząc, gdzie i kiedy mogą występować, starajmy się ich unikać. Skoro ulubioną porą aktywności kleszczy jest ranek i późne popołudnie, na spacery wybieraj się raczej w godzinach południowych. Przechadzaj się środkiem ścieżek, z dala od przydrożnych krzaków i drzew.

Gdy wybierasz się na łąkę, by odetchnąć na łonie natury, miejsce na odpoczynek zrób sobie na środku polany, a nie na jej obrzeżach i dopiero wtedy, gdy obeschnie rosa. Warto również pamiętać o odpowiednim okryciu ciała – zakładaj długie spodnie, bluzkę z długim rękawem, czapkę albo kapelusz na głowę. Najlepiej, aby strój był jasny. Nie dlatego, że kleszcze nie lubią jasnych kolorów, lecz by łatwiej je można było zauważyć na ubraniu i strzepać.

Używaj też preparatów odstraszających kleszcze. Repelenty gwarantują krótkotrwałą ochronę. Należy pamiętać, że użyte w nadmiernej ilości mogą uleć wchłonięciu przez skórę i spowodować zatrucie. Na szczególną uwagę zasługują w tym przypadku dzieci. Przed użyciem tego typu środka na kleszcze należy dokładnie zapoznać się z treścią ulotki. Po powrocie do domu ze spaceru uważnie obejrzyj swoje ciało. Jeśli zajdzie taka potrzeba należy usunąć kleszca.

Jak usunąć kleszcza? Uchwyć go pęsetą tuż przy skórze i lekko obrotowym ruchem energicznie pociągnij do góry. Rankę starannie zdezynfekuj wodą utlenioną.

Jak nie należy usuwać kleszcza? Bardzo rozpowszechnionym, aczkolwiek błędnym przeświadczeniem jest pozytywne działanie tłuszczu (olej, masło) na znajdującego się w skórze kleszcza. Jest to jednak całkowicie nieuzasadnione i żadne tego typu substancje nie powinny być używane, gdyż mogą przynieść więcej szkody niż pożytku. Kleszcza nie powinno się smarować żadnym tłuszczem, ponieważ wypuszcza on wtedy do skóry więcej wydzieliny, która może zawierać bakterie. Jeżeli kleszcza nie można usunąć ponieważ tkwi on głęboko, lepiej od razu udać się do lekarza.

Kleszcze - choroby po ukąszeniu

Kleszcze mogą wywołać różne choroby. Są to:

Kleszczowe zapalenie mózgu – jeśli w ciągu 2-3 tygodni od usunięcia kleszcza wystąpią objawy, przypominające grypę, koniecznie skontaktuj się z lekarzem. Gorączka do 38 stopni Celsjusza, bóle mięśni, stawów, głowy czy żołądka mogą świadczyć o zakażeniu kleszczowym zapaleniem mózgu.

Borelioza – jeśli w ciągu 1-5 tygodni od usunięcia kleszcza pojawi się rumień, niezwłocznie udaj się do lekarza. Rumień jest pierwszą oznaką boreliozy. By ją opanować, potrzebna jest kuracja antybiotykowa. Jeśli rumień nie wystąpił, by upewnić się, że kleszcz nie zaraził cię krętkami boreliozy, zbadaj krew.

Joanna Krocz, około miesiąca temu

Bibliografia

  • Boroń-Kaczmarska A. Choroby zakaźne w zarysie, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2004, ISBN 83-89318-35-0
  • Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9
  • Buczek A. Choroby pasożytnicze - epidemiologia, diagnostyka, objawy, FnRRRKDN, Lublin 2005, ISBN 83-921869-9-0
  • Grzeszczuk A. Borelioza w praktyce klinicznej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3923-8

Profilaktyka boreliozy

Komentarze (8)
~Pielęgniarka
~Pielęgniarka 4 miesiące temu

Jest lipiec,a ja już miałam 3 kleszcze i 2 nimfy ( małe larwy),wychodzę na trawę na własne podwórko- ogródek.caly czas się oglądam dotykam, czy coś się nie pojawia.ich miejsce to pachwiny i spojenie łonowe.jestem przerażona.Jak się okazuje, kleszcze nie tylko w lesie bytują.

Odpowiedz
~podleczona
~podleczona 9 miesięcy temu

Borelioza jest uleczalna, ale lekarz musi szybko postawić właściwą diagnozę i wdrożyć leczenie. Niestety w dalszym ciągu nie wszyscy lekarze mają o boreliozie dostateczną wiedzę i szukają wszystkich chorób świata przekraczając czas, w którym mogliby skutecznie zadziałać, albo stosują zbyt krótki czas leczenia. Miałam boreliozę, którą sama zdiagnozowałam po 5 miesiącach chodzenia od lekarza do lekarza, a i wtedy pani doktor była baardzo niezadowolona, że nie poszłam na kolejne badania, na które mnie kierowała. Byłam już wtedy w takim stanie, że w szpitalu zakażnym spędziłam 1,5 miesiąca, zanim mogłam chodzić o własnych siłach. Boreliozę mam tylko zaleczoną. Wniosek: przy podejrzeniu możliwości "złapania" boreliozy trzeba szybko robić badania w tym kierunku, nie czekając na skierowanie.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Profilaktyka boreliozy
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Hiv

~Koko19 • ostatni post 10 godzin temu

4
Artykuły Profilaktyka boreliozy
Profilaktyka boreliozy

Jak wyjmować kleszcza?

Jak wyjmować kleszcza?

lub spirytusem salicylowym. Rumień na skórze po wyjęciu kleszcza może świadczyć o boreliozie. W aptekach dostępne są karty do usuwania kleszczy (...) do pilnej wizyty u lekarza, gdyż mogą świadczyć o rozwijającej się niebezpiecznej...

Profilaktyka boreliozy

Jak uchronić się przed kleszczem?

Jak uchronić się przed kleszczem?

. Pogryzienia przez kleszcze mogą być katastrofalne w skutkach. Choroby wywoływane przez kleszcze to borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu. Jak uchronić (...) kleszcza w całości lub po jego usunięciu pojawił się rumień, zgłoś się...

Profilaktyka boreliozy

Sezon na kleszcze (WIDEO)

Kleszcze choć niewielkie, są bardzo groźne dla zdrowia. Ten niewielki pajęczak przenosi m.in. boreliozę. Gdy nadchodzi sezon na kleszcze, eksperci

Profilaktyka boreliozy

Jak uchronić się przed boreliozą?

Borelioza jest schorzeniem zakaźnym wywoływanym przez bakterie z rodzaju Borrelia. Pierwsze objawy rumienia powstałego po ukąszeniu kleszcza (...) odnotowano na początku XX w. Objawy neurologiczne powstałe wskutek rozwoju boreliozy...

Profilaktyka boreliozy

Jak uniknąć pogryzienia przez kleszcze?

Pogryzienia przez kleszcze są nieprzyjemne. Nie to jest w nich najgorsze. Takie pogryzienia mogą wywołać poważne choroby, takie jak borelioza

Profilaktyka boreliozy

Preparaty przeciw kleszczom

Preparaty przeciw kleszczom

i powodują infekcje. Profilaktyka w walce z kleszczami jest więc jak najbardziej wskazana. Kleszcze to dość wyspecjalizowane pasożyty. W ich ślinie znajduje (...) leczenia prowadzi do powiększenia i ropienia węzłów pachowych. Choroba...

Kleszczowe zapalenie mózgu

Kleszcze u ludzi

Kleszcze to malutkie roztocza pasożytnicze. Wywołują one groźne choroby odkleszczowe, takie jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu. Bytują (...) się przed pajęczakami i jak sobie radzić gdy kleszcz...

Choroby i dolegliwości

Zbyt ciasne ubrania nie są dobre dla naszego zdrowia. Dlaczego?

Zbyt ciasne ubrania nie są dobre dla naszego zdrowia. Dlaczego?

. Uciskające spodnie czy spódnica powodują coś jeszcze - bóle brzucha, wzdęcia czy zaparcia. Na kolejnym slajdzie obejrzysz WIDEO. Sprawdź też: Atakują (...) w polskich lasach. Wyglądają jak kleszcze ze skrzydłami Zaburzenia...