Suplementuj z głową. Popularna witamina może mieć związek rozwojem nowotworu
Witamina A to nie tylko "witamina na oczy", ale także jeden z kluczowych składników wspierających odporność, zdrową skórę i ochronę przed stresem oksydacyjnym. Najnowsze badanie przeprowadzone w Wietnamie pokazuje jednak, że zarówno jej niedobór, jak i nadmiar mogą zwiększać ryzyko rozwoju niektórych nowotworów.
W tym artykule:
Czym właściwie jest witamina A?
Witamina A to jedna z najważniejszych witamin dla zdrowia człowieka. Jej rola nie ogranicza się tylko do dobrego widzenia - wpływa także na odporność, wygląd skóry i procesy ochronne organizmu. Oznacza to, że jej obecność w diecie jest absolutnie niezbędna.
Pod pojęciem witamina A kryje się grupa związków, do których należą m.in. retinol oraz niektóre karotenoidy o aktywności prowitaminy A (np. beta-karoten). Te ostatnie organizm potrafi przekształcić w aktywną formę witaminy A. Substancja ta działa również jako przeciwutleniacz, zmniejszając stres oksydacyjny i stan zapalny. Coraz więcej badań sugeruje też jej udział w ochronie przed chorobami nowotworowymi.
Groźny nadmiar i niedobór
Wciąż jednak pozostaje pytanie: ile witaminy A faktycznie potrzebujemy? Badacze z Wietnamu postanowili sprawdzić, czy jej spożycie ma związek z ryzykiem raka. W badaniu kliniczno-kontrolnym, przeprowadzonym w czterech szpitalach uniwersyteckich, wzięło udział ponad 3700 pacjentów z nowotworami oraz blisko 3000 osób z grupy kontrolnej.
Witamina D w walce z rakiem jelita grubego
Okazało się, że zależność między witaminą A a rakiem miała charakter krzywej w kształcie litery U. Oznacza to, że zarówno niskie spożycie, jak i bardzo wysokie były powiązane ze zwiększonym ryzykiem zachorowania.
Najsilniejsze zależności zaobserwowano w przypadku raka przełyku, żołądka, odbytnicy i piersi, choć nie dotyczyło to raka jelita grubego.
Ile witaminy A potrzebujemy?
Zapotrzebowanie na witaminę A różni się w zależności od wieku i płci. Według National Institutes of Health:
- mężczyźni powinni dostarczać 900 µg RAE (ekwiwalentu aktywności retinolu),
- kobiety - 700 µg RAE,
- kobiety w ciąży - 770 µg RAE,
- kobiety karmiące - 1300 µg RAE.
**Źródła witaminy A to przede wszystkim marchew, dynia, bataty, szpinak, tuńczyk czy wątróbka wołowa.
Dlaczego witamina A jest tak ważna?
- Wzrok - odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie siatkówki oka i widzenie w ciemności.
- Układ odpornościowy - wspiera mechanizmy obronne organizmu, zwiększając odporność na infekcje.
- Skóra i błony śluzowe - pomaga w ich regeneracji, wpływa na zdrowy wygląd i ochronę przed drobnoustrojami.
- Funkcje antyoksydacyjne - neutralizuje wolne rodniki i zmniejsza stan zapalny.
Jej brak może prowadzić m.in. do pogorszenia widzenia po zmroku, większej podatności na infekcje czy problemów dermatologicznych. Z kolei nadmiar wiąże się z ryzykiem uszkodzenia wątroby, bólami głowy, nudnościami, a nawet zaburzeniami rozwojowymi w ciąży.
Całościowe podejście do profilaktyki nowotworów
Omawiane badanie to ważny sygnał, że równowaga w diecie ma znaczenie. Witamina A jest prawdziwą bombą odżywczą, ale jak pokazuje przykład z Wietnamu, jej niedobór i nadmiar mogą działać na niekorzyść.
Eksperci podkreślają, że profilaktyka raka to nie tylko dieta. Amerykańskie Towarzystwo Onkologiczne wskazuje, że istotne są również aktywność fizyczna, unikanie tytoniu, ograniczanie alkoholu i redukcja stresu.
Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła:
- eatingwell.com,
- Amerykańskie Towarzystwo Onkologiczne.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
