Szczepienie na tężec

Lato to okres, kiedy częściej przebywamy na świeżym powietrzu i mamy bezpośredni kontakt z naturą. Rodzi to niebezpieczeństwo zakażenia się tężcem. Tężec jest bardzo niebezpieczną chorobą. Każdego roku w Polsce notuje się kilkanaście zachorowań. Osoba nieleczona umiera. Leczenie nawet w 50-60 % również kończy się śmiercią. Chorobie skutecznie zapobiega szczepionka.

Zakażenie tężcem

Tężec wywołuje bakteria występująca na całym świecie – Clostridium tetani. Ma kształt laseczki, która na jednym z końców tworzy zarodniki. Są one bardzo trudne do wyniszczenia. Nienarażone na promienie słoneczne żyją wiele lat w glebie, domowym kurzu, wodzie, zwierzęcych odchodach. W niekorzystnych warunkach przekształcają się w formy przetrwalnikowe. Naturalnym rezerwuarem dla tych bakterii jest przewód pokarmowy niektórych zwierząt (głownie koni), które wydostają się do środowiska zewnętrznego podczas wydalania.

Zobacz film: "Powikłania po szczepieniach"

Jak dochodzi do zakażenia? Najczęściej zakażają się osoby po 60 roku życia, które nie zostały uodpornione pełnym cyklem szczepień. Zakażenie następuje w wyniku zanieczyszczenia rany laseczkami lub zarodnikami bakterii. Jeżeli jednocześnie dojdzie do zakażenia drobnoustrojami, które zużywają tlen, to pojawia się korzystne do rozwoju bakterii środowisko beztlenowe. Zarodniki przekształcają się wtedy w formy zdolne do produkcji toksyn tężcowych. Te są chorobotwórcze.

Zakażeniu sprzyja głęboka, rozległa rana, także miażdżona lub szarpana, oparzenia, odmrożenia, pokąsanie przez zwierzęta. Ponadto łatwiej zakażają się rany po gwoździach, szkle, drzazgach, zabrudzone glebą. Również gdy osoba utraciła dużą ilość krwi lub miała nieprawidłowo zdezynfekowaną ranę, to zwiększa się ryzyko zakażenia.

Jady tężcowe są bardzo groźne. Powodują rozpad komórek i silnie działają na układ nerwowy człowieka. Dawka 130 mg jadu tężcowego może doprowadzić do śmierci człowieka.

Objawy tężca

Pierwsze objawy tężca pojawiają się od 3 do 14 dni. Uważa się, że im szybciej występują, tym choroba ma ostrzejszy przebieg.

Laseczki tężca, pod dostaniu się do organizmu, zatruwają go, produkując tetanospazminę, groźną truciznę. Tetanospazmina uszkadza centralny układ nerwowy i to właśnie przez nią tężec powoduje bardzo bolesne i długotrwałe skurcze mięśni, które mogą powodować kompresyjne złamania trzonów kręgowych, a nawet prowadzić do śmierci. Skurcze dotknąć mogą także mięśni krtani i mięśni odpowiedzialnych za oddychanie, co może doprowadzić do niewydolności oddechowej.

Tężec może mieć postać:

  • miejscową – jest najłagodniejsza, objawy to ból, skurcz i sztywność mięśni w okolicy zranienia, mogą ustąpić albo poprzedzać objawy uogólnione;
  • uogólnioną – jest najczęstszą postacią, objawy to rozdrażnienie, niepokój, ból głowy, napięcie mięśniowe, drętwienia lub mrowienia w okolicy rany. Na twarzy chorego może pojawić się przymusowy uśmiech zwany sardonicznym, spowodowany szczękościskiem. Inne objawy to sztywność karku, zaburzenia połykania, drgawki. Chory odczuwa silny ból. Dalsze objawy wiążą się z obszarem, jaki zaatakuje choroba, jednak osoba jest cały czas świadoma. Efektem działania toksyny może być przyspieszone bicie serca, wzrost ciśnienia, potliwość, gorączka;
  • mózgową – występuje, gdy doszło do urazu głowy i twarzy, dochodzi wtedy do porażenia nerwów tej części ciała.

Leczenie tężca

Leczenie zakażenia ma na celu usunięcie drobnoustroju z organizmu i neutralizację toksyny, która znajduje się w organizmie. Oczyszcza się ranę, zapewnia dostęp tlenu do niej, tkanki martwicze usuwa się. Podaje się choremu antybiotyk i przeciwciała unieczynniające toksynę. Przy zachorowaniu na tężec konieczna jest hospitalizacja chorego, w wielu przypadkach także podłączenie do respiratora.

Szczepienie przeciwko tężcowi

Przechorowanie nie stanowi skutecznego zabezpieczenia przed nawrotem choroby, która pojawi się, gdy dojdzie do kontaktu z bakterią. Jedyna skuteczna forma ochrony jest wykonanie szczepienia. Szczepienie przeciw tężcowi jest obowiązkowe.

Terminy szczepienia przeciwko tężcowi określa kalendarz szczepień. Szczepionkę należy podawać dziecku od 7. tygodnia do 19. roku życia. Wykonuje się ją w kilku etapach, obejmujących następujące okresy życia:

  • I szczepienie - 2. miesiąc;
  • II szczepienie - 3. - 4. miesiąc;
  • III szczepienie - 5. miesiąc;
  • IV szczepienie - 16. - 18. miesiąc;
  • V szczepienie - 6. rok;
  • VI szczepienie - 19. rok.

Ponadto zaleca się, aby szczepionka na tężec powtarzać co 8-10 lat, to nie tylko szczepienie dla dzieci. Nie powinno się natomiast podawać szczepionki przeciw tężcowi osobom, w przypadku których nie minęło 12 miesięcy od zakończenia szczepienia podstawowego lub przypominającego.

W przypadku zranienia osób nieszczepionych lub z niepełnym cyklem szczepień podaje się dodatkowo antytoksyny. Są to przeciwciała, które unieczynniają krążącą toksynę. Również w przypadku głębokiej, zanieczyszczonej glebą, rozległej rany podaje się antytoksynę. Podobnie przy utracie dużej ilości krwi, gdy osoba jest osłabiona, wycieńczona lub ostatnią dawkę szczepienia przyjmowała ponad 8 lat od zranienia. Nie należy jednak bagatelizować drobnych obtarć i skaleczeń, ponieważ są one źródłem aż 80 proc. zachorowań. Dlatego też należy wykonać szczepienie przeciw tężcowi, gdy zachodzi najmniejsze nawet ryzyko zagrożenia tą chorobą.

Redakcja abcZdrowie, 4 miesiące temu

Szczepienia obowiązkowe

Komentarze (1)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Szczepienia obowiązkowe - dla dzieci, dla osób narażonych na zakażenia
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Szczepienia obowiązkowe - dla dzieci, dla osób narażonych na zakażenia
Tężec - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Tężec - objawy, leczenie

języka. Postać mózgowa -powstaje w obrębie mięśni twarzy oraz głowy. Powoduje znaczne porażenie w tych okolicach. * Szczepienie na tężec * Ugryzienie (...) Chociaż tężec jest ostrą chorobą zakaźną...

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Tężec - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

kręgosłupa. Napady z czasem stopniowo się wydłużają. Tężec - zapobieganie i leczenie Jedyną metodą zapobiegania tężcowi są szczepienia przeciwtężcowe (...) Tężec jest ostrą chorobą zakaźną, którą wywołuje...

Sprawdź ryzyko chorób

Na co powinni szczepić się dorośli?

Na co powinni szczepić się dorośli?

Szczepienia dla osób dorosłych O szczepieniach mówi się najczęściej w kontekście dzieci. To najmłodsi najczęściej poddawani są immunoprofilaktyce (...) , co reguluje ogłoszony przez Głównego Inspektora Sanitarnego Program...

Tężec - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Szczękościsk - zdjęcia

Szczękościsk - zdjęcia

Leczenie pacjenta odbywa się w szpitalu, a dokładnie na oddziale intensywnej opieki medycznej.

Szczepienia dzieci

Szczepienia przeciwko chorobom dziecięcym

Szczepienia dzieci należy rozpocząć już od najmłodszych lat. Dzięki nim można zapobiec wielu chorobom dziecięcym, które prowadzą do trwałych (...) . Chociaż obecnie istnieje wiele kontrowersji odnośnie szczepienia dzieci,...

Szczepionki na grypę

Szczepienie przeciw grypie

Szczepienie przeciw grypie

Szczepionka chroni przed wirusem grypy, który cechuje się zmiennością antygenową.

Szczepienia przed podróżą

Szczepienia przed wyjazdem do Afryki

dostarczy informacji na temat szczepień przed wyjazdem do Afryki. Choroby afrykańskie Tężec, błonica, poliomyelitis, żółta febra, dur brzuszny (...) , planując wyjazd do poszczególnych krajów Afryki: tężec...

Szczepienia

Kalendarz szczepień dla dorosłych

Kalendarz szczepień dla dorosłych

Niektórzy z nas błędnie myślą, że szczepienia są zarezerwowane tylko dla dzieci. Tężec, błonica czy odra to przecież choroby, na które każdy (...) z nas był szczepiony w dzieciństwie. Tymczasem warto...

Kalendarz szczepień - czym jest, szczepienia obowiązkowe, szczepienia zalecane, niemowlęta

Kalendarz szczepień dla osób w wieku 6-19 lat

Kalendarz szczepień dla osób w wieku 6-19 lat

roku życia szczepienia obowiązkowe dzieci obejmują szczepienia na WZW typu B oraz błonicę i tężec. W tym okresie kalendarz szczepień dzieci (...) Kalendarz szczepień...

Szczepienia obowiązkowe - dla dzieci, dla osób narażonych na zakażenia

Szczepionka na pneumokoki (WIDEO)

Szczepionka na pneumokoki (WIDEO) Odtwórz wideo

Rodzice bardzo często zastanawiają się nad tym, czy w kalendarzu szczepień obowiązkowych są wszystkie potrzebne ich dziecku szczepienia (...) , tak, aby ryzyko zachorowania było jak najniższe. Wśród szczepień...