Tak można ograniczyć ryzyko czterech nowotworów. Ten czynnik łączy 45 proc. zgonów

Naukowcy pod kierunkiem La Trobe University przeanalizowali ponad 70 lat danych dla Australii: umieralność, konsumpcję alkoholu i tytoniu oraz wydatki na ochronę zdrowia. Zestawili je, by sprawdzić, jak długotrwałe, populacyjne narażenie na alkohol wiąże się ze zgonami z powodu czterech nowotworów uznawanych za alkoholozależne. Wyniki opublikowano w "British Journal of Cancer".

Wniosek jest jednoznaczny: to nie jednorazowe wybryki, lecz suma lat i dekad picia napędza część obciążenia nowotworowego. Badacze oszacowali, że długoterminowa ekspozycja na alkohol była czynnikiem przyczynowym m.in. w ok. 45 proc. zgonów mężczyzn na nowotwory górnego odcinka przewodu pokarmowego i dróg oddechowych (UADT) oraz ok. 21 proc. analogicznych zgonów u kobiet. W przypadku raka wątroby u mężczyzn odsetek ten sięgał ok. 48 proc. Alkohol miał też udział w ok. 15 proc. zgonów mężczyzn z powodu raka jelita grubego (u kobiet ok. 4 proc.) oraz w ok. 14 proc. zgonów kobiet na raka piersi.

Najsilniejsze powiązania między alkoholem a zgonami nowotworowymi widać było u osób w wieku 50+ lat. To ważne w kontekście starzenia się społeczeństwa: starsze roczniki w Australii piją więcej niż młodsze, więc bez działań profilaktycznych liczba zgonów może rosnąć. Wśród proponowanych rozwiązań badacze wymienili m.in. domknięcie luk podatkowych, lepsze oznakowanie ostrzegawcze i działania ograniczające dostępność oraz promocję alkoholu.

Zobacz też: Dla Polaków picie jest nawykiem. Pije ponad 80 proc. dorosłych

Założenie jest proste: przynajmniej litr czystego alkoholu rocznie mniej na osobę. Modelowanie wskazało, że taka zmiana mogłaby przełożyć się na spadek zgonów z powodu nowotworów związanych z alkoholem, m.in. o ok. 3,6 proc. w UADT u mężczyzn i 3,4 proc. u kobiet, o ok. 3,9 proc. w raku wątroby u mężczyzn, a także o ok. 1,2 proc. w raku jelita grubego u mężczyzn (0,7 proc. u kobiet). W raku piersi u kobiet spadek oszacowano na ok. 2,3 proc.

Współautor i lider analizy, Associate Professor Jason Jiang, zwrócił uwagę, że to pierwsze takie badanie dla Australii oparte na długookresowych danych zagregowanych. Badacze przypomnieli też krajowe zalecenia: by ograniczyć ryzyko szkód przypisywanych alkoholowi, kobiety i mężczyźni nie powinni przekraczać 10 standardowych drinków tygodniowo i 4 jednego dnia. Jednocześnie, jak podkreśla WHO, "nie ma poziomu spożycia alkoholu bezpiecznego pod kątem ryzyka raka" - a im mniej, tym lepiej dla zdrowia.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Jiang, H., et al. (2026). Alcohol consumption and mortality from four alcohol-related cancers in Australia 1950-2018: a time series analysis. British Journal of Cancer. DOI: 10.1038/s41416-025-03273-1.