Ten zmysł jako pierwszy zanika przed śmiercią. Lekarze o etapach umierania

Wbrew popularnym przekonaniom ludzie nie umierają wyłącznie z powodu upływu lat. Starzenie się samo w sobie nie jest chorobą, lecz naturalnym procesem biologicznym, który zwiększa podatność organizmu na różne schorzenia. Z czasem narządy tracą wydolność, układ odpornościowy słabnie, a ryzyko chorób przewlekłych - jak niewydolność serca, udary, nowotwory czy demencja - znacząco wzrasta.

Ciało osób starszych jest bardziej narażone na infekcje, nawet te pozornie błahe. Nieleczone lub słabo leczone choroby prowadzą do niewydolności układów - oddechowego, krążenia, nerek - co w konsekwencji powoduje śmierć. Nieodpowiedni styl życia może ten proces przyspieszyć, ale nawet osoby dbające o zdrowie nie są w stanie całkowicie uniknąć biologicznego kresu funkcjonowania organizmu.

Zobacz też: Witamina życia. "Im wyższy poziom, tym niższe ryzyko śmierci"

Śmierć nie następuje nagle - często poprzedza ją stopniowy proces, który może trwać dni, tygodnie, a nawet miesiące. W ostatnich etapach życia mogą pojawić się wizje zmarłych bliskich, które paradoksalnie przynoszą osobie umierającej spokój. Zazwyczaj nie są to halucynacje lękowe, lecz doświadczenia uspokajające.

Lekarze zauważają, że pierwszym zmysłem, który zaczyna zanikać, jest węch. Wraz z postępem zmian dochodzi do spłycenia oddechu, zaburzeń krążenia (objawiających się bladością lub sinicą skóry), spadku produkcji moczu i ogólnego wyczerpania organizmu.

Czasami dochodzi też do zjawiska określanego jako "ostatnie ożywienie" - chory może nagle odzyskać energię, poprosić o spotkanie z bliskimi lub ulubiony posiłek. Choć ten moment daje rodzinie nadzieję, zazwyczaj poprzedza on nieuchronny zgon.

Zobacz też: Przeżyli śmierć kliniczną. 5 rzeczy, które pamiętają

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• K. Rockwood, "Frailty and aging medicine", 2005, Canadian Medical Association Journal,

• M. Makary, "Death From Old Age: Understanding Aging and Death", 2017, JAMA,

• D. Reuben, "Geriatrics at Your Fingertips", 2022, American Geriatrics Society,

• M. Gill, "The Central Role of Prognosis in Clinical Decision Making", 2010, Journal of the American Geriatrics Society.