Trwa ładowanie...

Trzustka – budowa, położenie, najczęstsze choroby

Trzustka jest niezwykle istotnym narządem w naszym organizmie. Odpowiada za szereg podstawowych funkcji i w efekcie warunkuje prawidłowe działanie całego organizmu. Zaburzenia jej pracy mogą poważnie odbijać się na stanie naszego zdrowia, dlatego warto wiedzieć, co robić, a czego unikać, aby zapewnić trzustce odpowiednie warunki. Jeśli ona działa prawidłowo, nasz organizm również.

Zobacz film: "Produkty, których nie lubi twoja trzustka"

spis treści

1. Czym jest trzustka

Trzustka to narząd gruczołowy, liczący od 10 do 20 cm długości. W budowie trzustki wyróżnia się głowę, trzon oraz ogon. Trzustka posiada nieregularny, wydłużony i spłaszczony w odcinku grzbietowo-brzusznym kształt.

U żywego, zdrowego organizmu jest koloru szaroróżowego, u osoby martwej przybiera kolor szarobiały. Na powierzchni trzustki może zbierać się tkanka tłuszczowa, która wyrównuje powierzchnię narządu i nadaje żółty odcień.

Trzustka składa się z części wewnątrzwydzielniczej, czyli hormonalnej, która odpowiada za produkcję insuliny i glukagonu oraz zewnątrzwydzielniczej - trawiennej, której rolą jest wytwarzanie soku trzustkowego.

Dodatkowo zbudowana jest z pęcherzyków wydalniczych, czyli gronek oraz z przewodów, których zadaniem jest wyprowadzanie soków trzustkowych.

5 sposobów na naturalne oczyszczenie trzustki
5 sposobów na naturalne oczyszczenie trzustki [6 zdjęć]

Troszczymy się kondycję wątroby i jelit, a o trzustce często zapominamy. Jest to organ, który jest odpowiedzialny...

zobacz galerię

2. Gdzie znajduje się trzustka

Trzustka położona jest tuż nad żołądkiem, w górnej części jamy brzusznej. Ulokowana jest na lewo od kręgosłupa, pomiędzy nim a żołądkiem. Zwykle można ją znaleźć w okolicy kręgów lędźwiowych L1 i L2, ale może się to różnić w zależności od wielu czynników, takich jak wzrost.

Trzustka leży niedaleko śledziony i dwunastnicy - to do niej uchodzi główny przewód trzustkowy. Nie można jej wyczuć poprzez badanie fizykalne, ponieważ leży zbyt głęboko wewnątrz ciała. Aby ją zobaczyć, należy wykonać badanie USG lub RTG.

3. Funkcje trzustki

Trzustka pełni w organizmie 2 kluczowe funkcje - bierze udział w trawieniu oraz w procesie produkcji insuliny. Narząd ten wytwarza sok trzustkowy, który zawiera liczne enzymy trawienne. Ich zadaniem jest rozkładanie zjedzonych pokarmów już na wstępnym etapie trawienia. Sok trzustkowy, ze względu na swoje właściwości i cechy, nazywany jest często śliną brzuszną - mają podobną barwę i konsystencję.

Zdecydowanie większą część (nawet 80%) stanowią enzymy proteolityczne, których głównym zadaniem jest trawienie białek. Pozostałe 20% stanowią enzymy niezbędne do trawienia tłuszczów i cukrów (węglowodanów).

Rolą trzustki jest także produkcja i transport insuliny, czyli hormonu regulującego poziom cukru we krwi. Kiedy do organizmu dostaną się węglowodany złożone, trzustka pomaga im rozłożyć się do postaci cukrów prostych, czyli glukozy. Wówczas z trzustki zostaje uwolniona insulina, która transportuje glukozę do wszystkich komórek organizmu, usprawniając ich pracę i zamienia cukier na glukagon - główny "składnik" energii, którą czujemy po zjedzeniu czegoś słodkiego.

4. Trzustka a zdrowie

Trzustka jest niezwykle ważnym narządem w naszym organizmie. Jeśli nie pracuje ona prawidłowo, może dojść do poważnych problemów zdrowotnych. Jeśli w trzustce pojawiają się jakieś nieprawidłowości, najczęściej konsekwencją tego jest rozwinięcie się stanu zapalnego. Zaburzenia produkcji enzymów trawiennych mogą wywoływać szereg dolegliwości żołądkowych, a nieprawidłowa produkcja insuliny skutkować nawet pojawieniem się cukrzycy.

Zaburzenia trzustki rozpoznaje się głównie poprzez podstawowe badania diagnostyczne. Konieczne jest wykonanie morfologii z naciskiem na wskaźnik OB, który informuje o ewentualnych stanach zapalnych. Warto także zmierzyć aktywność enzymów, głównie amylazy i lipazy.

Trzustkę i jej ogólny stan można ocenić także poprzez badanie ultrasonograficzne, a także zdjęcie rentgenowskie jamy brzusznej. Czasem wykonuje się także tomografię komputerową, jeśli istnieje podejrzenie poważnych zmian zachodzących w tym narządzie.

5. Najczęstsze choroby trzustki

Ze względu na pełnione funkcje, choroby trzustki mogą być związane z częścią wewnątrzwydzielniczą, zewnątrzwydzielniczą lub z obiema jednocześnie. Najczęściej choroby trzustki związane są ze stanem zapalnym, który można wyleczyć, jednak zaniedbane może doprowadzić do bardzo poważnych kłopotów, czasem nawet i do tragedii.

5.1. Zapalenie trzustki

Zapalenie trzustki można podzielić na 3 rodzaje: ostre, przewlekłe i immunologiczne (związane z nieprawidłową pracą układu odpornościowego). Powstaje na skutek wzmożonej pracy enzymów trawiennych, które doprowadzają do samotrawienia tkanek trzustki. Na skutek tego procesu w narządzie tym zachodzą nieodwracalne zmiany. Dlatego tak ważna jest szybka reakcja z naszej strony.

Postępujące zmiany mogą doprowadzić też do pojawienia się krwotoków wewnętrznych lub perforacji błon trzustki. Najczęstszą przyczyną pojawienia się zapalenia trzustki jest nadużywanie alkoholu.

Objawy zapalenia trzustki to przede wszystkim ból brzucha, nudności, wymioty, z czasem pojawia się także gorączka. Chorobę leczy się operacyjnie.

5.2. Nowotwór trzustki

Rak trzustki uważany jest za jeden z powszechniejszych chorób nowotworowych dotykających Polaków. Niestety bardzo często choroba kończy się śmiercią. Pierwsze objawy raka są bardzo nieoczywiste i łatwe do przeoczenia. Można je też pomylić z wieloma banalnymi problemami, takimi jak jesienna chandra, lekkie przeziębienie czy stres.

Trzustka – położenie, budowa
Trzustka – położenie, budowa (123rf)

Dlatego też raka trzustki wykrywa się najczęściej w momencie, w którym guz jest już nieoperacyjny, a stadium choroby bardzo poważne. Najczęściej pacjenci skarżą się na bóle brzucha, nudności, osłabienie i utratę masy ciała. Czasem jednym z pierwszych objawów jest także żółtaczka.

Ryzyko wystąpienia raka trzustki zwiększa palenie papierosów i spożywanie alkoholu. Do rozwoju nowotworu może przyczynić się także cukrzyca.

Zobacz też:

5.3. Trzustka a cukrzyca

Trzustka jest narządem odpowiedzialnym za produkcję i prawidłowy transport insuliny. Jeśli napotka jakiekolwiek trudności, proces ten może zostać zaburzony, co znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2, związanej z insulinoopornością. Hormon ten wydzielany jest wówczas z opóźnieniem i w nieprawidłowych ilościach. Konsekwencją tego jest stale podwyższony poziom glukozy we krwi.

Cukrzycę leczy się przede wszystkim odpowiednią dietą i aktywnością fizyczną. Im szybciej zgłosimy się do lekarza, tym lepiej dla naszej trzustki i całego naszego organizmu.

6. Dieta na zdrową trzustkę

Aby trzustka pracowała prawidłowo, musimy zapewnić jej odpowiednią dietę. Powinna być zdrowa, zbilansowana i wolna od używek. Powinniśmy jak najczęściej ograniczać alkohol i papierosy, ponieważ to one w dużej mierze uszkadzają strukturę tego narządu.

Warto także zredukować ilość spożywanych cukrów prostych. Są one niezbędne do prawidłowego funkcjonowania, ponieważ zapewniają energię, ale nie można z nimi przesadzać. Nadmiar cukrów prostych w diecie zwiększa ryzyko cukrzycy.

Cukier, którego sobie dostarczamy powinien pochodzić ze zdrowych naturalnych źródeł. Znajdziemy go przede wszystkim w owocach i miodzie.

Do diety warto także dołączyć aktywność fizyczną, która pomaga dbać o prawidłową sylwetkę i wspiera spalanie nadmiernych kalorii.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.