Ucisk w klatce piersiowej? Kardiolog najpierw zadaje to pytanie

Ból, ucisk lub ściskanie w klatce piersiowej zwykle budzą niepokój. Słusznie, ponieważ mogą sygnalizować zaburzenia pracy serca, choć podobne dolegliwości pojawiają się również przy zgadze, chorobach układu oddechowego, napięciu mięśniowym czy zaburzeniach lękowych.

Lekarze zaznaczają, że każdy nowy, nasilający się lub niewyjaśniony ból w klatce piersiowej wymaga pilnej oceny medycznej. Objawy zawału nie zawsze są gwałtowne. Czasami obejmują jedynie krótkotrwały ból promieniujący do szyi, pleców lub ramienia.

Kardiolożka dr Nieca Goldberg z NYU Langone Health przyznaje, że pierwsze pytanie, jakie zadaje pacjentowi, dotyczy dokładnej lokalizacji dolegliwości. To punkt wyjścia do ustalenia ich możliwej przyczyny.

– Pytam, czy ucisk znajduje się po lewej, prawej stronie, czy na środku klatki piersiowej. Następnie sprawdzam, czy ból jest ostry, tępy, kłujący, gniotący lub ściskający – wyjaśnia ekspertka.

Znaczenie ma również nasilenie bólu, czas jego trwania oraz okoliczności, w których się pojawił. Lekarz może zapytać, czy dolegliwości rozpoczęły się podczas wysiłku, po posiłku albo nasilają się przy głębokim wdechu.

Kardiolog dr Alan Rozanski zwraca uwagę także na objawy towarzyszące. – Pytam, czy uciskowi towarzyszą duszność, nudności, pocenie się, zawroty głowy lub ból promieniujący do żuchwy, barku albo ramienia. Odpowiedzi pomagają ustalić, jak pilnie pacjent wymaga dalszej diagnostyki – mówi.

W zależności od obrazu klinicznego lekarz może zlecić elektrokardiogram, próbę wysiłkową lub badania obrazowe oceniające tętnice wieńcowe.

Jedną z częstych, choć nie zawsze właściwie rozpoznawanych przyczyn ucisku w klatce piersiowej są zaburzenia lękowe. Silny stres uruchamia reakcję "walcz albo uciekaj", prowadząc do wyrzutu adrenaliny, przyspieszenia tętna, wzrostu ciśnienia oraz napięcia mięśni.

– Wiele osób zaczyna również oddychać szybciej lub głębiej niż zwykle. Może to zmienić poziom dwutlenku węgla we krwi i wywołać ucisk, napięcie lub wrażenie, że nie można nabrać pełnego oddechu – tłumaczy dr Rozanski.

Ból związany z lękiem często jest ostry, krótkotrwały i może występować w spoczynku. Dolegliwości sercowe częściej opisywane są jako ciężar, gniecenie lub ściskanie, zwłaszcza podczas wysiłku. Nie jest to jednak reguła pozwalająca na samodzielne postawienie diagnozy.

– Nie próbuj samodzielnie ustalać, czy przyczyną jest lęk, czy problem z sercem. Traktuj dolegliwości jako potencjalny stan nagły, dopóki lekarz nie stwierdzi inaczej – podkreśla kardiolog.

Jeżeli lekarz wykluczył przyczyny kardiologiczne, w łagodzeniu ucisku związanego ze stresem mogą pomóc powolne, kontrolowane oddechy. Wydech powinien być nieco dłuższy niż wdech. Warto również rozluźnić barki i mięśnie klatki piersiowej oraz skierować uwagę na spokojną, neutralną czynność.

Nawracające epizody wymagają jednak konsultacji. Leczenie może obejmować psychoterapię, techniki relaksacyjne, poprawę jakości snu, regularną aktywność fizyczną, a w niektórych przypadkach również farmakoterapię.

– Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania takim epizodom jest leczenie przyczyny lęku, a nie jedynie łagodzenie pojedynczych napadów – zauważa dr Rozanski.

Ekspert przypomina, że zaburzenia lękowe i choroby serca mogą występować jednocześnie. Nawet osoba, u której wcześniej rozpoznano dolegliwości na tle stresowym, powinna skonsultować każdy nowy lub zmieniający się ucisk w klatce piersiowej.

Źródło: Parade, American Heart Association, Mayo Clinic