Zadzierzgnięcie jelita - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Zadzierzgnięcie jelita to mechaniczna niedrożność jelit, czyli stan zahamowania przesuwania się treści pokarmowej. Schorzenie jest spowodowane zamknięciem światła jelita z zaciśnięciem naczyń krezki, zwykle na skutek przepukliny lub zrostów otrzewnej, pojawiających się po operacji lub miejscowym stanie zapalnym.

Zadzierzgnięcie najczęściej dotyczy przepukliny pachwinowej, okołodwunastniczej lub okołokątniczej. Niedrożność może być też spowodowana wgłobieniem lub skrętem jelita, a także rozwojem nowotworu. Do wystąpienia zadzierzgnięcia przyczynia się między innymi nadużywanie środków przeczyszczających.

Zadzierzgnięcie prowadzi do zahamowania odpływu krwi doprowadzonej do jelita przez tętnicę, w efekcie gromadzi się ona w naczyniach i następuje przesięk płynu do przestrzeni zewnątrznaczyniowej.

Dochodzi do obrzęku jelita, a następnie do całkowitego zamknięcia wrót przepukliny, co powoduje niedokrwienie i martwicę. Dodatkowo płyn staje się pożywką dla bakterii, które przenoszą się do jamy otrzewnej i wywołują stan zapalny. W skrajnych przypadkach stan ten może doprowadzić do wystąpienia sepsy, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia.

Pierwszym objawem zadzierzgnięcia jelit jest ból brzucha o charakterze napadowym, kolkowym i zmiennym natężeniu. Wraz z upływem czasie pojawia się stały, tępy ból umiejscowiony w śródbrzuszu, dodatkowo pacjent cierpi na nudności i wymioty.

Nasilenie problemów żołądkowym jest zależne od stopnia niedrożności jelit, w późniejszym etapie chory doświadcza wymiotów kałowych, pojawia się także gorączka na skutek zaawansowanego stanu zapalnego w organizmie.

Zadzierzgnięcie jelita początkowo nie wywołuje twardości powłok brzusznych, dopiero w przypadku zapalenia otrzewnej dochodzi do obrony mięśniowej, a u osób szczupłych i starszych nabrzmiałe pętle jelitowe mogą być widoczne przez brzuch. Schorzenie wyróżnia również dźwięk metalicznej perystaltyki, ale może on zaniknąć po pewnym czasie.

Zadzierzgnięcie jelita bierze się pod uwagę w przypadku objawów ostrych stanów jamy brzusznej, choć diagnozę stawia się na podstawie badania RTG jamy brzusznej, które uwidacznia rozdęte jelita z poziomami płynów w wyniku rozdzielenia treści na gazy i ciecze.

Niekiedy pacjent kierowany jest również na USG w celu oceny stopnia niedrożności oraz sprawdzenia przepływów naczyniowych, choć badanie może być utrudnione ze względu na zwiększony rozmiar jelit.

W zadzierzgnięciu dużą wartość diagnostyczna ma także tomografia komputerowa jamy brzusznej, ponieważ pozwala na poznanie dokładnego miejsca niedrożności oraz jej przyczyny. U niektórych osób wykonywana jest dodatkowo laparoskopia lub laparotomia.

Leczenie niedrożności jelit jest zależne od przyczyny problemu, ale zdiagnozowane zadzierzgnięcie jest wskazaniem do operacji chirurgicznej, niekiedy również do usunięcia martwej części jelita.

Niezbędne jest także wyrównanie gospodarki elektrolitowej i odpowiednie nawodnienie, a także rozpoczęcie antybiotykoterapii ze względu na infekcję bakteryjną w otrzewnej.