Zastrzyki odchudzające pod lupą naukowców. Eksperci apelują o czujność

Badanie opublikowane w "JAMA Oncology" objęło ponad 86 tys. osób – 43317 pacjentów stosujących zastrzyki odchudzające i 43315 w grupie kontrolnej. Śledzono ich stan zdrowia nawet przez 10 lat.

Całkowite ryzyko zachorowania na nowotwory było u użytkowników leków o 17 proc. niższe niż u osób, które ich nie stosowały. Zanotowano wyraźny spadek liczby przypadków raka jajnika, endometrium i niektórych guzów mózgu.

Jednak w przypadku raka nerki sytuacja wyglądała odwrotnie – wśród stosujących leki wykryto 83 przypadki, a w grupie kontrolnej 58. To oznacza wzrost zachorowań o ok. 30 proc., szczególnie u osób młodszych niż 65 lat oraz z nadwagą.

Nowotwór nerki nazywany jest często "cichym zabójcą", ponieważ przez długi czas nie daje objawów. Dopiero w zaawansowanym stadium mogą pojawić się:

• krwiomocz,

• uporczywy ból pleców,

• wyczuwalny guz pod żebrami.

Wczesne wykrycie daje dobre rokowania – 75 proc. pacjentów żyje co najmniej 5 lat od diagnozy. Gdy choroba jest już rozsiana, przeżywalność spada do ok. 18 proc..

Naukowcy wskazują kilka możliwych mechanizmów:

• uszkodzenie nerek na skutek częstych działań ubocznych leków (nudności, wymioty, odwodnienie),

• obecność receptorów GLP-1 w nerkach, które – poddawane ciągłej stymulacji – mogłyby sprzyjać niekontrolowanemu wzrostowi komórek,

• gwałtowne zmiany metaboliczne i immunologiczne związane z szybkim spadkiem masy ciała.

Na razie jednak są to hipotezy – związek przyczynowy nie został potwierdzony. - Potrzebujemy kolejnych badań obserwacyjnych, aby potwierdzić, czy te leki faktycznie zwiększają ryzyko – podkreślił dr Hao Dai z Indiana University, kierujący zespołem badawczym.

Zobacz także: Nowe badania dot. popularnych leków na odchudzanie. Ekspert komentuje

Eksperci apelują o ostrożność w interpretacji wyników. - Wzrost zachorowań to około 6 dodatkowych przypadków raka nerki na 10 tys. pacjentów rocznie. To niewiele w porównaniu z innymi korzyściami zdrowotnymi, jakie dają te terapie – zauważył dr Stephen Lawrence z University of Warwick.

Z kolei prof. Paul Pharoah z Cedars-Sinai Medical Center zaznacza, że obserwacja nie oznacza związku przyczynowego – redukcja ogólnego ryzyka nowotworów może wynikać po prostu z samej utraty masy ciała.

Zastrzyki odchudzające nadal uchodzą za przełom w leczeniu otyłości i jej powikłań. Mogą chronić przed wieloma nowotworami, ale jednocześnie wymagają monitorowania pod kątem ryzyka raka nerki.

Kluczowe jest zachowanie czujności onkologicznej – pacjenci powinni zgłaszać lekarzowi objawy takie jak krwiomocz czy przewlekły ból pleców.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. JAMA Oncology
2. University of Warwick
3. Cedars-Sinai Medical Center