Bezdech senny - charakterystyka, diagnozowanie, rodzaje, leczenie

Zespół bezdechu sennego (ang. Sleep Apnoea Syndrome, SAS) potocznie określa się jako zaburzenia oddechu podczas snu. Bezdech senny objawia się zwykle głośnym chrapaniem, które uniemożliwia spanie partnerowi leżącemu obok w łóżku.

Zobacz film: "Bezdech senny - choroba wielu Polaków"

spis treści

1. Bezdech senny - charakterystyka

Bezdech w czasie snu to trudna do zdiagnozowania choroba, która często towarzyszy innym schorzeniom, jak: otyłość, migrena, nadciśnienie czy zaburzenia rytmu serca. Wówczas problemy w oddychaniu podczas snu są składane na karby powyższych dolegliwości.

Bezdech senny stanowi jednak osobną jednostkę nozologiczną, która w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 została ujęta pod kodem G47.3. Zespół bezdechu sennego manifestuje się w postaci całkowitego zatrzymania oddechu na czas dłuższy niż 10 sekund albo w formie spłycenia oddechu poniżej 50%, czyli częściowej blokady przepływu powietrza przez ponad 10 sekund.

W skutek bezdechu sennego dochodzi do niedotlenienia organizmu, gdyż krew jest w mniejszym stopniu wysycona tlenem, chwilowych wybudzeń, podwyższonego ciśnienia kwi i głośnego chrapania. Mimo poważnych zaburzeń zdrowotnych, bezdech senny bardzo rzadko jest diagnozowany przez lekarzy.

Problemy ze snem
Problemy ze snem

Jeżeli bezsenność utrzymuje się dłużej niż 3 tygodnie, jest chorobą.

zobacz galerię

Najczęściej rozpoznaje się obturacyjny bezdech podczas snu (OBPS), który powstaje w wyniku zatrzymania przepływu powietrza w gardle i nosie (górnych drogach oddechowych) i zatamowania oddechu, mimo intensywnej pracy płuc.

2. Bezdech senny - rodzaje

Ze względu na czynniki etiologiczne wyróżnia się trzy typy zespołu bezdechu sennego:

  • obturacyjny (obwodowy) bezdech senny – zaburzenia oddychania podczas snu powstają wskutek zwiotczenia mięśni gardła i języka, które blokują całkowicie lub częściowo przepływ powietrza podczas wdechu;
  • ośrodkowy bezdech senny – zaburzenia oddychania podczas snu powstają wskutek zaburzeń funkcjonowania ośrodka oddechowego w mózgu;
  • mieszany bezdech senny – zaburzenia oddychania podczas snu powstają wskutek neuronalnych zaburzeń napędu oddechowego oraz w wyniku wiotczenia mięśni podniebienia miękkiego i języczka, które utrudniają wentylację płuc.

Zespół bezdechu śródsennego może mieć podłoże genetyczne, gdyż występuje nieraz w rodzinach z pokolenia na pokolenie. Badania wskazują jednak, że nie dziedziczy się samego ryzyka zachorowania na bezdech senny, co raczej podatność na zachorowanie.

3. Bezdech senny - przyczyny

Podczas gdy śpimy spada napięcie mięśni, co sprawia że ściany gardła zapadają się. Przyczyną bezdechu sennego są nieprawidłowości w budowie dróg oddechowych. Należą do nich: skrzywiona przegroda nosowa, nieprawidłowa budowa żuchwy, polipy, przerośnięta tkanka oraz zbyt wiotkie mięśnie podniebienia.

Bezdechowi sennemu sprzyjają również otyłość i picie alkoholu. W grupie ryzyka są również osoby, które objadają się przed snem i palą papierosy. Przyczyną bezdechu może być też krótka, gruba szyja. Bezdech pojawia się też u osób z nieleczoną niedoczynnością tarczycy lub akromegalią.

4. Bezdech senny - objawy

Bezdech senny od razu kojarzy się z chrapaniem. Przeważnie jest tak, że osoba chrapiąca nie zdaje sobie sprawy z tego, że cierpi na bezdech senny. Objawem, który może naprowadzić nas na trop jest poranny ból głowy i zmęczenie, mimo pozornie przespanej nocy. Osoba cierpiąca na bezdech senny często wierci się w nocy, śpi niespokojnie, ciągle przekłada poduszki i kołdrę.

Lekarze dzielą objawy bezdechu sennego na nocne i dzienne. Do nocnych należą: głośne i nieregularne chrapanie, które przerywane jest nagłą ciszą, niespokojny i przerywany sen, problemy z zaśnięciem po nagłym przebudzeniu, nagłe wybudzenia ze snu, spowodowane brakiem powietrza, którym towarzyszy przyspieszone tętno i oddech, potrzeba wychodzenia do toalety w nocy, nadmierna potliwość.

Objawy bezdechu sennego, które towarzyszą choremu w dzień, to: poranny ból głowy, zmęczenie, mimo przespanej nocy, suche i spierzchnięte wargi po przebudzeniu, senność, która utrudnia normalne funkcjonowanie, drażliwość i nerwowość, problemy z pamięcią i koncentracją, * spadek libido u mężczyzn.

Prz bezdechu sennym sen nie spełnia funkcji regeneracyjnej, a cały organizm jest niedotleniony, co skutkuje wymienionymi wyżej objawami.

5. Bezdech senny - diagnozowanie

Rozpoznanie bezdechu sennego dokonuje się na podstawie tradycyjnego wywiadu lekarskiego i badania laryngologicznego w celu wykluczenia innych przeszkód mogących indukować nieprawidłowości w górnych drogach oddechowych. Ponadto, wykonuje się domowe testy na obturacyjny bezdech senny, które dają ponad 99% pewności diagnozy.

Jeżeli wynik testu okaże się pozytywny, wówczas lekarz musi wykonać badanie snu - badanie polisomnograficzne – obserwowanie pacjenta podczas snu, rejestracja spadku stężenia tlenu we krwi, monitorowanie ruchów klatki piersiowej podczas snu. Dodatkowo można wykorzystać do diagnozy skalę senności Epworth oraz laboratoryjne badanie snu, które w Polsce stosuje się jednak bardzo rzadko ze względu na znaczne koszty diagnostyczne.

6. Bezdech senny - leczenie

W przypadku osób otyłych, u których występuje zespół bezdechu sennego, zaleca się bezwzględnie dietę i monitorowanie wskaźnika masy ciała BMI (ang. Body Mass Index). Osoby cierpiące na zaburzenia oddychania podczas snu powinny przestrzegać abstynencji nikotynowej i alkoholowej.

Bezdech senny - charakterystyka, diagnozowanie, rodzaje, leczenie
Bezdech senny - charakterystyka, diagnozowanie, rodzaje, leczenie (123rf.com)

Zaburzeniom snu można przeciwdziałać, przyjmując odpowiednią pozycję ciała, np. układając się na boku, a nie na plecach. Ponadto, w przypadku bezdechu sennego stosuje się maski nosowe CPAP (ang. Continous Positive Airway Pressure = stałe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych) oraz aparaty nazębne w celu wysunięcia żuchwy do przodu (ang. Mandibular Advancement Device, MAD).

Zobacz także:

W ciężkich przypadkach wykonuje się zabiegi tracheotomii, zabiegi tonsillektomii – wycięcia migdałków podniebiennych, septoplastykę – operację przegrody nosowej oraz zabiegi otolaryngologiczne polegające na korekcji zwężonej cieśni gardzieli.

Obecnie trwają badania nad możliwością farmakologicznej stymulacji ośrodka oddechowego w mózgu i wszczepianiem rozrusznika nerwu błędnego. Bezdech senny jako izolowane schorzenie jest stosunkowo mało poznaną chorobą, a do tego prawidłowo diagnozowaną tylko w jednym przypadku na 100 u kobiet i w dziesięciu przypadkach na 100 u mężczyzn.

7. Bezdech senny - przykre konsekwencje

Według niemieckiej organizacji ADAC, która analizuje stan kierowców, którzy spowodowali wypadki drogowe, ponad 40 proc. z nich cierpi na bezdech senny. Jak wiemy konsekwencją bezdechu sennego jest obniżenie koncentracji. Cierpiący na to zaburzenie ma też wydłużony czas reakcji. To nie wszystko. Osoby cierpiące na bezdech senny są też bardziej podatne na występowanie wysokiego ciśnienia tętniczego, zawału serca, choroby niedokrwiennej serca i udaru mózgu. Znajdują się też w grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2.

Następny artykuł: Opis zabiegu

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy