Zgaga może wskazywać na poważne problemy ze zdrowiem. Zwróć uwagę na te objawy

Uczucie pieczenia w klatce piersiowej, cofanie się treści żołądkowej do przełyku, ból w nadbrzuszu - to symptomy, które wielu pacjentów zna z autopsji. W większości przypadków mijają samoistnie po kilku godzinach. Jednak, jak podkreśla dr Dan Baumgardt, lekarz rodzinny i wykładowca Uniwersytetu w Bristolu, problem nie zawsze powinien być bagatelizowany.

"Niestrawność jest powszechna, ale nie zawsze nieszkodliwa. Preparaty dostępne bez recepty mogą przynieść ulgę, a przyczyną dolegliwości często są łagodne schorzenia. Jednak w niektórych przypadkach przewlekłe objawy mogą wskazywać na poważniejszą chorobę, w tym nowotwór" - pisze ekspert na łamach "The Conversation".

W dużym badaniu kohortowym RaNCD obejmującym 9 631 dorosłych w wieku 35-65 lat wykazano, że na ryzyko wystąpienia zgagi i choroby refluksowej (GERD) silnie wpływają czynniki stylu życia. Częściej chorowały osoby starsze i kobiety, a także osoby z otyłością brzuszną, niską aktywnością fizyczną, palące papierosy, spożywające alkohol oraz duże ilości słodyczy i deserów.

Z kolei wyższe spożycie błonnika i produktów mlecznych zmniejszało ryzyko objawów. Autorzy podkreślają, że GERD nie jest wyłącznie przypadłością po obfitym posiłku, lecz chorobą ściśle związaną z dietą i stylem życia.

Na niestrawność szczególnie narażone są osoby starsze, palacze, kobiety w ciąży oraz pacjenci z nadwagą. Objawy częściej pojawiają się również po spożyciu alkoholu, kawy, ostrych lub tłustych potraw. Do rozwoju dolegliwości mogą przyczyniać się także leki - m.in. antydepresanty, ibuprofen czy preparaty żelaza.

Wiele epizodów dyspepsji ma podłoże niegroźne - przykładem jest przepuklina rozworu przełykowego, którą stwierdza się u jednej trzeciej osób po 50. roku życia. Nierzadko objawy wywołuje także zakażenie bakterią Helicobacter pylori, odpowiedzialną za rozwój choroby wrzodowej.

"Antybiotyki i omeprazol mogą być wówczas konieczne. W przeciwnym razie infekcja może doprowadzić do powstania wrzodu, który wiąże się z ryzykiem krwawienia lub perforacji przewodu pokarmowego" - ostrzega dr Baumgardt.

Lekarze podkreślają, że szczególną czujność powinny wzbudzić objawy, które utrzymują się długo, nasilają się lub pojawiają się bez wyraźnej przyczyny. Do sygnałów alarmowych należą m.in. trudności w połykaniu, niewyjaśniona utrata masy ciała, ból w górnej części brzucha czy szybkie uczucie sytości po małym posiłku. W skrajnych przypadkach dochodzi do krwawych wymiotów - sytuacji wymagającej natychmiastowej hospitalizacji.

"Po obfitym lub ostrym posiłku czy infekcji żołądkowej niestrawność może trwać kilka dni. Jednak przewlekła dyspepsja czasem wiąże się z poważnymi chorobami" - zaznacza dr Baumgardt.

Niestrawność bywa bowiem maską nie tylko dla chorób żołądka i przełyku, lecz także dla choroby niedokrwiennej serca, a nawet nowotworów trzustki i jajnika. Dlatego lekarze zlecają często gastroskopię, aby wykluczyć nowotwory górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Wątpliwości dotyczą także powszechnie stosowanych leków na zgagę. Jak zwraca uwagę farmaceutka Deborah Grayson, popularny omeprazol - inhibitor pompy protonowej (PPI) - może, mimo szybkiej ulgi, negatywnie wpływać na trawienie.

- Omeprazol hamuje wydzielanie kwasu żołądkowego, co zmniejsza refluks i zgagę. Ale ten kwas jest też potrzebny do prawidłowego trawienia pokarmów. Dlatego w dłuższej perspektywie lek może zaburzać procesy trawienne - wyjaśnia ekspertka.

Jej zdaniem PPI sprawdzają się w leczeniu zapalenia żołądka czy uszkodzeń przełyku, ale w przypadku zwykłej zgagi mogą przynieść więcej szkody niż pożytku, powodując wzdęcia, nudności, przyrost masy ciała czy niedobory witamin.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: Daily Mail, BMC Gastroenterology, 2024