Znamiona

Znamiona należy od czasu do czasu kontrolować dermatologicznie. Nie wystarczy wytłumaczenie, że nowo powstające pieprzyki są skutkiem przebywania na słońcu. Warto umieć odróżniać znamiona od zwykłych pieprzyków. Nieprawidłowości skórne mogą się bowiem wraz z wiekiem zezłośliwić. Niebezpieczne znamiona pod wpływem intensywnego oddziaływania promieni słonecznych często przeobrażają się w czerniaka, czyli raka skóry.

Polecane wideo:

Pieprzyki a rak skóry

Ocenia się, że w niedalekiej przyszłości 1 na 90 osób będzie zagrożona  rozwojem nowotworu złośliwego jakim jest czerniak. O tym jakie jest...

1. Rodzaje znamion

Pieprzyki i znamiona to wrodzone nieprawidłowości skórne. Spowodowane są niedoborem albo nadmiarem składników tkankowych. Znamiona w większych ilościach bardzo często pojawiają się na skórze wraz z wiekiem i utrzymują się na ciele przez całe życie.

Znamiona mogą mieć zróżnicowaną formę, kształt oraz kolor. Pojawiają się na każdej części ciała. Mogą być niebezpieczne w przypadku podrażnienia mechanicznego lub promieniowania UVB, ulegając modyfikacji w złośliwy nowotwór skóryczerniak.

Znamiona barwnikowe można podzielić na dwie grupy:

  • znamiona melanocytowe – nie wywołują żadnych dolegliwości. Mogą mieć różnego rodzaju barwy i kształty. Znamiona melanocytowe są płaskie i powiększają się wraz ze wzrostem ciała. Liczniej pojawiają się latem bądź w okresie przekwitania. Istnieją tzw. znamiona błękitne, które nie są powodem do niepokoju. Przybierają barwę od jasnoniebieskiej aż do czarnej i umiejscowione są zazwyczaj na twarzy i kończynach;
  • znamiona komórkowe – na ogół nie grożą zmianami złośliwymi i mogą przybierać różne kształty – od małych guzków, poprzez uwypuklenia, brodawki, owłosienia, aż po płaskie plamki.

Czasami mogą pojawić się znamiona patologiczne, które mogą wskazywać na raka skóry. Czerniak najczęściej występuje u kobiet. Wcześnie wykryty jest uleczalny w 90% przypadków. Jeśli na twoim ciele występują dziwne, nieregularne znamiona, ważne stają się profilaktyka i systematyczne wizyty u dermatologa.

Rak skóry może pojawić się u każdego, ale w grupie zwiększonego ryzyka znajdują się osoby:

  • z uwarunkowaniami genetycznymi – liczne znamiona, przypadki czerniaka w rodzinie,
  • o jasnym fototypie skóry – jasna karnacja, blond włosy, niebieskie oczy,
  • często korzystające z solarium,
  • narażone na poparzenia słoneczne.

2. Badanie znamion

Aby ocenić, czy znamiona barwnikowe są niebezpieczne, przeprowadza się specjalistyczne, bezbolesne badanie dermatoskopowe. Dermatolog ogląda dobrze oświetlone znamię w dużym powiększeniu (mikroskopia powierzchniowa) i ocenia jego powierzchnię. Zwraca uwagę na asymetrie, brzegi, kolor, średnicę i strukturę znamienia. Jeżeli jakieś znamiona i pieprzyki budzą wątpliwości, profilaktycznie usuwa się je i zleca badanie histopatologiczne. Badanie dermatoskopowe powinno być wykonywane przynajmniej raz w roku, zwłaszcza po okresie letnim (intensywna ekspozycja na słońce). W przypadku osób z grupy ryzyka wizyty kontrolne u dermatologa powinny być częstsze.
Jak wykazują dane statystyczne, w 25% przypadków raka skóry czerniak powstaje w obrębie już istniejących znamion barwnikowych. Znamiona można badać samodzielnie, korzystając z metody ABCDE oraz metody „brzydkiego kaczątka”.

2.1. Metoda ABCDE:


  • A oznacza asymetrię (ang. asymmetry) – jedna połowa znamienia nie powinna różnić się od drugiej,

  • B oznacza brzegi (ang. border) – niebezpieczne znamiona mają nieregularne krawędzie, nieostrości,
  • 
C oznacza kolor (ang. color) – niepokojąca jest niejednolita barwa znamienia, 

  • D oznacza średnicę (ang. diameter) – niebezpieczne są wszystkie znamiona, których średnica przekracza 5 mm;

  • E oznacza ewolucję (ang. evolution, elevation) – zastrzeżenia budzą znamiona, które zmieniają się w czasie, ulegają uwypukleniu, zwiększają się, zmieniają kolor, krwawią, swędzą bądź są obrzęknięte. 



2.2. Metoda „brzydkiego kaczątka”:


U tej samej osoby znamiona barwnikowe wyglądają zazwyczaj podobnie – mają podobne kształty, kolor, wielkość. „Brzydkie kaczątko” to takie znamię, które nie przystaje do pozostałych, przez co może być uznane za potencjalnie niebezpieczne.

Aby znamiona barwnikowe nie przeobraziły się w nowotwór złośliwy, warto stosować kremy z filtrami ochronnymi do opalania, ochraniać brodawkujące znamiona przed intensywnym słońcem (zaklejać plastrem, zasłaniać ubraniem) i ograniczyć korzystanie z solarium.

Joanna Krocz, 10 miesięcy temu

Bibliografia

  • Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3715-9
  • Chorzelski T., Jabłońska S. Choroby skóry, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2430-7
  • Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4154-5

Źródła zewnętrzne

Dermatologia

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Znamiona
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Znamiona
Znamiona

Kampania "Zostań Skin Checkerem"

, zwróć uwagę na ich znamiona i zostań Skin Checkerem! Chroń ich przed nowotworem skóry, wykrywając nietypowe zmiany na skórze i zachęcaj

Znamiona

Dlaczego należy badać pieprzyki?

Dlaczego należy badać pieprzyki?

są nagromadzeniem komórek barwnikowych, czyli tzw. melanocytów. Większość z nas ma różne znamiona na skórze, które są wrodzone albo nabyte. Ze znamionami (...) wrodzonymi przychodzimy na świat, z kolei nabyte mogą pojawiać się na naszej...

Znamiona

Znamiona barwnikowe - kiedy usuwać?

barwnikowych Za znamiona barwnikowe uważa się zmiany, które są utworzone z melanocytów, czyli komórek barwnikowych skóry. Mogą one występować zarówno (...) Obserwacja i ocena zmian barwnikowych możliwa jest dzięki dermatoskopii....

Znamiona

Znamiona u niemowląt - czy mogą być niebezpieczne?

, że pierwsze zmiany są wrodzone lub pojawiają się tuż po porodzie. Rodzi to niepewność i lęk o zdrowie malucha. Czy słusznie? Znamiona naczyniowe (...) Można wyróżnić dwa rodzaje znamion u niemowląt: naczyniowe (naczynkowe)...

Badanie histopatologiczne

Badanie histopatologiczne znamion

Badanie histopatologiczne znamion

Znamiona skórne dzielą się na melanocytowe i komórkowe. Zmiany melanocytowe różnicuje się ze względu na występowanie: na skórne i naskórkowe (...) . Niektóre z nich znajdują się na skórze z chwilą urodzenia, inne rozwijają się w okresie...

Czerniak

Znamiona barwnikowe

Znamiona barwnikowe

Znamiona barwnikowe są zmianami na skórze, w których występuje zagęszczenie melanocytów, produkujących melaninę, czyli barwnik skóry

Relacje w pracy

Gwałt w pracy

Gwałt w pracy

czy grożąc, że nie dostanie awansu – jest to zachowanie noszące znamiona przestępstwa. Kobiety, które doświadczają takich zachowań mają prawo

Czerniak złośliwy

Objawy czerniaka

Objawy czerniaka

. Mogą to być znamiona w innym kolorze, na przykład różowym, a ich rozmiar nie musi odbiegać od innych znamion na skórze. Szczególną uwagę na znamiona

#dziejesienazywo – Zdrowie

Na czym polega dermatoskopia?

Dermatolog dr Alicja Adaszewska wyjaśnia, na czym polega dermatoskopia. Podpowiada, kto powinien się udać na takie badanie i jakie są wskazania do jego natychmiastowego wykonania.