Znamię - rodzaje, badania

Znamię należy od czasu do czasu kontrolować dermatologicznie. Nie wystarczy wytłumaczenie, że nowo powstające pieprzyki są skutkiem przebywania na słońcu. Warto umieć odróżniać znamię od zwykłych pieprzyków. Nieprawidłowości skórne mogą się bowiem wraz z wiekiem zezłośliwić. Niebezpieczne znamię pod wpływem intensywnego oddziaływania promieni słonecznych często przeobrażają się w czerniaka, czyli raka skóry.

Polecane wideo:

Pieprzyki a rak skóry

Ocenia się, że w niedalekiej przyszłości 1 na 90 osób będzie zagrożona rozwojem nowotworu złośliwego jakim jest czerniak. O tym jakie jest rokowanie tej...

1. Znamię - rodzaje

Pieprzyki i znamiona to wrodzone nieprawidłowości skórne. Spowodowane są niedoborem albo nadmiarem składników tkankowych. Znamiona w większych ilościach bardzo często pojawiają się na skórze wraz z wiekiem i utrzymują się na ciele przez całe życie.

Znamiona mogą mieć zróżnicowaną formę, kształt oraz kolor. Pojawiają się na każdej części ciała. Mogą być niebezpieczne w przypadku podrażnienia mechanicznego lub promieniowania UVB, ulegając modyfikacji w złośliwy nowotwór skóryczerniak.

Znamiona barwnikowe można podzielić na dwie grupy:

  • znamiona melanocytowe – nie wywołują żadnych dolegliwości. Mogą mieć różnego rodzaju barwy i kształty. Znamiona melanocytowe są płaskie i powiększają się wraz ze wzrostem ciała. Liczniej pojawiają się latem bądź w okresie przekwitania. Istnieją tzw. znamiona błękitne, które nie są powodem do niepokoju. Przybierają barwę od jasnoniebieskiej aż do czarnej i umiejscowione są zazwyczaj na twarzy i kończynach;
  • znamiona komórkowe – na ogół nie grożą zmianami złośliwymi i mogą przybierać różne kształty – od małych guzków, poprzez uwypuklenia, brodawki, owłosienia, aż po płaskie plamki.

Czasami mogą pojawić się znamiona patologiczne, które mogą wskazywać na raka skóry. Czerniak najczęściej występuje u kobiet. Wcześnie wykryty jest uleczalny w 90% przypadków. Jeśli na twoim ciele występują dziwne, nieregularne znamiona, ważne stają się profilaktyka i systematyczne wizyty u dermatologa.

Rak skóry może pojawić się u każdego, ale w grupie zwiększonego ryzyka znajdują się osoby:

  • z uwarunkowaniami genetycznymi – liczne znamiona, przypadki czerniaka w rodzinie,
  • o jasnym fototypie skóry – jasna karnacja, blond włosy, niebieskie oczy,
  • często korzystające z solarium,
  • narażone na poparzenia słoneczne.

2. Znamię - badanie

Aby ocenić, czy znamiona barwnikowe są niebezpieczne, przeprowadza się specjalistyczne, bezbolesne badanie dermatoskopowe. Dermatolog ogląda dobrze oświetlone znamię w dużym powiększeniu (mikroskopia powierzchniowa) i ocenia jego powierzchnię. Zwraca uwagę na asymetrie, brzegi, kolor, średnicę i strukturę znamienia. Jeżeli jakieś znamiona i pieprzyki budzą wątpliwości, profilaktycznie usuwa się je i zleca badanie histopatologiczne. Badanie dermatoskopowe powinno być wykonywane przynajmniej raz w roku, zwłaszcza po okresie letnim (intensywna ekspozycja na słońce). W przypadku osób z grupy ryzyka wizyty kontrolne u dermatologa powinny być częstsze.
Jak wykazują dane statystyczne, w 25% przypadków raka skóry czerniak powstaje w obrębie już istniejących znamion barwnikowych. Znamiona można badać samodzielnie, korzystając z metody ABCDE oraz metody „brzydkiego kaczątka”.

2.1. Znamię - metoda ABCDE:


  • A oznacza asymetrię (ang. asymmetry) – jedna połowa znamienia nie powinna różnić się od drugiej,

  • B oznacza brzegi (ang. border) – niebezpieczne znamiona mają nieregularne krawędzie, nieostrości,
  • 
C oznacza kolor (ang. color) – niepokojąca jest niejednolita barwa znamienia, 

  • D oznacza średnicę (ang. diameter) – niebezpieczne są wszystkie znamiona, których średnica przekracza 5 mm;

  • E oznacza ewolucję (ang. evolution, elevation) – zastrzeżenia budzą znamiona, które zmieniają się w czasie, ulegają uwypukleniu, zwiększają się, zmieniają kolor, krwawią, swędzą bądź są obrzęknięte. 



2.2. Znamię - metoda „brzydkiego kaczątka”:


U tej samej osoby znamiona barwnikowe wyglądają zazwyczaj podobnie – mają podobne kształty, kolor, wielkość. „Brzydkie kaczątko” to takie znamię, które nie przystaje do pozostałych, przez co może być uznane za potencjalnie niebezpieczne.

Aby znamiona barwnikowe nie przeobraziły się w nowotwór złośliwy, warto stosować kremy z filtrami ochronnymi do opalania, ochraniać brodawkujące znamiona przed intensywnym słońcem (zaklejać plastrem, zasłaniać ubraniem) i ograniczyć korzystanie z solarium.

Joanna Krocz, 2 miesiące temu

Bibliografia

  • Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3715-9
  • Chorzelski T., Jabłońska S. Choroby skóry, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2430-7
  • Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4154-5

Źródła zewnętrzne

Dermatologia

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Znamię - rodzaje, badania
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Znamię - rodzaje, badania
Scyntygrafia - rodzaje, przebieg badania

Scyntygrafia - zdjęcie

Scyntygrafia - zdjęcie

Obraz scyntygraficzny uzyskuje się dzięki niewielkim dawkom izotopów promieniotwórczych.

Spirometria - przebieg, rodzaje, interpretacja, przeciwwskazania

Spirometria - zdjęcia

Spirometria - zdjęcia

Spirometria służy badaniu objętości i wydolności płuc.

Biopsja - rodzaje, przebieg, przeciwwskazania

Stereotaksja - zdjęcia

Stereotaksja - zdjęcia

Biopsja mózgu przeprowadzana metodą stereotaksji.

Czerniak złośliwy - przyczyny, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Objawy czerniaka

skórna lub znamię zmieniające swój wygląd, powinny być zbadane przed dermatologa lub onkologa. Badanie jest całkowicie bezbolesne i polega głównie (...) i bada się próbkę pod mikroskopem. Do lekarza...

ECHO serca - charakterystyka, rodzaje

Obraz echokardiograficzny

Obraz echokardiograficzny

Echokardiografię wykonuje się przez ścianę klatki piersiowej.

Mezoterapia - charakterystyka, rodzaje, korzyści

Usuwanie znamion na skórze

się w groźne dla organizmu zmiany nowotworowe. Metody usuwania znamion na skórze Znamiona bada się specjalnym urządzeniem - dermatoskopem (...) , które mają łagodny charakter. Ten rodzaj...

Skaza krwotoczna - objawy, rodzaje, przyczyny, leczenie

Skaza krwotoczna - zdjęcia

Skaza krwotoczna - zdjęcia

W przypadku skaz krwotocznych uwidaczniają się zmiany w obszarze drobnych naczyń krwionośnych, płytek krwi i krzepnięcia.

Badania w astmie

Badanie spirometryczne

Badanie spirometryczne

Badanie spirometryczne pomocne jest w zdiagnozowaniu m.in. astmy, gruźlicy, rozedmy płuc.

Czerniak

Znamiona barwnikowe

dermatoskopii, czy dana zmiana rzeczywiście jest podejrzana i czy konieczne są dalsze badania. Większość zmian barwnikowych jest całkowicie niegroźna (...) czy piec, najlepiej jest jak najszybciej pójść do lekarza, który je zbada. Aby...

Spirometria - przebieg, rodzaje, interpretacja, przeciwwskazania

Spirometria - sprawdź, czy powinieneś ją wykonać

Badanie, które powinieneś wykonać Wiele osób w Polsce cierpi na choroby układu oddechowego. Choć problem dotyczy 6 milionów Polaków, ponad połowa (...) do niewydolności oddechowej. Dr n. med Piotr Dąbrowiecki mówi o tym, jak wygląda...