Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Badanie izotopowe tarczycy (scyntygrafia tarczycy)

Badanie izotopowe tarczycy pozwala uzyskać jej obraz, z którego lekarz może odczytać choroby tarczycy, tj. odszczepy pozagruczołowe, przerzuty nowotworowe. Badanie to polega na podaniu (doustnie lub dożylnie) izotopu promieniotwórczego, który wypełnia miejsca w miąższu tarczycy i w jej guzkach.

1. Wskazania do badania izotopowego tarczycy

Aparatura do scyntygrafii

Urządzenie służące do przeprowadzania scyntygrafii.

Scyntygrafia tarczycy ocenia morfologię i stopień zróżnicowania tkanki w jej guzkach. Jednak, jeżeli w trakcie rozpoznania postawiona zostanie diagnoza: "guzek tarczycy", nie oznacza to wcale nowotworu.

Badanie tarczycy wykonuje się u osób cierpiących na następujące choroby tarczycy:

  • wole guzkowe;
  • wole zamostkowe;
  • wole odrostowe;
  • wady rozwojowe gruczołu (np. wrodzony brak jednego z płatów) lub odszczepy tarczycy (np. wole językowe).

Badanie izotopowe tarczycy zaleca się też osobom po operacji tarczycy. Wykonywane jest także przy podejrzeniu ektopii tarczycy, podejrzeniu autonomii tarczycy oraz podejrzeniu wznowy lub przerzutów nowotworowych raka tarczycy.

2. Przebieg badania izotopowego tarczycy

Scyntygrafię tarczycy wykonujemy za pomocą jednego z dwóch znaczników: jodu 131-I lub technetu 99m-Tc, w zależności od wskazań klinicznych. Roztwór radioznacznika można podać dożylnie lub doustnie. W zależności od jego rodzaju, badanie izotopowe tarczycy przeprowadzane jest w różny sposób. Przy zastosowaniu jodu badanie jest dwudniowe. W pierwszym dniu pacjent zażywa kapsułkę z izotopem. Badanie następuje po 24 godzinach. Jeżeli zastosujemy technet łączny, czas badania będzie trwał ok. 20 minut. Sam odczyt scyntygraficzny trwa ok. 5 minut. Przed badaniem warto poinformować lekarza o przyjmowanych lekach, ciąży, a także nawykach pokarmowych (morskie ryby mogą utrudnić odczyt radioznacznika).

Badanie powinno wykonywać się na czczo. Wskazane jest także odstawienie, na 4 tygodnie przed badaniem, niektórych leków, m.in.: tyroksyny, kortykoidów, amiodaronu, butazolidyny, bromków, pochodnych rtęci i azotanów. Należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem prowadzącym i kierującym na badanie, w celu podjęcia decyzji o odstawieniu leków. Tę decyzję może podjąć wyłącznie osoba kompetentna. W przypadku badania technetem pacjent powinien zaprzestać zażywania leków blokujących wychwyt jodu. 

Nie ma specjalnych zaleceń dotyczących badań poprzedzających lub sposobu przygotowania do badań izotopowych. Można jednak dostarczyć lekarzowi prowadzącemu wcześniej wykonane USG tarczycy, będzie przydatne w późniejszej interpretacji wykonanego badania scyntygraficznego nerki. Scyntygrafia nie wywołuje żadnych skutków ubocznych. Po skończonym badaniu należy wypić ok. 1 l płynów. Może to być woda, herbata lub soki. Dzięki temu tarczyca zostanie oczyszczona z izotopów.

3. Wyniki scyntygrafii tarczycy

Izotopy promieniotwórcze jodu-131 lub technetu-99 m gromadzą się w miąższu tarczycy i w jej guzkach, tym lepiej, im bardziej różnicowana jest tkanka guzka. Niezróżnicowane nowotwory nie gromadzą radioznacznika w ogóle. Zaś łagodne gruczolaki tarczycy gromadzą znacznik tym lepiej, im bardziej zróżnicowana jest tkanka guzka na tarczycy.

Gruczolaki słabo zróżnicowane gromadzą radioznacznik słabiej w porównaniu zresztą miąższu tarczycy, zaś gruczolaki dobrze zróżnicowane wychwytują znacznik w stopniu identycznym z resztą gruczołu lub minimalnie większym. Gruczolaki autonomiczne, niezależne od hormonu tyreotropowego (TSH), wychwytują całość podanego radioznacznika. W obrazie scyntygraficznym jako "guzki zimne" (nie gromadzące izotopu), ujawniają się nie tylko nowotwory złośliwe, ale i torbiele.

W przypadku istnienia guzków, badanie izotopowe pokazuje, czy są to guzki na tarczycy:

  • ciepłe i gorące – autonomicznie wychwytujące jod bardziej niż otaczająca tkanka, produkujące hormony tarczycy pod kontrolą organizmu,
  • zimne – nie wychwytują jodu,
  • obojętne – wychwytują jod tak, jak otaczająca tkanka.

Badanie tarczycy może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u chorych w każdym wieku. Nie może być wykonywane u kobiet w ciąży i w okresie laktacji. Należy unikać wykonywania badania u kobiet w II połowie cyklu miesięcznego, u których zaistniała możliwość zapłodnienia.

Bibliografia

  • Lass P., Scyntygrafia tarczycy [w:] Encyklopedia Badań Medycznych, Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996.
  • Nowak S., Rudzki K., Piętka E., Czech E. Zarys medycyny nuklearnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2273-8
  • Zgliczyński S. (red.), Choroby tarczycy, Urban & Partner, Wrocław 2001, ISBN 83-85842-38-1
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Źródła zewnętrzne

Weronika Buczkowska,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Badanie izotopowe tarczycy (scyntygrafia tarczycy) - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Badanie izotopowe tarczycy (scyntygrafia tarczycy)
Badania

Badanie izotopowe kości i stawów (scyntygrafia kości i stawów)

Badanie izotopowe kości i stawów, czyli scyntygrafia kości i stawów, to badanie, które pozwala uzyskać obraz kości oraz stawów i pomaga w ocenie ich stanu czynnościowego. Badanie izotopowe kości i stawów obejmuje: statyczną scyntygrafię kości, trójfazową...

Badania

Badanie izotopowe

Badanie izotopowe, nazywane także scyntygrafią, polega na wprowadzeniu do organizmu środków chemicznych (zwanych radioizotopami), cyfrowej obserwacji ich rozpadu i graficznym przedstawieniu tego rozmieszczenia. Najczęściej używanym radioizotopem jest...

Badania

Badanie izotopowe nerek (renoscyntygrafia)

Badanie izotopowe nerek określa się również mianem renoscyntygrafii oraz scyntygrafii nerek. Do badań izotopowych nerek zalicza się statyczną scyntygrafię nerek, renografię izotopową oraz renoscyntygrafię izotopową. Renoscyntygrafia jest obrazową metodą...

Badania

Badanie izotopowe serca i naczyń

Badanie izotopowe serca to ogólna nazwa szeregu badań wykonywanych za pomocą izotopów. Zaliczamy do nich: scyntygrafię perfuzyjną mięśnia sercowego, badanie pierwszego przejścia, wentrykulografię izotopową oraz scyntygrafię ognisk zawału mięśnia sercowego....

Badania

Badanie izotopowe wątroby

Badanie izotopowe wątroby służy do uzyskania jej obrazu. Do tego rodzaju zabiegów zaliczamy statyczną scyntygrafię wątroby, scyntygrafię dróg żółciowych oraz scyntygrafię naczyniaków wątroby. Badanie izotopowe polega na dożylnym wprowadzeniu do krwi izotopów...

Badania

Scyntygrafia

Scyntygrafia jest nieinwazyjnym badaniem diagnostycznym, należącym do technik medycyny nuklearnej. Dzięki wykorzystywaniu bezpiecznego dla zdrowia promieniowania gamma umożliwia zobrazowanie organów wewnętrznych. Scyntygrafia jest badaniem izotopowym,...

Scyntygrafia

Scyntygrafia kości

Scyntygrafia jest pomocna przy ocenie stanu czynnościowego kości i stawów. W trakcie trwania tego badania do organizmu wprowadzane są małe ilości izotopów promieniotwórczych - radi

Badania

Badanie hormonów tarczycy

Choroby tarczycy, z racji częstości ich występowania, to problem społeczny – szczególnie w grupie kobiet. Dlatego też główną rolę w ich diagnozowaniu odgrywa lekarz pierwszego kontaktu. Jego zadaniem jest wykrycie nieprawidłowości w funkcji tarczycy...

Badania w łysieniu

Badanie hormonów tarczycy w kierunku łysienia

Tarczyca to narząd niezbędny do życia, odpowiedzialny za prawidłowy metabolizm organizmu. Czasami jednak zdarza się, że nie jest on przyczyną zdrowia, ale choroby. Zarówno niedoczy

Zabiegi

Scyntygrafia dróg żółciowych

Scyntygrafia dróg żółciowych to badanie wykonywane przez lekarzy medycyny nuklearnej w celu zbadania, co może być przyczyną obstrukcji dróg żółciowych (kamień, guz), jakie choroby mogą się w nich rozwijać, czy nie doszło do ich perforacji. Obraz narządów...