Cholesterol HDL

Cholesterol HDL, czyli lipoproteiny wysokiej gęstości (high-density lipoprotein) to frakcja cholesterolu mająca korzystny wpływ na organizm człowieka. Inna jego nazwa to alfa-lipoproteina. Potocznie zaś nazywa się ją dobrym cholesterolem. Wartość cholesterolu HDL mierzona jest podczas badania biochemii krwi, a podawana jest zazwyczaj razem z wartością cholesterolu całkowitego oraz LDL, czyli lipoprotein niskiej gęstości.

Charakterystyka cholesterolu HDL

HDL, czyli tzw. dobry cholesterol, jest alfa-lipoproteiną o dużej gęstości. W rzeczywistości HDL nie jest rodzajem cholesterolu, a jedynie jego frakcją. Odpowiada za usuwanie cholesterolu z tkanek obwodowych, ze ścian naczyń oraz innych frakcji lipidowych (VLDL, chylomikrony), a tym samym zapobieganiu miażdżycy. Po usunięciu ze ścian naczyń cholesterol transportowany jest do wątroby, gdzie jest rozkładany, a następnie usuwany z organizmu w postaci żółci. Dla organizmu ludzkiego najkorzystniejszy jest wysoki poziom HDL przy jednoczesnym niskim poziomie LDL. Ryzyko miażdżycy, a także zawału i udaru, czyli jej najpoważniejszych następstw, lepiej określa stosunek HDL do LDL, niż wartość cholesterolu całkowitego. Inną ważną funkcją jest przechowywanie zapasu białek - apoprotein, które niezbędne są do przekazywania do tkanek cholesterolu, triglicerydów i fosfolipidów.

Badanie poziomu cholesterolu HDL

Aby zbadać stężenie cholesterolu HDL niezbędne jest pobranie próbki krwi poddawanej następnie analizie laboratoryjnej. Zazwyczaj krew pobierana jest z żyły łokciowej, ewentualnie z dłoni. Osoba poddająca się badaniu proszona jest zwykle o powstrzymanie się od przyjmowania pokarmów i płynów na 9 - 12 godzin przed pobraniem krwi. Dodatkowo lekarz może zalecić odstawienie przyjmowanych leków, aby ich działanie nie przekłamało wyników badania.

Normy poziomu cholesterolu HDL

Norma HDL jest różna dla obu płci. U mężczyzn wynosi od 35 do 70 mg/dl, czyli 0,9 - 1,8 mmol/l, a u kobiet 40 - 80 mg/dl (1,0 - 2,1 mmol/l). Podwyższony Cholesterol HDL jest wynikiem pozytywnym, gdyż im więcej tej frakcji cholesterolu w organizmie, tym lepiej. Spowodowane jest to tym, że wraz ze wzrostem HDL, spada ryzyko chorób wieńcowych.

Niski poziom HDL może wynikać z:

  • hiperlipidemii rodzinnej;
  • cukrzycy typu II;
  • przyjmowania niektórych leków, w tym sterydów anabolicznych, beta-blokerów, kortykosteroidów i inhibitorów proteazy.

Zbyt niski poziom HDL może oznaczać zwiększone ryzyko miażdżycy. Stężenie cholesterolu HDL poniżej 35 mg/dl zwiększa ryzyko pojawienia się choroby wieńcowej. Pożądany jest jak najwyższy poziom cholesterolu HDL, ze względu na jego ważną funkcję ochronną na serce.

Badanie poziomu cholesterolu HDL daje najwięcej informacji wówczas, gdy zestawimy go z wartościami cholesterolu całkowitego, LDL oraz triglicerydów. Jest to, tzw. lipidogram. Stosunek stężenia cholesterolu całkowitego do stężenia frakcji HDL cholesterolu powinien wynosić 4,5 lub mniej. Nieprawidłowe wyniki tego badania są wskazaniem do zmiany trybu życia, a przede wszystkim diety.

Przypisy
Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Artykuły Cholesterol HDL

Podwyższony poziom cholesterolu LDL zwiększa ryzyko choroby Alzheimera. Do tej pory cholesterol LDL był posądzany o choroby układu krążenia: miażdżycę, nadciśnienie tętnicze czy zawał serca.

Cholesterol LDL przyczyną Alzheimera?

Dieta antycholesterolowa powinna być zdrowa i urozmaicona. Bardzo ważne jest to, co jadamy na co dzień. Dbanie o swoje serce to nie chwilowe zmiany nawyków, ale stała odpowiednia dieta. Sercu ...

Ryby są źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, dlatego powinny być podstawą posiłków w diecie obniżającej poziom cholesterolu.

Cholesterol całkowity oznacza się podczas badania biochemicznego krwi. Jego nadmiar utożsamiany jest zazwyczaj z nadwagą, spożywaniem tłustych potraw oraz z ryzykiem zawału serca i udaru . Warto ...

Cholesterol – coraz częściej budzi przerażenie. Jest główną przyczyną chorób układu krążenia, dlatego wzbudza większy strach. Niepokój potęgowany jest dodatkowo poprzez wszechobecne reklamy, ...

Cholesterol LDL jest to cholesterol zawarty we frakcji lipoprotein LDL, czyli lipoprotein o małej gęstości. Cholesterol jest ważnym składnikiem budulcowym organizmu, wykorzystywanym zarówno do ...

Obecność cholesterolu w organizmie jest nieunikniona. Nie chodzi o jego nadmierną ilość w produktach, które spożywamy, ale o naturalną produkcję cholesterolu, która zachodzi w wątrobie. ...

Ryby są źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, dlatego powinny być podstawą posiłków w diecie obniżającej poziom cholesterolu.

Dieta na cholesterol ma na celu obniżenie poziomu cholesterolu we krwi. Dieta w miażdżycy jest bogata we warzywa i owoce oraz kwasy omega 3, czyli ryby morskie.

Osoby z wysokim poziomem cholesterolu powinny odpowiednio się odżywiać, by obniżyć poziom złego cholesterolu i nie dopuścić do jego podwyższenia.

Łatwo się męczysz? Masz coraz częściej zadyszkę, wchodząc po schodach? Bolą cię łydki nawet po krótkim spacerze? Uważaj – to może być miażdżyca. Przez długi czas nie daje żadnych objawów. Te ...

Wewnątrznaczyniowe poszerzenie tętnicy, które jest przeprowadzane na tętnicach biodrowych, udowych, nerkowych i podobojczykowych nazywane jest zabiegiem balonikowania. Inna nazwa to angioplastyka balonowa. Taką technikę leczenia można także stosować w przypadku aorty. Wskazaniem są również zwężenia spowodowane miażdżycą.<br />
<br />
Zabieg polega na zastosowaniu cewnika, który wprowadza się do tętnicy np. pachowej, a w następnej kolejności przesuwa w miejsce zwężenia i tam poprzez jego rozprężenie dokonuje się jego rozszerzenia. Taki zabieg wiąże się jednak z pewnymi powikłaniami. Skutki uboczne obserwuje się u 5-10% pacjentów. Choć balonikowanie nie jest zbyt inwazyjną metodą to dolegliwości, jakie mogą się po nim pojawić to: powstanie krwiaków, rozwarstwienie ściany tętnicy, skurcz tętnicy, a także zakrzepy i zatory obwodowe. Do tego należy pamiętać, że mogą wystąpić nawroty zwężenia. Aby im zapobiec stosuje się często stenty wewnątrznaczyniowe.<br />
<br />
Dlaczego dzieje się tak, że pacjenci często proszę lekarzy o wykonanie takiego zabiegu?

Chcąc ocenić gospodarkę tłuszczową naszego organizmu lekarz zleca wykonanie lipidogramu. W jego skład wchodzą oznaczenia we krwi stężeń: cholesterolu całkowitego (TC), cholesterolu LDL (LDL-C), ...

Miażdżyca jest przewlekłą chorobą, która polega na gromadzeniu się w błonie wewnętrznej tętnic cholesterolu oraz innych lipidów, przez co zwęża się ich światło. Konsekwencje miażdżycy mogą być ...

Codziennie w mediach możemy spotkać się z informacją, że nie należy spożywać jaj ze względu na dużą zawartość cholesterolu, a tym samym zwiększone ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia - ...

Jajka są produktem bardzo odżywczym, dlatego powinny je spożywać osoby wychudzone, niedożywione oraz przewlekle chore.

Miażdżyca jest poważną chorobą, lepiej jej zapobiegać niż leczyć. Chorują na nią częściej mężczyźni niż kobiety, głównie po 35. roku życia. Ryzyko zachorowania zwiększa się u osób palących ...

Sterole roślinne, czyli tak zwane fitosterole, chronią organizm przed chorobami układu krążenia, obniżają cholesterol LDL, wzmacniają układ odpornościowy i wpływają pozytywnie na pracę wielu narządów.

Nieznane właściwości fitosteroli

Tłuszcze to jeden ze składników odżywczych, znajdujący się w produktach żywnościowych. Istotne jest jednak, jakie tłuszcze są przyjmowane, bowiem niektóre z nich nie są pożądane w organizmie.

Dieta tłuszczowa

Menopauza to okres, w którym kobieta powinna szczególnie dbać o swoje zdrowie. Zmiany, jakie zachodzą w jej organizmie, są na tyle duże, że warto szczególnie zainteresować się nimi, a przede ...

W łagodzeniu objawów menopauzy stosuje się hormonalną terapię zastępczą, która bazuje na doustnym przyjmowaniu naturalnych estrogenów z pochodnymi progesteronów.<br />
<br />
HTZ stosuje się jednak w zależności od przypadku, więc pierwsza czynnością, jaką musi wykonać lekarz jest weryfikacja czy u pacjentki nie występują przeciwwskazania do stosowania leczenie hormonalnego. Takiej terapii nie można bowiem zastosować, kiedy kobieta cierpi na cukrzycę, toczeń układowym nadciśnienie tętnicze, czy ma zaburzony profil lipidowy. Poza tym przeciwwskazaniem jest również choroba wieńcowa, przebyty lub toczący się rak piersi lub macicy, ciężka niewydolność wątroby, przebyta choroba zakrzepowo-zatorowa oraz guzy i przysadki.<br />
<br />
Do stosowania HTZ nie kwalifikują się jednak wszystkie kobiety, u których doszło do menopauzy. Część z nich może bowiem przechodzić ten okres łagodnie, bez żadnych dolegliwości utrudniających codziennie życie i nie będzie potrzebne żadne leczenie farmakologiczne.<br />
<br />
Kto zatem może się w ten sposób leczyć a kto nie?

Progeria to inaczej zespół progerii Hutchinsona-Gilforda lub HGPS (z angielskiego Hutchinson-Gilford progeria syndrome). Jest to wyjątkowo rzadka choroba wywołana mutacją genu LMNA. Mutacja ta ...

Miażdżyca jest chorobą rozwijającą się już w dzieciństwie, a jej konsekwencje objawiają się w późniejszym wieku. Zawał serca, udar mózgu to skutki odkładania się blaszek miażdżycowych.

Jeśli chodzi o rozpoznanie tej choroby, to w przypadku cukrzycy typu 2 jest ona niejednokrotnie bardzo trudna do zdiagnozowania. Zazwyczaj czas działa jednak na niekorzyść, bo kiedy już dochodzi do stwierdzenia jest istnienia w organizmie są już inne powikłania narządowe.<br />
<br />
Do najczęściej wymienianych objawów należą: nadmierne zmęczenie, wzmożone pragnienie, wielomocz, problemy z koncentracją, a także senność. Do tego innymi dolegliwościami, które mogą się pojawić są nawracające infekcje w obrębie układu moczowo-płciowego, zaburzenia ostrości widzenia, ropne zakażania oraz niegojące się zajady.<br />
<br />
Osoby znajdujące się w grupie ryzyka powinny dbać o to, by systematycznie wykonywać badania kontrolne poziomu glukozy we krwi (raz na rok) lub w przypadku nieprawidłowej glikemii na czczo przeprowadzać test doustny obciążenia glukozą. Dotyczy to tych, którzy ciepią na otyłość brzuszną, a także osób obciążonych chorobą genetycznie.<br />
<br />
Jak wyglądają pomiary glukozy we krwi? Na to pytanie odpowie prof. Władysław Grzeszczak, endokrynolog.

Żurawina to wciąż mało popularny w Polsce owoc. Większość z nas nie wie bowiem, jakie ma ono właściwości i że jest jednym z najbardziej prozdrowotnych owoców. Jej działanie zmniejsza ryzyko ...

Wino ma wiele właściwości prozdrowotnych, pod warunkiem, że jest spożywane w niewielkich ilościach. Trunek ten można zrobić we własnym zakresie i nie jest to, wbrew pozorom, trudne.

Wina domowej roboty

Normy laboratoryjne

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »