Choroba Hodgkina (ziarnica złośliwa)

Ziarnica złośliwa, czyli choroba Hodgkina lub tak zwana limfogranulomatoza, dotyczy głównie ludzi młodych, pomiędzy 20. a 30. rokiem życia. Częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet. Jest chorobą nowotworową charakteryzującą się nowotworowym rozrostem komórek - na początku w węzłach chłonnych, a następnie, w miarę rozwoju choroby, w innych narządach. Uwzględniając zaawansowanie choroby, jej przebieg można podzielić na cztery okresy, gdzie okres I oznacza wystąpienie komórek nowotworowych w węzłach chłonnych, a okres IV jest równoznaczny z przerzutami na wątrobę, śledzionę, płuca, szpik kostny oraz inne narządy.

Przyczyny i objawy ziarnicy złośliwej

Przyczyny występowania choroby nie są do końca znane. Jednak istnieją pewne zależności dotyczące jej występowania. Osoby, które były zakażone wirusem Epsteina-Barr po okresie dzieciństwa, są bardziej narażone na ziarnicę złośliwą. Choroba Hodgkina jest także częstsza u ludzi, którzy mają obniżoną odporność, na przykład po kuracji niektórymi lekami po transplantacji narządów lub na skutek AIDS. Także palacze są bardziej podatni na chorobę nowotworową.

Jednym z symptomów jest powiększenie węzłów chłonnych, zwłaszcza karkowych, a rzadziej pachowych lub pachwinowych. Chory nie odczuwa bólu w węzłach, mają one jednak postać zbitą. Możliwe jest także powiększenie wątroby lub śledziony. Mogą także pojawić się poty nocne, niewyjaśnione, nawracające gorączki, świąd skóry, bóle kości oraz utrata wagi. Wyniki badań chorego wskazują na zwiększenie OB, zmniejszenie ilości limfocytów, a także na niedokrwistość.

Rozpoznanie i leczenie choroby Hodgkina

Do diagnozy konieczne jest badanie histopatologiczne. Polega ono na pobraniu próbki tkanki z węzłów chłonnych w wyniku biopsji i zbadaniu jej. Lekarz w materiale biologicznym szuka m.in. komórek Reed–Sternberga oraz Hodgkina, których obecność wskazuje na wystąpienie choroby. Aby ocenić stopień zaawansowania choroby, wykonuje się także ultrasonografię, badania radiologiczne, tomografię komputerową, scyntygrafię kośćca, a także bada się szpik kostny. Ocena stopnia zaawansowania choroby dokonuje się na podstawie kilku czynników:

• liczby i położenia zmienionych węzłów,
• czy zmienione chorobowo węzły leżą po obu stronach przepony,
• czy zmiany patologiczne występują także w szpiku, śledzionie lub wątrobie.

Po otrzymaniu wyników badań określa się stopień zaawansowania choroby i podejmuje leczenie. Chłoniak Hodgkina jest uleczalny u 80% chorych, u których wykryto chorobę we wczesnym stadium.

U chorych, których chłoniak mieści się w okresie I i II, stosuje się radioterapię węzłów chłonnych i ich okolic. W okresie III, kiedy nie występują objawy, leczenie polega na chemioterapii i radioterapii. Natomiast przy objawach ogólnych i w okresie IV leczy się tylko chemioterapią. Jeśli choroba Hodgkina nawraca, przeszczep szpiku staje się opcją leczenia.

Klasyczna chemio- i radioterapia mają wiele niekorzystnych objawów, m.in. wypadanie włosów, nudności, wymioty, uszkodzenie nerek, wątroby i inne. Obecnie prowadzone są badania nad wprowadzaniem chemio- i radioterapeutyków bezpośrednio do komórek chłoniaka. Ma to na celu zmniejszenie skutków ubocznych obu terapii.