Dieta w menopauzie

Menopauza wiąże się ze spadkiem poziomu hormonów płciowych. To powoduje dużo zmian w organizmie kobiety. Do najbardziej dokuczliwych zalicza się zmianę wagi. Wiele kobiet w większym lub mniejszym stopniu tyje w okresie przekwitania. Istnieje jednak kilka sposobów, dzięki którym można oszukać naturę i nie przytyć. Najważniejsze to odpowiednia dieta i aktywność fizyczna. Alternatywą w walce z tyciem w okresie klimakterium jest terapia hormonalna.

Zmiany hormonalne w okresie menopauzy

Ostatnia miesiączka rozpoczyna zmiany hormonalne w organizmie. W okresie menopauzy spada poziom zarówno progesteronu, jak i estrogenów. Szczególnie te drugie wpływają na zwiększenie apetytu i odkładanie się tkanki tłuszczowej. Tyciu sprzyja również wyższy poziom androgenów – hormonów męskich. Odpowiadają one za tzw. otyłość brzuszną, czyli gromadzenie się tłuszczu pod skórą i pomiędzy narządami wewnętrznymi.

Gwałtownie spada poziom estrogenów – wśród nich dominujący staje się estron, który jest niekorzystny dla kobiety. Powoduje on, że ośrodkowy układ nerwowy wytwarza mniej serotoniny – hormonu szczęścia. Tym samym pogarsza się nastrój, co organizm próbuje sobie wyrównać większym apetytem, szczególnie na słodycze. Mała ilość serotoniny we krwi powoduje pobudzenie neuropeptydu Y – hormonu wzmagającego łaknienie – nawet po niewielkiej aktywności fizycznej. Dodatkowo zwiększa on wchłanianie tłuszczów i cukru z jedzenia.

Estrogeny odpowiadają również za poziom cholecystokininy. Jest ona wydzielana przez przewód pokarmowy i odpowiada za uczucie sytości. Brak estrogenów to brak tego hormonu, co powoduje, że mózg nie dowiaduje się, że się najedliśmy, więc w rezultacie jemy dalej.

Galanina – to trudne słowo jest sprawcą kolejnych kobiecych kłopotów. To związek, który pośredniczy w przekazywaniu informacji między neuronami. Jego pracę kontrolują estrogeny. Gdy tego nie robią, mamy większy apetyt na kaloryczne pokarmy i tłuszcze. Ponadto mamy też częściej ochotę na alkohol. Poza tym spowalnia ona pracę przewodu pokarmowego oraz pobudza wydzielanie glukagonu. Glukagon podnosi stężenie glukozy we krwi, powodując odkładanie się tkanki tłuszczowej.

Jak nie przytyć w okresie menopauzy?

Trzy rzeczy są nam w stanie pomóc przejść przez zmiany hormonalne bez zbędnych kilogramów.
  • Po pierwsze, aktywność fizyczna. Ruch przez całe życie przynosi pozytywne skutki, a w tym okresie są one wzmożone. Nie ma znaczenia, jaki rodzaj aktywności wybierzemy – może to być gimnastyka, pływanie, szybki spacer. Ważne jest, by robić to trzy razy w tygodniu, co najmniej przez 30 minut. Dzięki niemu nie przytyjemy oraz spokojniej przejdziemy przez okres menopauzy.
  • Po drugie, terapia hormonalna. Mimo wielu obaw, należy pamiętać, że dobrze dobrana terapia hormonalna zapewnia spokojniejsze przejście przez przekwitanie, a często także pozwala zrzucić kilka kilogramów. Badania dowodzą, że 90% kobiet stosujących terapie hormonalne już po trzech miesiącach straciło 2 kilogramy.
  • Po trzecie, zdrowa dieta. Szacuje się, że organizm kobiety potrzebuje w tym czasie około 1800 kcal. W diecie ważny jest wapń, który chroni przed osteoporozą. Powinno go być około 1200 mg i około 300 mg magnezu dziennie. Aby wapń dobrze się wchłaniał, niezbędna jest witamina D. Korzystnie na przemianę materii wpływają witaminy z grupy B: B1, B2, B6. Dlatego należy jeść fasole, kasze, ryby, ser biały, warzywa ciemnozielone.
Przykładowy jadłospis dla kobiet w okresie menopauzy:
  • Śniadanie: razowa bułka z dwoma plastrami szynki z indyka i małą cykorią, zupa mleczna, zielona herbata.
  • Drugie śniadanie: 2 kromki chrupkiego chleba, szklanka naturalnej maślanki.
  • Obiad: zupa kalafiorowa, 3 ziemniaki, schab pieczony, szpinak i surówka.
  • Podwieczorek: sok ananasowy.
  • Kolacja: sałatka z bobu, papryki, jabłka, z kromką pieczywa.
Należy pamiętać, że oprócz odpowiedniej diety w menopauzie ważne są także aktywność fizyczna oraz dbanie o odpowiedni stan emocjonalny i psychiczny.
Przypisy
Gittleman A., MENOPAUZA: jak właściwie się odżywiać, żyć zdrowo i zachować seksapil w tym okresie, Mada, Warszawa 2009, ISBN 978-83-89624-56-7
Pitchford P. Odżywianie dla zdrowia, Galaktyka, Łódź 2008, ISBN 978-83-7579-023-8
Davis S., Zdrowie kobiety - menopauza, Via Medica, Gdańsk 1996, ISBN 83-86899-09-3

Artykuły Menopauza

Menopauza nie ma praktycznie wpływu na popęd płciowy u kobiety, a wręcz może go wzmagać. Podobnie jest u mężczyzn podczas tzw. andropauzy.

Aby związek był udany przyjmuje się, że mężczyzna powinien być starszy od kobiety nawet o kilka lat. Taka różnica wieku zapewnia bowiem partnerce poczucie bezpieczeństwa.<br />
<br />
Kiedy jednak kobieta zwiąże się z mężczyzną , który jest o niej sporo starszy np. o kilkanaście lat taki układ bardzo często budzi zgorszenie. Różnica wieku wydaje się wtedy zbyt duża i taka relacja nie jest już powszechnie akceptowanym modelem związku. Starszy pan idący ulicą z dwudziestoletnią narzeczoną wzbudza bardzo negatywne reakcje. Jednak tak naprawdę takie związki także mogą być udane. Wszystko zależy od dopasowania partnerów, które trudno jest jednoznacznie&nbsp;stwierdzić obserwując relację z boku. Aby móc je oceniać należałoby osobiście poznać taką parę i dopiero wtedy wydawać opinie.<br />
<br />
Co sprawia, że kobiety chętniej wybierają starszych mężczyzn i jaka różnica wieku jest dopuszczalne przez społeczeństwo? Czy starszy mężczyzna może sprawdzić się w różnych sferach życia lepiej niż ten młodszy? Odpowiedzi udziela seksuolog Arkadiusz Bilejczyk.

Menopauza jest trudnym okresem w życiu każdej kobiety. Znając objawy i skuteczne możliwości radzenia sobie z nimi, można czerpać radość życia także w okresie klimakterium.

Hormonalna terapia zastępcza pomaga wielu kobietom w okresie menopauzy. Polega na uzupełnieniu hormonów produkowanych przez jajniki w okresie przekwitania. Terapię rozpoczyna się jak najwcześniej, czyli około 45. roku życia, kiedy zaczną pojawiać się pierwsze symptomy zbliżającej się menopauzy. HTZ trwa około 3-4 lat i pozwala zmniejszyć stężenie estrogenów, minimalizuje ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych, takich jak bóle piersi, nieregularne krwawienie.<br />
<br />
Przeciwwskazania do HTZ to:<br />
- rak piersi,<br />
- rak macicy,<br />
- choroba zakrzepowa-zatorowa,<br />
- choroba wieńcowa,<br />
- dolegliwości związane z wątrobą.<br />
<br />
Ponadto terapia HTZ niesie ze sobą zwiększone ryzyko wystąpienia raka piersi, jeżeli trwa dłużej niż 5 lat. U kobiet poddawanych kuracji powinno się wykonywać mammografię co roku. Czy hormonalna terapia zastępcza jest bezpieczna?

Zmiany zachodzące w organizmie kobiety po pięćdziesiątce są znaczne. Na szczęście menopauza nie musi oznaczać końca atrakcyjności ani poczucia utraty kobiecości. Istnieje wiele domowych sposobów ...

Menopauza pojawia się pomiędzy 45. a 55. rokiem życia, jest okresem przejściowym między rozrodczością kobiety a starością. Jest procesem stopniowym – jajniki produkują mniej hormonów, pojawiają się dolegliwości w sferze fizycznej i emocjonalnej, jak np.: uderzenia gorąca, zaburzenia snu, sucha skóra, problemy z koncentracją, bóle głowy i brak ochoty na seks. Osiągnięcie równowagi hormonalnej następuje po kilku latach.<br />
<br />
Okres menopauzalny wiąże się z wystąpieniem niektórych chorób przewlekłych, np.: miażdżycy, nadciśnienia i osteoporozy. Wymaga leczenia, jednak nie zawsze musi to być hormonalna terapia zastępcza. Jakie są inne metody łagodzenia skutków przekwitania?

Menopauza to okres, w którym kobieta powinna szczególnie dbać o swoje zdrowie. Zmiany, jakie zachodzą w jej organizmie, są na tyle duże, że warto szczególnie zainteresować się nimi, a przede ...

W łagodzeniu objawów menopauzy stosuje się hormonalną terapię zastępczą, która bazuje na doustnym przyjmowaniu naturalnych estrogenów z pochodnymi progesteronów.<br />
<br />
HTZ stosuje się jednak w zależności od przypadku, więc pierwsza czynnością, jaką musi wykonać lekarz jest weryfikacja czy u pacjentki nie występują przeciwwskazania do stosowania leczenie hormonalnego. Takiej terapii nie można bowiem zastosować, kiedy kobieta cierpi na cukrzycę, toczeń układowym nadciśnienie tętnicze, czy ma zaburzony profil lipidowy. Poza tym przeciwwskazaniem jest również choroba wieńcowa, przebyty lub toczący się rak piersi lub macicy, ciężka niewydolność wątroby, przebyta choroba zakrzepowo-zatorowa oraz guzy i przysadki.<br />
<br />
Do stosowania HTZ nie kwalifikują się jednak wszystkie kobiety, u których doszło do menopauzy. Część z nich może bowiem przechodzić ten okres łagodnie, bez żadnych dolegliwości utrudniających codziennie życie i nie będzie potrzebne żadne leczenie farmakologiczne.<br />
<br />
Kto zatem może się w ten sposób leczyć a kto nie?

Kobiety często pytają o symptomy, których mogą się spodziewać podczas menopauzy. W rzeczywistości każda kobieta jest inna i u każdej inaczej objawia się pokwitanie. Jedne twierdzą, że bezsenność ...

Menopauza występuje u kobiet pomiędzy 45. a 55. rokiem życia. Jeżeli pojawia się znacznie wcześniej, tj. przed ukończeniem 40. roku życia, mówi się o przedwczesnej menopauzie. Objawy przekwitania są takie same jak u kobiet po 50. roku życia – towarzyszą uderzenia gorąca, drażliwość, zaburzenia snu i zmienność nastroju. Przedwczesna menopauza jest jednak uleczalna – można przywrócić owulację pod wpływem odpowiedniej dawki hormonów. Kobieta w ten sposób ma nadal szansę na urodzenie dziecka.<br />
<br />
W celu zdiagnozowania wczesnej menopauzy wykonuje się badania hormonalne. Najczęstsze przyczyny przedwczesnej menopauzy to choroby autoimmunologiczne, zniszczenie jajników w wyniku chemioterapii i radioterapii oraz usunięcie jajników. W każdej sytuacji możliwa jest podaż hormonów w celu wyleczenia. Istotną rolę odrywają czynniki dziedziczne.

Objawy menopauzy mogą być dokuczliwe, ale tylko jeśli same na to pozwolimy. Przekwitająca kobieta wcale nie musi być nieatrakcyjna, marudna i zrzędząca. To mit, który trzeba zmienić. Jesteś piękna ...

Kiedy u kobiety w wieku 40 lat ustała miesiączka, taki objaw może świadczyć o pojawieniu się wczesnej menopauzy, która ma bardzo podobne symptomy jak w przypadku menopauzy występującej w fizjologicznym wieku przekwitania.<br />
<br />
U kobiet, których wystąpiło to zjawisko można zaobserwować: niskie wartości estradiolu oraz podwyższone stężenie FSH oraz brak piku owulacyjnego podczas codziennego pomiaru temperatury ciała oraz nieprawidłowych stężeń hormonów.<br />
<br />
Jeśli chodzi o objawy, które towarzyszą wczesnej menopauzie to najczęściej wymienia się: uderzenia gorąca, zaczerwienienie skóry na twarzy i tułowiu oraz zlewne poty. Jeśli takie dolegliwości się pojawiają należy zgłosić się do lekarza celem poddania się leczeniu hormonalnemu. Takie zaburzenia wymagają bowiem szybkiego zastosowania odpowiedniej terapii, która ułatwi normalne funkcjonowanie i przyspieszy powrót do normalnej aktywności.<br />
<br />
W jakim wieku może pojawić się zjawisko przedwczesnego przekwitania? Jakie dolegliwości powinny wzbudzać niepokój?

Menopauza jest naturalnym procesem, który przechodzi każda kobieta w określonym wieku. Wiele z nich obawia się skutków zmian hormonalnych, jakie zachodzą wtedy w ich organizmie. Naszym matkom ...

Menopauza jest okresem w życiu kobiety, kiedy następuje ostatnie krwawienie miesiączkowe, po którym przez 12 miesięcy okres nie występuje.<br />
Szacuje się, że średni wiek, w jakim dochodzi do pojawienia się przekwitania to ok. 50 lat. Jednak wystąpienie menopauzy zależy tak naprawdę od wielu czynników np. cech danej populacji, położenia geograficznego, czynników socjoekonomicznych, dziedzicznych, a także od tego czy kobieta pije alkohol, pali papierosy czy też stosuje środki antykoncepcyjne.<br />
<br />
W tym okresie w organizmie kobiety zachodzą zmiany hormonalne. W okresie premenopauzy ich stężenie spada (hormony nadnerczowe, hormon wzrostu, estradiol). Obserwuje się zaś wzrost FSH (na 6 lat przed menopauzą) oraz LH (4 lata przed menopauzą). Inaczej sprawa się ma w okresie postmenopauzalnym. Wtedy stężenie LH i FSK jest 5-10 razy większe, a poziom estradiolu staje się niższy.<br />
<br />
Kobieta chcąc sprawdzić czy przechodzi już okres menopauzy może dla potwierdzenia wykonać test. Jak go przeprowadzić? Wyjaśnia lekarz Łukasz Dubielecki.

Menopauza to ostatnia miesiączka w życiu kobiety. W mowie potocznej terminu tego używa się wymiennie z terminem przekwitanie. Typowe objawy menopauzy, poza nieregularnym miesiączkowaniem, a w ...

Menopauza jest naturalnym procesem biologicznym, okresem przejściowym między rozrodczością a starością. Okres menopauzalny przypada zwykle pomiędzy 45. a 55. rokiem życia kobiety. Na kilka lat przed wystąpieniem ostatniej miesiączki, pojawiają się pierwsze objawy związane ze stopniowym niedoborem żeńskich hormonów jajnikowych.<br />
<br />
W okresie menopauzy zanika rozrodcza funkcja jajników. Występuje nasilenie objawów, które wynikają przed wszystkim z predyspozycji genetycznych, ogólnego stanu zdrowia i doświadczeń ginekologiczno-położniczych.<br />
<br />
Każda kobieta powinna sobie uświadomić, że to okres przejściowych, biologicznych zmian w organizmie, po których następuje uspokojenie burzy hormonalnej. Jakie są pierwsze objawy menopauzy?

Pytania do eksperta

Czy nastąpiła u mnie menopauza i mogę uprawiać seks bez zabezpieczenia?

Witam! W lutym tego roku skończyłam 50 lat. Przez 5 lat - 2004-2009 - przyjmowałam doustne środki antykoncepcyjne Milvane. W październiku 2009 miałam zabieg abrazji, po którym nie dostałam już miesiączki. Od tego czasu do dnia dzisiejszego nie wystąpiło krwawienie. Minęło już dwa i pół roku i chciałabym się dowiedzieć czy jest to już tzw. bezpieczny czas, czy mogę już uprawiać seks bez ...
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Nasilenie objawów menopauzy po zastosowaniu HTZ

Odpowiada: lek. med. Anna Syrkiewicz

Trudności z zajściem w ciążę w wieku 38 lat

Odpowiada: lek. med. Anna Syrkiewicz

Czy mogę być w ciąży, mając 55 lat?

Odpowiada: lek. med. Aneta Zwierzchowska
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »