Hormony w menopauzie

Menopauza jest naturalnym procesem, który przechodzi każda kobieta w określonym wieku. Wiele z nich obawia się skutków zmian hormonalnych, jakie zachodzą wtedy w ich organizmie. Naszym matkom lekarze proponowali korzystanie z hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Dziś wiemy, że nie jest ona tak bezpieczna, jak nam się wydawało wcześniej, więc czy warto stosować HTZ?  Może jednak lepiej poszukać alternatywnej metody leczenia? Dowiedz się więcej na ten temat, aby podjąć świadomą decyzję.

Objawy menopauzy

Kobiety tracą płodność przed śmiercią, co jest niespotykane u innych gatunków. Warto więc spojrzeć na menopauzę jako na coś wyjątkowego. Menopauzę osiąga się pomiędzy 40. a 60. rokiem życia. Obecnie w tym wieku jest co trzecia Polka. Czas trwania menopauzy to około jednej trzeciej naszego życia. Badania wykazują, że 58% pań, które przekraczają czterdziestkę, ma obawy dotyczące przekwitania. Objawy menopauzy, jakie zauważają kobiety, to uderzenia gorąca, nerwowość, zmiany nastroju, gorsza pamięć, mniejsza elastyczność skóry.
Pozornie wydaje się, że kobiety akceptują menopauzę, jednak co trzecia z nas postrzega ją jako utratę atrakcyjności i kobiecości. Niwelowanie objawów menopauzy najczęściej odbywa się za pomocą hormonalnej terapii zastępczej (połowa kobiet ją stosuje), fitoestrogenów i poprzez unikanie stresu i wypoczynek. Niestety, wiedzę o HTZ aż 32% pań czerpie z prasy kobiecej, 28% od znajomych, a tylko 30% od lekarza. Zaledwie połowa kobiet po 50. roku życia kontaktowała się z lekarzem w związku z przekwitaniem.

Efekty hormonalnej terapii zastępczej (HTZ)

Badania WHI i badania The Million Women Study, przeprowadzone przez amerykańskich lekarzy w 2002 roku, jednoznacznie wykazały szkodliwość stosowania HTZ. Udowodniły one, że dodatkowe hormony nie zapobiegają chorobom serca i naczyń oraz nowotworom, jak wcześniej sądzono, ale mogą nawet te choroby przyspieszać. Badane kobiety miały więcej udarów mózgu, raków sutka, chorób serca i naczyń, częściej chorowały na choroby zatorowo-zakrzepowe. Ponadto dwuskładnikowa tabletka estrogenowo-progestagenna obciąża piersi – zwiększa ryzyko zachorowania na raka. Spowodowało to, że w Stanach Zjednoczonych leki z hormonami mają czarne etykiety, co podkreśla ich ewentualną szkodliwość. Środki łagodzące objawy menopauzy tez się do nich zaliczają.
Jednak wielu lekarzy ma zastrzeżenia co do przeprowadzonych badań. Wzięły w nich udział tylko kobiety w wieku 50-79 lat. Hormony stosowano u nich w tej samej dawce, tą samą drogą i zastosowano ten sam preparat, a wiadomo, że powinno to być dobierane indywidualnie. Ponadto lekarze zauważają, że hormony mogą pomóc w zapobieganiu tworzenia się blaszek miażdżycowych – jeśli jednak któraś z kobiet już je miała, to hormony już jej nie pomogą. Mimo tego 12% kobiet w Polsce odstawiło hormony właśnie ze strachu przed ich negatywnym skutkiem.

Hormony w okresie menopauzy

Badanie WHI dotyczyło szkodliwości odnogi estrogenowo-progesteronowej. Jej produkcja została od razu wstrzymana. Jednak istnieje również terapia estrogenowa, której badania wykazały, że może wpływać dobroczynnie na zdrowie. Jeśli do HTZ wykorzysta się estradiol, to u kobiet pomiędzy 50. a 59. rokiem życia o połowę maleje ryzyko choroby niedokrwiennej serca, zmniejsza się ryzyko zachorowania na raka piersi, maleje ryzyko zgonu. Chodzi o to, by HTZ rozpocząć w momencie, gdy kobieta jest zdrowa i piękna, a nie po sześćdziesiątce, gdy terapia może już nie zadziałać. Kuracja HTZ powinna być dobierana indywidualnie, opierając się głównie na jej bezpieczeństwie. HTZ ma poprawiać jakość życia kobiet. Terapia do 3 lat nie jest obarczona ryzykiem, nie ma też potrzeby stosować jej przez całe życie.
20% kobiet wchodzących w okres menopauzy ma objawy, które można leczyć bez hormonów. Jednak większość naprawdę cierpi. Badania wykazują, że dobrze dobrana hormonalna terapia zastępcza przynosi efekty już po 3-4 miesiącach. Wiele kobiet, które ze strachu odeszły od HTZ, teraz chce do niej wrócić.

Polskie Towarzystwo Menopauzy i Andropauzy patronuje kampanii „Pozostań Sobą”, która ma na celu uświadomienie kobiet w zakresie menopauzy i HTZ. W gabinetach ginekologicznych dostępne są poradniki i ulotki, wiele informacji udzielana jest również w mediach. W większych miastach Polski organizowane były warsztaty dla kobiet w okresie około menopauzalnym. Twarzą kampanii została Grażyna Szapołowska.