Rak sutka

Rak sutka jest główną przyczyną umieralności kobiet z powodu nowotworów złośliwych. Szacuje się, że na raka sutka choruje co dziesiąta kobieta, a tylko co druga będzie miała szansę wyleczenia. Wykrycie raka sutka nie jest proste. Jednak w miarę rozwoju leczenia skojarzonego tego nowotworu, kobiety coraz częściej zgłaszają się do lekarza we wczesnym stadium choroby. Daje to większe możliwości leczenia i w niektórych przypadkach pozwala uniknąć amputacji piersi.

Przyczyny raka sutka

Za rozwój raka sutka, podobnie jak raka piersi, odpowiedzialne są pewne geny dziedziczne. Stąd większe ryzyko zachorowania na raka sutka jest tam, gdzie w rodzinie chorowała matka, babcia, siostra lub inni krewni w linii żeńskiej. Do tej pory wykryto dwa geny, których mutacje powodują raka sutka. Kobiety, u których w rodzinie wystąpiło nosicielstwo tych genów, powinny poddać się badaniom genetycznym (próbka krwi żylnej) i wczesnemu postępowaniu profilaktycznemu (badania kontrolne, wczesne usuwanie podejrzanych zmian).

Do innych czynników ryzyka zachorowania na nowotwór sutka należą:
  • wiek powyżej 50. roku życia;
  • rak w drugim sutku (nawet po radykalnym wyleczeniu pierwszego sutka);
  • występowanie zmian łagodnych sutka;
  • wystąpienie pierwszej miesiączki przed 11. rokiem życia;
  • urodzenie pierwszego dziecka przed 35. rokiem życia;
  • stosowanie antykoncepcji hormonalnej przez ponad 4 lata przed urodzeniem pierwszego dziecka;
  • menopauza w 50. roku życia;
  • leczenie hormonalne przez ponad 10 lat;
  • otyłość, która wystąpiła po menopauzie;
  • narażenie na promieniowanie jonizujące.

Leczenie raka sutka

Nowotwory sutka oraz nowotwory piersi leczy się kompleksowo, tzn. stosuje się leczenie chirurgiczne, radioterapię, chemioterapię i hormonoterapię. Pierwszym i podstawowym etapem leczenia raka piersi i raka sutka jest interwencja chirurgiczna. Polega ona na całkowitym usunięciu gruczołu piersiowego wraz z węzłami chłonnymi pachy, do których rak daje przerzuty. W medycynie operacja ta nosi nazwę mastektomii, powszechnie znana jest jako amputacja piersi. Przeprowadza się ją w znieczuleniu ogólnym, a poprzedza biopsją, czyli pobraniem komórek z guza i ich badaniem mikroskopowym.

Już następnego dnia po mastektomii chora może wykonywać ćwiczenia, które mają zapobiec obrzękowi ręki po stronie operowanej. Obrzęk wynika z usunięcia węzłów chłonnych pachy, w wyniku czego limfa ma utrudniony przepływ do serca. Pacjentki zwykle wychodzą ze szpitala po tygodniu od operacji.

U niektórych kobiet można wykonać zabiegi o nieco mniejszym rozmiarze, tzn. zabiegi oszczędzające sutek lub oszczędzające pachę. Uzyskuje się wtedy lepszy efekt kosmetyczny i unika się obrzęku kończyny. Po operacji pacjentka prowadzi badania kontrolne przez całe życie, a poza tym zaleca się jej samodzielne badanie blizny i drugiej piersi. Postępowanie to ma na celu wczesne wykrycie ewentualnego nawrotu choroby lub pojawienia się raka sutka w drugiej piersi.

Rekonstrukcja piersi

Najczęstszą konsekwencją nowotworów piersi jest jej amputacja. Dla kobiety oznacza ona nie tylko fizyczne okaleczenie, ale jest także ogromnym wstrząsem psychicznym. Istnieje jednak grupa zabiegów rekonstrukcyjnych sutka, które mają poprawić komfort życia chorej po mastektomii.

Istnieje kilka metod odtwarzania gruczołu piersiowego:

  • endoprotezy – poduszeczki z polimeru silikonowego lub wypełnione fizjologicznym roztworem soli, które wszczepia się pod skórę i mięsień piersiowy większy;
  • ekspander – rozprężacz tkankowy, który umieszcza się pod skórą i mięśniem piersiowym większym; po usunięciu ekspandera wszczepia się endoprotezę;
  • wszczepienie płata skórnego z warstwą tkanki tłuszczowej z mięśnia najszerszego grzbietu;
  • wszczepienie wolnych płatów (pobranych z pośladka lub z brzucha) z mikrochirurgicznym zespoleniem naczyń;
  • rekonstrukcja brodawki i otoczki – polega na przeszczepieniu drugiej brodawki lub na miejscowej plastyce.

Pozytywne skutki psychologiczne operacji odtwórczych spowodowały, że zabiegi te zyskały stałe miejsce w nowoczesnym, kompleksowym leczeniu raka sutka. Jednak w niektórych przypadkach rekonstrukcja piersi jest przeciwwskazana, np. w przypadku rozsiewu choroby, wady serca chorej, cukrzycy lub w nadciśnieniu tętniczym.    

Przypisy
Jassem J., Krzakowski M., Rak piersi. Praktyczny przewodnik dla lekarzy., Via Medica, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7555-161-7
Pawlicki M. Rak piersi - nowe nadzieje i możliwości leczenia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-067-4
Czekanowski R. Choroby gruczołu sutkowego - menopauza - hormonalna terapia zastępcza, Borgis, Warszawa 2003, ISBN 83-85284-37-0

Artykuły Rak sutka

Rak sutka występuje najczęściej u kobiet między 40. a 70. rokiem życia. Rak sutka to początkowo niewielki guzek lub stwardnienie, bardzo często wykrywany przy myciu piersi. Rozwój raka sutka jest ...

Dysplazja, czyli zmiana przedrakowa, to stadium między rozrostem a nowotworem, zmiany zachodzą w obrębie tkanek.

Nowotwór piersi to najczęściej występujący w Polsce nowotwór wśród kobiet. Najczęściej rozwija się u kobiet między 50. a 70. rokiem życia i to one są w grupie największego ryzyka zachorowania. Aby ...

Na raka sutka zdecydowanie bardziej narażone są kobiety. U mężczyzn jest to niezwykle rzadki nowotwór.

Rak pochwy jest bardzo rzadkim rodzajem nowotworu występującym u kobiet. Wszelkie zmiany w pochwie możemy podzielić na pierwotne i wtórne. Do pierwszej grupy należeć będzie pierwotny rak pochwy, ...

Nowotwór płaskonabłonkowy występuje nierzadko w obszarze szyjki macicy.

Zęby palacza są w dużo gorszym stanie niż zęby osób niepalących. Pojawia się nie tylko osad na zębach, żółknięcia i przebarwienia zębów, ale także próchnica zębów, która grozi ich utratą.

Homocysteina to rodzaj aminokwasu obecnego w organizmie człowieka. We krwi pojawia się w wyniku trawienia pokarmów zawierających białko . Jej niewielka ilość jest niezbędna do prawidłowego ...

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) polega na uzupełnianiu niedoboru naturalnych hormonów kobiecych, których jajniki nie produkują już w wystarczającej ilości. Terapia hormonalna jest ...

W związku z rosnącą samoświadomością kobiet badanie ultrasonograficzne piersi ( USG piersi, sonomammografia) w ostatnich latach stało się bardzo popularne. Jego liczne zalety sprawiają, że w ...

Badanie USG sutka powinno być okresowo wykonywane przez wszystkie kobiety, w celu jak najwcześniejszego wykrycia ewentualnych zmian.

Nadwaga i otyłość  to istotne problemy zdrowotne związane ze stylem życia, jaki prowadzimy. Otyłość jest często definiowana jako stan, w którym dochodzi do nadmiernego gromadzenia się tkanki ...

Otyli chorują na choroby krążenia, cukrzycę typu 2, obturacyjny bezdech senny, nowotwory, zapalenie kości i stawów przez obciążenie wynikające z nadwagi.

Fosfataza kwaśna (ACP) jest jednym z enzymów produkowanych przez ludzki organizm. Podobnie jak wszystkie enzymy, składa się ona z wyspecjalizowanego białka, które katalizuje pewne reakcje ...

Dzięki rosnącej samoświadomości kobiet oraz licznym kampaniom medialnym mammografia odgrywa coraz większą rolę w życiu Polek. Ma ona największe znaczenie w wykrywaniu wczesnego raka piersi , co ...

Na raka sutka zdecydowanie bardziej narażone są kobiety. U mężczyzn jest to niezwykle rzadki nowotwór.

Onkologia

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy mogę usunąć zmiany w piersiach w ramach NFZ, czy tylko prywatnie?

Jestem w grupie maksymalnego ryzyka raka piersi, wg kryteriów Ministerstwa Zdrowia (mam 59 lat, mam mutację BRCA1, nie rodziłam, siostra z taką samą mutacją jest po amputacji piersi). W badaniu MR stwierdzono: sutki o budowie gruczołowo-tłuszczowej, obfitej; w sutku prawym na godz. 12, w odległości 42 mm od brodawki dwie linijne struktury wzmacniające się kontrastem, łączny wym. zmian 4 mm, ...
Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Dodatkowa brodawka pod sutkiem

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Czy usunięty guzek jest rakiem?

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »