Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Rak piersi

4001173179-1286663d25-b_2acc.jpg
Zdjęcie autorstwa Paul Falardeau / CC BY 2.0

Nowotwór piersi to najczęściej występujący w Polsce nowotwór wśród kobiet. Najczęściej rozwija się u kobiet między 50. a 70. rokiem życia i to one są w grupie największego ryzyka zachorowania. Aby zmniejszyć ryzyko zachorowań na raka piersi, niezbędna jest odpowiednia profilaktyka, szczególnie regularna samokontrola piersi. W diagnostyce raka piersi wykonuje się szereg badań, z których najważniejsza jest mammografia, zaś leczenie opiera się na leczeniu operacyjnym, chemioterapii i radioterapii.


1. Co to jest rak piersi?

Rak (inaczej nowotwór złośliwy) to choroba spowodowana niekontrolowanym rozrostem komórek pochodzących z danej tkanki lub narządu. Normalnie, każda komórka naszego ciała ulega podziałom w ściśle zaplanowany sposób. Złośliwy klon komórek może rosnąć w postaci guza, powodując ucisk i zniszczenie otaczających tkanek, a dodatkowo rozprzestrzeniać się z prądem krwi po całym organizmie powodując powstanie nowych ognisk czyli przerzutów. Wcześnie wykryte objawy raka piersi dają szansę na całkowite wyleczenie, dlatego tak ważne jest wychwycenie choroby w odpowiednim momencie i podjęcie właściwego leczenia. Ryzyko, że nowotwór złośliwy piersi doprowadzi do śmierci jest niskie, ale pod warunkiem, że guz piersi zostanie wykryty, kiedy jest niewielki - nie przekracza 0,5 cm średnicy.

2. Budowa piersi

Aby zrozumieć jak powstaje i rozwija się rak piersi, pomocne staje się poznanie, jak piersi są zbudowane.

Pierś kobieca zbudowana jest z gruczołów, które w okresie karmienia piersią produkują mleko. Gruczoły tworzą tzw. zraziki. Zraziki pogrupowane są w tzw. płaty (jest ich w piersi kilkanaście – ok. 15-20). Mleko wydostaje się na zewnątrz do brodawki sutkowej przez specjalne przewody. Każdy płat ma osobny, główny przewód wyprowadzający. Oprócz tego w piersi znajduje się tkanka tłuszczowa (ilość jest zróżnicowana w zależności od masy ciała kobiety i wpływa na wielkość piersi), a także tkanka łączna, która stanowi rodzaj rusztowania dla zrazików i przewodów, a także naczynia krwionośne (dostarczają niezbędnych składników odżywczych do tkanek piersi) oraz naczynia limfatyczne (o nich poniżej). Rak sutka w większości przypadków (70-80 proc.) wywodzi się z komórek, które wyścielają wnętrze przewodów.

Układ limfatyczny piersi jest to bardzo istotny element piersi, ponieważ stanowi jedną z dróg, którymi guz piersi może się rozprzestrzeniać. Każda z piersi posiada swój własny system naczyń limfatycznych. Naczynia limfatyczne wyglądają podobnie jak naczynia krwionośne, z tym, że zamiast krwi płynie w nich płyn zwany limfą. Limfa powstaje jako efekt przesączania płynów w tkankach piersi. Naczynia limfatyczne zbierają limfę z tkanek piersi i dostarczają do węzłów chłonnych znajdujących się pod pachą. Węzły chłonne stanowią specyficzne miejsce, gdzie gromadzą się komórki układu odpornościowego. Komórki nowotworu piersi przenikają do naczyń limfatycznych, następnie docierają do węzłów chłonnych, co powoduje ich powiększenie. Jest to równocześnie sygnał, że choroba staje się coraz bardziej agresywna (nowotwór złośliwy piersi) i istnieje większe prawdopodobieństwo, że komórki nowotworowe dostały się także do krwi i mogły zasiedlić inne narządy, czyli spowodować powstanie przerzutów.

3. Profilaktyka raka piersi

W leczeniu nowotworów piersi niezwykle ważna jest profilaktyka. Wszyscy specjaliści w Polsce twierdzą, że w wielu przypadkach możliwe by było skutecznie wyleczenie, gdyby pacjentka zgłosiła się do lekarza dużo wcześniej. Kilka razy w roku prowadzone są kampanie, skierowane do kobiet po 50. roku życia, promujące badania diagnostyczne w kierunku raka piersi, np. mammografię. Możliwe jest wtedy nawet bezpłatne przebadanie swoich piersi.

4. Czynniki ryzyka raka piersi

Dokładne przyczyny raka piersi nie są wciąż rozpoznane. Jednakże istnieją pewne czynniki, których występowanie zwiększa zachorowania. Oto one:

  • wiek – objawy nowotworu piersipojawiają się najczęściej u kobiet między 50. a 70. rokiem życia – aż 77 proc. kobiet, u których wykryto raka piersi, ma powyżej 50 lat;
  • genetyka – ryzyko wystąpienia raka piersi jest większe, im bliższy jest stopień pokrewieństwa osoby chorej z innymi osobami w rodzinie; prawdopodobieństwo wystąpienia raka u kobiety, której matka chorowała, zwiększa się aż o 50 proc.;
  • otyłość – zwiększa nie tylko wystąpienie nowotworu, ale także jego wykrycie;
  • czynniki endogeniczne (wewnętrzne) – nowotwór piersi częściej występuje u kobiet, które zaczęły miesiączkować przed 12. rokiem życia i które przechodziły menopauzę po 55. roku życia;
  • czynniki egzogeniczne (zewnętrzne) – to przede wszystkim hormonalne środki antykoncepcyjne, hormonoterapia zastępcza (HTZ);
  • zła dieta – czynnikiem ryzyka rozwoju nowotworu piersi jest także nieodpowiednia dieta, w której znajdują się duże ilości pokarmów wysokotłuszczowych;
  • alkohol;
  • płeć – pomimo iż rak piersi może wystąpić także u mężczyzn, to jednak stokrotnie powszechniejszy jest wśród kobiet;
  • rasa – na raka piersi częściej chorują kobiety białe niż te pochodzące z krajów afrykańskich, jednakże one częściej umierają z powodu tego schorzenia; z rasą związany jest inny czynnik rozwoju raka – położenie geograficzne, gdyż choroba częściej występuje w krajach zachodnich, rzadziej w Afryce lub Azji.

5. Objawy i diagnostyka raka piersi

Kobiety zgłaszające się do lekarza, u których rozpoznano raka piersi, najczęściej wyczuwały pod palcami niewielkie guzki w obrębie piersi. Mogą one występować pojedynczo lub mieć mnogi charakter torbielowy. Ponadto dokładne obejrzenie i badanie piersi pozwala zaobserwować, że:

  • nastąpiła zmiana wyglądu lub kształtu piersi bądź sutka (nieregularność lub wklęsłość);
  • piersi są obrzęknięte;
  • guzki występują nie tylko w obrębie piersi, ale także pod pachą;
  • z brodawki wydostaje się ciemniejsza wydzielina lub krew;
  • na brodawce sutkowej lub wokół niej pojawia się wysypka;
  • nastąpiło zaczerwienienie i stwardnienie skóry;
  • poszerzyły się żyły skóry piersi.

Po rozpoznaniu niepokojących objawów przeprowadza się szereg badań dodatkowych, które mają wykluczyć lub potwierdzić występowanie raka piersi. Należą do nich:

  • mammografia;
  • ultrasonografia – badanie ultrasonografem pozwala na odróżnienie guzka od torbieli, a także zlokalizowanie jego położenia; zaleca się go kobietom młodym i w ciąży, gdyż chroni je przed szkodliwym promieniowaniem Rentgena;
  • biopsja aspiracyjna cienkoigłowa – nakłucie cienką igłą i pobranie materiału do badania – jeśli w strzykawce pojawi się krew, to zachodzi prawdopodobieństwo, że jest to rak;
  • biopsja gruboigłowa – pobranie tkanki do badania i obejrzenie jej pod mikroskopem;
  • biopsja otwarta – polega na nacięciu skóry i usunięciu całego guzka z marginesem otaczających go tkanek.

Inne badania potwierdzające obecność raka piersi to: badania mikroskopowe, termografia lub galaktografia.

6. Leczenie nowotworu złośliwego piersi

Nowotwory złośliwe leczy się za pomocą operacji. Jako leczenie uzupełniające stosuje się chemioterapię, radioterapię czy hormonoterapię. Poszczególne metody można opisać następująco:

  • chirurgiczne leczenie raka piersi polega na wycięciu gruczołu piersiowego; niestety nie zawsze jest możliwe usunięcie samego guzka (tzw. chirurgia oszczędzająca) i koniecznie jest wycięcie gruczołu piersiowego wraz z węzłami chłonnymi i mięśniami piersiowymi (chirurgia doszczętna);
  • chemioterapia – opiera się na leczeniu farmakologicznym; metoda ta jest stosowana do zniszczenia klinicznie niewykrywalnych mikroprzerzutów, które mogą się pojawić już w początkowych fazach istnienia raka, a to z kolei może zapobiec rozwijaniu się przerzutów;
  • radioterapia – leczenie za pomocą promieniowania jonizującego.

Nowotwór piersi jest niezwykle poważnym schorzeniem, ale możliwe jest jego całkowite wyleczenie przy regularnych badaniach i samokontrolach piersi. Dlatego tak ważne są okresowe wizyty kontrolne. Im wcześniej zostanie wykryty guz piersi tym większe są szanse na to, że nie będzie on prowadził do zgonu.

Bibliografia

  • Jassem J., (red.), Rak sutka: podręcznik dla studentów i lekarzy, Warszawa 1998, ISBN 83-86637-27-7.
  • Pawlicki M. Rak piersi - nowe nadzieje i możliwości leczenia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-067-4
  • Markowska J. Ginekologia onkologiczna, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-60290-12-1
  • Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X
  • Słomko Z. Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3153-9
  • Markowska J. Ginekologia onkologiczna, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-60290-12-1
  • Jassem J., Krzakowski M., Rak piersi. Praktyczny przewodnik dla lekarzy., Via Medica, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7555-161-7

Źródła zewnętrzne

Redakcja abcZdrowie,
Komentarze (3)
~ANONIM
~ANONIM

moja mama ma krostki na brodawce.czy to rak ?? tak bardzo się o nią boję:(

Odpowiedz
~anonim
~anonim

BAARDZO wazne jest REGULARNE badanie piersi-czy to samokontrola czy badanie u ginekologa.I to nie tylko kobiety po 50 roku zycia,bo bywa ze chorują i 20-kilkulatki.(!).Badajcie sie co miesiac.Nie bagatatelizujcie zadnego guzka,zgrubienia,obrzeku,bólu czy innego niepokojącego objawu.Nie szukajcie diagnoz w necie!To nie zaden wstyd isc do lekarza po poradę...Ja niestety zwlekałam 2 lata az guz urósł do 3 cm(!)."PRzeciez mloda jestem.to nie moze byc nic zlego."zawsze myslalam...Gdy wyczulam niechcacy ten wielki guz przerazilam sie.Nie zapomnie nigdy tego stresu,placzu,pretensji do samej siebie,bezradnosci,czekania w kolejkach u roznych lekarzy,samotnej walki...Rokowania na szczescie nie sa najgorsze.

Odpowiedz

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Rak piersi - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Rak piersi
Rak piersi

Charakterystyczne cechy raka piersi

Polska należy do krajów o średniej zachorowalności na raka piersi. Rak piersi w naszym kraju stanowi około 20% wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe. W ciągu ostatnich kilku lat zachorowalność wzrosła o około 4-5%. Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet w Polsce, u mężczyzn stanowi rzadkość. Rak piersi jest w Polsce przyczyną największej liczby ... zachorowalności na raka piersi. Rak piersi w naszym kraju stanowi około 20% wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe. W ciągu...

Rak piersi

Występowanie raka piersi w Polsce

Rak piersi jest jednym z najważniejszych problemów zdrowotnych u kobiet w Polsce. Z obecnie żyjących, co 14 Polka ... przyczyną zgonów u kobiet do 65 roku życia w Polsce, a rak piersi jest pierwszą przyczyną zgonów u kobiet w wieku 40 ... . Zachorowalność a umieralność na raka piersi w Polsce Rak piersi w naszym kraju stanowi około 20% wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe. W ciągu ostatnich kilku lat zachorowalność wzrosła o około 4-5%. Rak piersi jest najczęściej występującym...

Rak piersi

Rak obu piersi

Rak piersi to najczęstszy nowotwór występujący u kobiet. Zwykle dotyczy tylko jednej piersi, jednak w pewnych ... ; nawet po kilku czy kilkunastu latach od wykrycia i leczenia pierwszego nowotworu. Spis treści Obustronny rak piersi Występuje w 2 ... spożycie alkoholu, rak piersi w rodzinie oraz obustronny rak piersi w rodzinie, czynniki genetyczne, np. związane z mutacjami genu p ... rak piersi Badania wykazały, że radioterapia jednej piersi z powodu nowotworu nie zwiększa ryzyka wystąpienia raka w...

Rak piersi

Klasyfikacja raka piersi

(...) natomiast leczenie operacyjne guza ma jedynie charakter paliatywny.Jassem J., Krzakowski M., Rak piersi. Praktyczny przewodnik dla...

Rak piersi

USG piersi

W związku z rosnącą samoświadomością kobiet badanie ultrasonograficzne piersi (USG piersi, sonomammografia) w ostatnich latach stało się bardzo popularne. Jego liczne zalety sprawiają, że w diagnostyce chorób gruczołu sutkowego jest coraz...

Rak piersi

Leczenie raka piersi

(...) 83-75992-46-5, Pawlicki M. Rak piersi - nowe nadzieje i możliwości leczenia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-067-4, Pieńkowski T. Rak Piersi. Leczenie ogólnoustrojowe., Medipage, Warszawa 2011, ISBN 978-83-62875-03-0, Markowska J.

Rak piersi

Profilaktyka raka piersi

Rak piersi to niezwykle groźna choroba, która w zaawansowanym stadium rozwoju jest niestety nieuleczalna. Szanse na wyleczenie nowotworu są wyraźnie większe, jeśli rak jest wykryty wcześnie, a guzek ma mniej niż 3 cm średnicy. W takiej sytuacji istnieje znacząca szansa na zachowanie piersi. Kobiety, które w czasie samobadania zauważyły u siebie guzek lub zgrubienie w piersi, powinny poddać się badaniom obrazowym (mammografia, USG). Jeśli badanie wykaże niepokojącą zmianę w piersi, konieczna...

Rak piersi

Psychologia w raku piersi

Rak piersi jest jednym z najczęstszych nowotworów u kobiet. Diagnoza raka i późniejsze życie z rakiem nie musi być pasmem udręk, jeśli kobieta otrzyma wsparcie psychiczne ze strony otoczenia. Istotne jest podejście do choroby - można ... i grupy wsparcia w raku piersi. Spis treści Jak pomóc w raku piersi? Diagnoza brzmiąca "rak piersi" może wywoływać ... Psychiatryczne, Kraków 2003, ISBN 83-86826-85-1, Jassem J., Krzakowski M., Rak piersi. Praktyczny przewodnik dla lekarzy., Via...

Rak piersi

Mammografia

(...) Rak piersi to najczęstszy nowotwór u kobiet w Polsce. Co roku z powodu zbyt późnego rozpoznania umierają...

Rak piersi

Chemioterapia w leczeniu raka piersi

(...) Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3273-4, Pawlicki M. Rak piersi - nowe nadzieje i możliwości leczenia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-067-4, Pieńkowski T. Rak Piersi. Leczenie ogólnoustrojowe., Medipage,...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500