Choroba niedokrwienna serca

Choroba niedokrwienna serca jest to, jak sama nazwa wskazuje, zespół objawów spowodowany niedokrwieniem mięśnia sercowego. Innymi słowy są to objawy spowodowane zaburzeniem stosunku pomiędzy zapotrzebowaniem serca na tlen a jego zaopatrzeniem w ten życiodajny pierwiastek. Choroba niedokrwienna serca niesie ze sobą poważne konsekwencje – od znacznego upośledzenia sprawności, konieczności ograniczenia aktywności i utraty pracy począwszy, a skończywszy na przedwczesnej śmierci, najczęściej w wyniku zawału serca. Scenariusz nie musi być jednak tak drastyczny – w wielu przypadkach można temu zapobiec, odpowiednio wcześnie diagnozując chorobę i wdrażając odpowiednie leczenie i zdrowy styl życia.

Przyczyny choroby niedokrwiennej serca

W ponad 95% przypadków przyczyną choroby niedokrwiennej serca jest miażdżyca tętnic wieńcowych (czyli tętnic odpowiedzialnych za zaopatrzenie mięśnia sercowego w tlen i substancje odżywcze). Narastanie blaszki miażdżycowej wewnątrz tętnicy wieńcowej powoduje stopniowe zwężanie jej światła, a więc i drożności. To sprawia, że serce otrzymuje mniej tlenu, co zwłaszcza w czasie jego zwiększonej pracy (np. podczas wysiłku fizycznego) prowadzi do wystąpienia objawów choroby niedokrwiennej.

Jako inne przyczyny choroby wieńcowej wymienia się: nagłe skurcze tętnic wieńcowych (tzw. dławica odmienna Prinzmetala), zator tętnicy wieńcowej, zapalenie tętnic wieńcowych, wady wrodzone naczyń wieńcowych. Należy jednak pamiętać, że inne przyczyny stanowią niecałe 5% na tle 95% przypadających na miażdżycę. Dlatego też zapobieganie chorobie wieńcowej jest w głównej mierze równoznaczne z zapobieganiem rozwojowi miażdżycy.


Choroba niedokrwienna serca należy do tzw. chorób cywilizacyjnych (czyli rozwijających się coraz częściej wraz z rozwojem cywilizacji). Dotyka ona ok. 20-40 na 1000 osób, zazwyczaj pojawia się po 40 roku życia u mężczyzn i po 50 roku życia u kobiet. Zachorowalność wzrasta wraz z wiekiem.

Objawy choroby niedokrwiennej serca

Choroba niedokrwienna w zależności od jej rodzaju może dawać różne dolegliwości:
1. Przewlekłe niedokrwienie mieśnia sercowego (tzw. stabilne zespoły wieńcowe)

  • ból za mostkiem, wywołany przez wysiłek fizyczny i ustępujący po podaniu nitrogliceryny.

2. Ostre niedokrwienie mięśnia sercowego (tzw. ostre zespoły wieńcowe).
3. Niestabilna dławica piersiowa (potocznie nazywana stanem przedzawałowym).
4. Zawał serca

  • ból za mostkiem, bardzo silny, piekący, dławiący, gniotący lub ściskający, promieniuje do żuchwy, lewego barku, nadbrzusza lub pod łopatkę, stopniowo narasta, jego natężenie nie zależy od fazy oddychania ani od pozycji ciała, nie zmniejsza się po przyjęciu nitrogliceryny,
  • uczucie duszności,
  • osłabienie,
  • zawroty głowy,
  • kołatanie serca,
  • ból w górnej części brzucha,
  • niepokój, lęk, strach przed śmiercią.

Profilaktyka i leczenie choroby niedokrwiennej serca

W prewencji choroby niedokrwiennej serca najważniejszy jest zdrowy styl życia:

  • Regularny wysiłek fizyczny, dbanie o dobrą kondycję fizyczną.
  • Utrzymywanie prawidłowej masy ciała, zapobieganie rozwojowi otyłości.
  • Zbilansowana dieta – duża ilość owoców, warzyw, chude mięso, unikanie tłuszczów zwierzęcych (tłuste mięso, smalec, masło), cukrów prostych (słodycze, białe pieczywo, makarony).
  • Niepalenie tytoniu, ograniczone spożycie alkoholu.
  • Unikanie stresu, nauka sposobów radzenia sobie z nim.

Leki najczęściej używane w leczeniu choroby niedokrwiennej serca:

  • Aspiryna – w małej dawce u każdego chorego, o ile nie ma przeciwwskazań.

  • Nitrogliceryna – w tabletkach lub aerozolu (spray) – powinien posiadać ją każdy chory z tą chorobą – może ona uratować życie, a na pewno pomoże radzić sobie z bólami
.
  • Nitraty – w celu zapobiegania bólom stosowane są u większości chorych.

  • Beta-blokery – u niektórych pacjentów.

  • ACE-inhibitory – mają korzystny wpływ na tętnice i mięsień serca, spowalniają rozwój miażdżycy, obniżają ciśnienie tętnicze
.
  • Statyny – nie tylko obniżają cholesterol, ale także stabilizują blaszkę miażdżycową.
  • Inne – indywidualnie dostosowane do potrzeb każdego chorego.

Należy pamiętać, że najważniejsza jest zmiana stylu życia!

Przypisy
Kahn G. Choroby serca. Diagnostyka i terapia, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-50-5
Nowak Z. Badania czynnościowe w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca, AWF Katowice, Katowice 2002, ISBN 83-87478-45-8
Giec L. Leczenie choroby niedokrwiennej serca, Via Medica, Gdańsk 2000, ISBN 83-7258-029-4

Artykuły Choroba niedokrwienna serca

Miażdżyca jest chorobą rozwijającą się już w dzieciństwie, a jej konsekwencje objawiają się w późniejszym wieku. Zawał serca, udar mózgu to skutki odkładania się blaszek miażdżycowych.

Jeśli chodzi o rozpoznanie tej choroby, to w przypadku cukrzycy typu 2 jest ona niejednokrotnie bardzo trudna do zdiagnozowania. Zazwyczaj czas działa jednak na niekorzyść, bo kiedy już dochodzi do stwierdzenia jest istnienia w organizmie są już inne powikłania narządowe.<br />
<br />
Do najczęściej wymienianych objawów należą: nadmierne zmęczenie, wzmożone pragnienie, wielomocz, problemy z koncentracją, a także senność. Do tego innymi dolegliwościami, które mogą się pojawić są nawracające infekcje w obrębie układu moczowo-płciowego, zaburzenia ostrości widzenia, ropne zakażania oraz niegojące się zajady.<br />
<br />
Osoby znajdujące się w grupie ryzyka powinny dbać o to, by systematycznie wykonywać badania kontrolne poziomu glukozy we krwi (raz na rok) lub w przypadku nieprawidłowej glikemii na czczo przeprowadzać test doustny obciążenia glukozą. Dotyczy to tych, którzy ciepią na otyłość brzuszną, a także osób obciążonych chorobą genetycznie.<br />
<br />
Jak wyglądają pomiary glukozy we krwi? Na to pytanie odpowie prof. Władysław Grzeszczak, endokrynolog.

Arytmia polega na zaburzeniach pracy serca objawiających się przyśpieszeniem, zwolnieniem albo nieregularnościami. Czasami arytmia serca jest banalnym problemem, jednak nierzadko jest związana z ...

Migotanie komór jest częstą przyczyną zgonów.

Menopauza to okres, w którym kobieta powinna szczególnie dbać o swoje zdrowie. Zmiany, jakie zachodzą w jej organizmie, są na tyle duże, że warto szczególnie zainteresować się nimi, a przede ...

W łagodzeniu objawów menopauzy stosuje się hormonalną terapię zastępczą, która bazuje na doustnym przyjmowaniu naturalnych estrogenów z pochodnymi progesteronów.<br />
<br />
HTZ stosuje się jednak w zależności od przypadku, więc pierwsza czynnością, jaką musi wykonać lekarz jest weryfikacja czy u pacjentki nie występują przeciwwskazania do stosowania leczenie hormonalnego. Takiej terapii nie można bowiem zastosować, kiedy kobieta cierpi na cukrzycę, toczeń układowym nadciśnienie tętnicze, czy ma zaburzony profil lipidowy. Poza tym przeciwwskazaniem jest również choroba wieńcowa, przebyty lub toczący się rak piersi lub macicy, ciężka niewydolność wątroby, przebyta choroba zakrzepowo-zatorowa oraz guzy i przysadki.<br />
<br />
Do stosowania HTZ nie kwalifikują się jednak wszystkie kobiety, u których doszło do menopauzy. Część z nich może bowiem przechodzić ten okres łagodnie, bez żadnych dolegliwości utrudniających codziennie życie i nie będzie potrzebne żadne leczenie farmakologiczne.<br />
<br />
Kto zatem może się w ten sposób leczyć a kto nie?

Niewydolność serca (ang. heart failure) to zespół objawów spowodowany uszkodzeniem mięśnia sercowego w stopniu uniemożliwiającym normalną jego pracę. Do niewydolności może dojść również w ...

Na schemacie zaznaczono:<br />
1. Zastawkę mitralną,<br />
2. Komorę lewą,<br />
3. Lewy przedsionek,<br />
4. Łuk aorty.<br />
Strzałka wskazuje cofanie się krwi z lewej komory do lewego przedsionka.

Zaburzenia rytmu serca następują wtedy, gdy zakłócona zostanie prawidłowa częstość i miarowość pracy narządu. Zaburzenia te polegają bądź na zmianie częstości pracy serca, tzn. jej przyspieszeniu ...

W badaniu EKG zanotowano częstoskurcz komorowy.

Choroby wieku podeszłego to inaczej tzw. choroby starcze. To naturalne, że ciało i organizm człowieka w ciągu całego życia podlegają różnorodnym przemianom. Wraz z postępującym czasem pojawiają ...

Czy to może być choroba Alzheimera?<br />
<br />
To normalne, że nasi bliscy stają się z wiekiem nieco zapominalscy. Tylko jak w takiej sytuacji mamy odróżnić pogorszenie pamięci spowodowane podeszłym wiekiem od bardziej poważnego problemu, jakim jest <a href="http://portal.abczdrowie.pl/choroba-alzheimera">choroba Alzheimera</a>? Jeden na ośmiu 65-latków cierpi na tę formę demencji. W pierwszym etapie choroba Alzheimera może nie być oczywista dla bliskich i rodziny. Ale są pewne wczesne znaki ostrzegawcze, na które warto zwrócić uwagę.

Choroba refluksowa jest schorzeniem, które polega na cofaniu się treści żołądkowej do przełyku. Dieta na refluks pomaga złagodzić przykre dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

Ultrasonografia, czyli popularnie używany skrót USG, to badanie, dzięki któremu można uzyskać obraz narządów i tkanek organizmu ludzkiego. Obecnie jest to najpopularniejsze badanie obrazowe ...

USG jest metodą łatwo dostępną, nieinwazyjną i wiąże się z niewielkimi kosztami.

Opracowanie leków na serce nie jest łatwe ze względu na liczne niewiadome. Rozwiązaniem mogą być symulacje komputerowe, które pozwalają przewidzieć reakcje pacjenta na poszczególne substancje.

Badania nad lekami nasercowymi są skomplikowane. Ciężko jest teoretycznie przewidzieć, jaki naprawdę wpływ będzie miała dana substancja na pracę tego skomplikowanego narządu, jakim jest ludzkie serce.

Zawał serca następuje w momencie zamknięcia naczynia krwionośnego w sercu, przez co dopływ krwi jest przerwany i do mięśnia nie dociera tlen. Powoduje to martwicę odciętego fragmentu serca. Do ...

Ciemnoczerwony kolor wskazuje na obszar najintensywniejszego bólu.

Koronarografia to badanie angiokardiograficzne, czyli rentgenologiczne badanie serca i naczyń wieńcowych. Koronarografia obrazowa to metoda badania naczyń wieńcowych serca. Angiografia tętnic ...

Obraz tętnic wieńcowych w koronarografii pomaga w zdiagnozowaniu choroby niedokrwiennej serca.

Jaskra (glaukoma) jest grupą chorób, których wspólną cechą jest uszkodzenie nerwu wzrokowego (neuropatia nerwu II), powstające na skutek zbyt wysokiego dla danej osoby ciśnienia wewnątrzgałkowego. ...

Co to jest jaskra?

Tłuszcz zazwyczaj kojarzy się z czymś, co naszemu sercu szkodzi. Tymczasem specjalny jego rodzaj - intralipidy - może wręcz uratować życie osobom po zawale serca.

Tłuszcz, który pomoże zawałowcom

Dieta na cholesterol ma na celu obniżenie poziomu cholesterolu we krwi. Dieta w miażdżycy jest bogata we warzywa i owoce oraz kwasy omega 3, czyli ryby morskie.

Zielona i czerwona herbata wspomagają proces odchudzania oraz zapobiegają tyciu. Ich prozdrowotne właściwości wynikają z obecności flawonoidów.

Herbata na odchudzanie

Choroba mikrofalowa, inaczej choroba telegrafistów, powodowana jest oddziaływaniem pola elektromagnetycznego na organizm ludzki. W przypadku napromieniowania w ciele zachodzą zmiany patologiczne. ...

Cukrzyca insulinoniezależna to cukrzyca typu 2. Należy do grupy chorób cywilizacyjnych, czyli takich, które rozwijają się coraz częściej wraz z rozwojem cywilizacji. Choroba ta określana jest ...

Cukrzyca typu II to choroba cywilizacyjna, o której decyduje m.in.: tryb życia człowieka i nawyki żywieniowe. Dodatkowo, osoby z nadwagą i otyłością znacznie częściej chorują na cukrzycę niż szczupłe. Cukrzyca jest rozpoznawalna u dzieci oraz u osób starszych.<br />
<br />
Leczenie cukrzycy typu II obejmuje podanie doustnych leków przeciwcukrzycowych, które mają działanie hipoglikemizujące, ponieważ pobudzają wydzielanie insuliny z komórek B wysp trzustkowych. Dodatkowo, wykorzystuje się działanie antyhiperglikemiczne poprzez hamowanie wątrobowej produkcji glukozy i nasilenie beztlenowej przemiany glukozy.<br />
<br />
Zatem farmakologiczne leczenie cukrzycy typu drugiego ma na celu pobudzenie komórek trzustki do syntezy większej ilości insuliny oraz zmniejszenie ilości cukrów wchłanianych w jelitach. Leki przeciwcukrzycowe mają postać pojedyńczych preparatów doustnych. Po pewnym czasie leki cukrzycowe stają się obojętne dla organizmu. Jakie jest działanie niepożądane preparatów na cukrzycę?

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to najczęstsza choroba palaczy. Wykrywana jest najczęściej, gdy pojawia się uciążliwa duszność oraz przewlekły poranny kaszel.

Inhalator umożliwia aplikowanie leków m.in. rozszerzających oskrzela.

Choroba Gravesa-Basedowa to choroba autoimmunologiczna przebiegająca z nadczynnością tarczycy. Pojawia się wole tarczycowe, a także charakterystyczna orbitopatia tarczycowa.

Choroba Whipple'a (lipodystrofia jelitowa) to rzadka przypadłość związana z zaburzeniem wchłaniania składników pokarmowych z jelita cienkiego. Po raz pierwszy opisana została w 1907 roku przez ...

Pytania do eksperta

Wysokie tętno przy prawidłowym ciśnieniu krwi

Witam! Otóż od pewnego czasu niepokoi mnie wysokie tętno ok. 95 uderzeń na minutę. Chciałbym dodać, że ciśnienie mam wzorowe. Nie odczuwam także żadnych objawów zmęczenia, czasami tylko drżą mi mięśnie a także pocę się przy większym wysiłku fizycznym. Chcę także dodać, iż podczas wysiłku fizycznego dość intensywnie się pocę, natomiast nie odczuwam nadmiernego zmęczenia. Czy w związku z takim ...
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Ucisk w klatce piersiowej i uczucie guli w przełyku

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Ciągły stres i silny ból w mostku

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Rozpierający ból w klatce piersiowej

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »