Estradiol

Estradiol (E2) to żeński hormon płciowy z grupy estrogenów. Reguluje on popęd seksualny oraz rozwój cech płciowych kobiety. Wpływa m.in. na funkcjonowanie gruczołów mlecznych, produkcję śluzu przez gruczoły macicy oraz na przemianę materii. Estradiol jest wydzielany przez jajniki, korę nadnerczy i łożysko. Poziom estradiolu waha się w zależności od dnia cyklu menstruacyjnego, stąd też badanie jego stężenia wykonuje się w celu oceny przebiegu owulacji. Hormon E2 uważany jest za hormon żeński, ale niewielka jego ilość występuje także u płci przeciwnej, dlatego też inne jest stężenie estradiolu u kobiet i mężczyzn. Badanie poziomu estradiolu wykonuje się głównie w celu zdiagnozowania przyczyn zaburzenia miesiączkowania.

Kiedy wykonywane jest badanie estradiolu?

Estradiol E2 badany jest we krwi w diagnostyce chorób jajników. Służy do oceny ich funkcjonowania. Oznaczanie poziomu estradiolu jest główną z metod różnicowania przyczyn braku miesiączki. Pozwala na odróżnienie braku miesiączki związanej z ciążą, menopauzą czy spowodowanej innymi przyczynami. Badanie poziomu estradiolu wykorzystywane jest także w zabiegu zapłodnienia in vitro. Monitorowanie poziomu tego hormonu kilka dni przed zabiegiem pozwala ocenić rozwój pęcherzyków jajnikowych. Czasami estradiol wykorzystywany jest do oceny skuteczności leczenia hormonalnego po okresie menopauzy. Badanie estradiolu, a także pozostałych hormonów, zlecane jest także, gdy u kobiety pojawia się nieprawidłowe krwawienie z pochwy lub całkowity brak miesiączki. Czasami lekarz może zlecić to badanie, gdy występują takie objawy, jak nocne poty, uczucie gorąca, bezsenność.

Normy poziomu estradiolu

Normy estradiolu są inne dla różnych momentów cyklu miesiączkowego. Badanie estradiolu w trzecim dniu cyklu (badanie wykonuje się razem z badaniem FSH) pozwala na ocenę rezerwy jajnikowej.

Poziom estradiolu, w zależności od płci i fazy cyklu menstruacyjnego, wynosi odpowiednio:
 

Kilka dni (około 2 doby) przed owulacją poziom estradiolu bada się, aby ocenić, jak dojrzewają pęcherzyki. Poziom powyżej 200 pg/ml informuje o dojrzałym pęcherzyku jajnikowym. Badanie 6 - 8 dni po owulacji umożliwia ocenę funkcjonowania ciałka żółtego.
 
Tak dokładne monitorowanie przebiegu owulacji, prowadzone razem z badaniami USG, wykonywane jest najczęściej w przypadku sztucznej indukcji jajeczkowania, będącej jedną z metod leczenia niepłodności.

Wysoki poziom estradiolu

Podwyższony poziom estradiolu występuje w trakcie ciąży, a także gdy:

• stosowane są estrogeny, np. jako doustne środki antykoncepcyjne;
• powstają guzy wydzielające estrogeny;
• występują nowotwory jajników, jąder lub nadnerczy;
• współistnieją choroby wątroby, np. marskość wątroby;
• pojawia się przedwczesne dojrzewanie płciowe u dziewczynek;
• zdiagnozowana jest nadczynność tarczycy;
• występuje ginekomastia u mężczyzn.

Obniżony poziom estradiolu obserwowany jest w przebiegu zespołu Turnera. Niski poziom estradiolu związany jest w istnieniem takich chorób, jak hipogonadyzm (niedoczynność gonad), zespół policystycznych jajników, niedoczynność przysadki. Poziom estradiolu może się obniżyć w wyniku zaburzenia odżywiania (np. anoreksja) lub bardzo dużego wysiłku fizycznego.