Fobie społeczne

Fobia społeczna należy do grupy zaburzeń nerwicowych i jest trzecim pod względem częstości występowania (po depresji i uzależnieniu od alkoholu) zaburzeniem psychicznym w populacji ogólnej. Mimo tak częstego występowania, bardzo często bywa nierozpoznawana. Wynika to z faktu, że mylona jest ze zwykłą nieśmiałością, poza tym osoby cierpiące z powodu fobii socjalnej prowadzą samotniczy tryb życia, stroniąc od ludzi i terapeutów. Fobia socjalna dotyka zazwyczaj ludzi młodych, rozpoczynając się w okresie dojrzewania, ok. 12-14 roku życia. W populacji ogólnej dotyka ok. 7% ludzi, przy czym dwa razy częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Fobia socjalna, podobnie jak inne rodzaje fobii, jest poważnym zaburzeniem psychicznym i powinna być leczona przez specjalistę.

Objawy fobii socjalnej

Fobia socjalna charakteryzuje się lękiem wobec niektórych lub wszystkich sytuacji społecznych. Chory obawia się kontaktów z innymi ludźmi, kompromitacji w sytuacjach społecznych oraz znalezienia się w centrum uwagi. Lęk ten jest nadmierny, nieuzasadniony, pogarsza normalne funkcjonowanie zawodowe i społeczne, wywołuje znaczny dyskomfort i cierpienie dotkniętej nim osoby. Narażenie na sytuacje wywołujące lęk prowadzi do wystąpienia szeregu objawów somatycznych, takich jak:


• przyśpieszone bicie serca, 

• silne rumieńce na twarzy,
• zwiększona potliwość, 

• duszność, 

• drżenie rąk,
• zawroty głowy,
• szumy w uszach,
• mdłości,
• parcie na pęcherz,
• zaburzenia mowy.

Do najczęstszych sytuacji, które prowadzą do wystąpienia objawów fobii socjalnej, należą:

• wystąpienia publiczne,
• przedstawianie się,
• telefonowanie do kogoś,
• rozmowy z przełożonym,
• jedzenie w towarzystwie,
• pisanie lub wykonywanie innej czynności, będąc obserwowanym,
• spotkania z osobą płci przeciwnej.

Następstwa i leczenie fobii socjalnej

Fobia społeczna uniemożliwia normalne funkcjonowanie w społeczeństwie i rzutuje na zachowanie osoby chorej. Człowiek taki unika niewygodnych i nieprzyjemnych dla niego sytuacji. Dzieci z fobią socjalną starają się więc nie wyróżniać na tle klasy, niechętnie podchodzą do tablicy, nie wypowiadają na forum klasy, nie zabierają głosu w dyskusji podczas lekcji, co rzutować może na ich ocenę przez nauczycieli. Dorosłe osoby z kolei unikają wystąpień publicznych, spożywania posiłków w towarzystwie innych osób, chodzenia na randki, spotkań z innymi ludźmi. W grupie postrzegani są jako nieudacznicy i samotnicy. Jak widać, fobia socjalna niesie ze sobą poważne następstwa.

Badania wskazują, że osoby cierpiące na tę przypadłość często pozostają samotne, rzadziej zawierają związki małżeńskie, trudniej jest im zdobyć wykształcenie, dlatego nie podejmują pracy lub otrzymują mniej odpowiedzialne, a więc i nisko płatne stanowiska. Poza tym fobii socjalnej nierzadko towarzyszą inne zaburzenia psychiczne i uzależnienia od alkoholu oraz substancji psychoaktywnych. Większe jest także ryzyko popełnienia samobójstwa przez dotknięte nią osoby. Dlatego też nie należy lekceważyć objawów fobii socjalnej i zgłosić się po pomoc do lekarza psychiatry.

W leczeniu fobii socjalnej stosuje się terapię skojarzoną: psychoterapię i farmakoterapię. Jako leki pierwszego rzutu stosuje się przede wszystkim selektywne inhibitory wychwytu serotoniny np. paroksetynę, citalopram. Chorzy cierpiący na fobię socjalną wymagają przewlekłej terapii, trwającej co najmniej rok. Należy pamiętać, że odpowiednie leczenie umożliwia normalne życie.