Wpływ antybiotyków na odporność organizmu

W naszym kraju aż trzy na 100 osób codziennie przyjmuje antybiotyki. Podczas sezonu jesienno-zimowego, liczba ta wzrasta z trzech do dwunastu pacjentów.

Spis treści:
  1. 1. Leki przeciwdrobnoustrojowe
  2. 2. Antybiotykoterapia
  3. 3. Rola bakterii w organizmie
  4. 4. Tkanka limfatyczna

1. Leki przeciwdrobnoustrojowe

Wraz ze zwiększonym stosowaniem leków przeciwdrobnoustrojowych, dochodzi do spadku ich skuteczności. Związane jest to z wykształceniem się tzw. oporności bakterii na substancje przeciwbakteryjne zawarte w antybiotykach. Nadużywanie antybiotyków niesie ze sobą jeszcze inny skutek – spadek odporności organizmu.

2. Antybiotykoterapia

Antybiotykoterapia jest skuteczną metodą leczenia wielu infekcji (m.in. zakażeń dróg oddechowych, czy innych powikłań grypy i przeziębienia). Niszcząc bakterie odpowiedzialne za infekcję, antybiotyki zabijają również bakterie niepatogenne (stanowiące naturalną florę jelitową). Dochodzi do objawów ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności). W wyniku długotrwałego niedoboru „dobroczynnych" mikroorganizmów w przewodzie pokarmowym człowieka, dochodzi do rozwoju grzybicy jelit (wywołanej przez drożdżaka z rodzaju Candida). Oprócz biegunki i nudności, mogą dokuczać również wzdęcia. Zaburzona zostaje synteza witamin z grupy B i K. Główną przyczyną obniżenia odporności organizmu po antybiotykoterapii jest zaburzenie równowagi mikroflory bakteryjnej przewodu pokarmowego.

3. Rola bakterii w organizmie

Bakterie wchodzące w skład naturalnej mikroflory jelit bytują przeważnie w świetle jelita, przylegają do powierzchni błony śluzowej. Powierzchnia jelita cienkiego wynosi ok. 300 m2. Na tak ogromnej przestrzeni żyją bakterie symbiotyczne. Skład flory bakteryjnej jelit jest bardzo zróżnicowany. Jednak tylko ok. 10 gatunków szczepów ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Bakterie te spełniają funkcję:

Najważniejsza jednak znaczenie (z punktu widzenia walki z infekcjami organizmu), ma funkcja ochronna bakterii jelitowych. Synteza takich substancji, jak nadtlenek wodoru, kwas octowy, czy kwas mlekowy stwarza doskonałe środowisko zapobiegające kolonizacji bakterii patogennych (chorobotwórczych). Kwas mlekowy, wytwarzając niskie pH nie dopuszcza do rozwoju „niekorzystnych" drobnoustrojów.

Niektóre bakterie jelitowe wydzielają również specjalne substancje białkowe, zwane bakteriocynami. Są to związki silnie toksyczne dla niektórych chorobotwórczych szczepów bakterii. Ze względu na mechanizm działania, substancje te można porównać do antybiotyków - z tą różnicą, że bakteriocyny posiadają bardzo wąskie spektrum działania (aktywność jedynie wobec niektórych szczepów), antybiotyki natomiast z reguły niszczą bakterie z wielu grup.

4. Tkanka limfatyczna

Ponadto, mikroflora jelitowa jest bardzo istotnym czynnikiem decydującym o odporności na chorobę zakaźną. Przyczynia się do rozwoju tzw. tkanki limfatycznej GALT (Gut-Associated Lymphoid Tissue) – stanowi ona grupę komórek układu odpornościowego występujących w przewodzie pokarmowym. W skład GALT wchodzą: migdałki podniebienne, migdałek gardłowy, grudki limfatyczne w błonie śluzowej jelita cienkiego (tzw. kępki Peyera) i jelita grubego. Znajduje się tu ponad 70% wszystkich komórek limfatycznych organizmu.

Tkanka GALT związana z błoną śluzową przewodu pokarmowego stanowi system zwany MALT (Mucosa-Associated Lymphoid Tissue). W tych miejscach dochodzi do bezpośredniego kontaktu organizmu z antygenami (substancjami obcymi, np. drobnoustrojami) pochodzącymi ze środowiska zewnętrznego. W skład układu immunologicznego wchodzi wiele narządów, ale to w błonie śluzowej przewodu pokarmowego znajduje się większość komórek systemu odpornościowego (ok. 90%).

Tkanki GALT i MALT produkują przeciwciała klasy A (immunoglobuliny A, IgA). Cząsteczki te wydzielane są na powierzchnię błon śluzowych, które następnie „zasiedlają". Odpowiedzialne są one za „wyłapywanie" antygenów, nie dopuszczając do ich przejścia przez błonę śluzową do wnętrza organizmu. Immunogloboliny A stanowią pierwszą linię obrony organizmu przed antygenami (m.in. bakteriami).

U małych dzieci ilość produkowanych IgA jest często niewystarczająca do zwalczenia infekcji. Dopiero po 12 roku życia następuje wzmożona synteza przeciwciał w tkankach GALT i MALT. Oprócz stymulacji wytwarzania immunoglobulin klasy A, bakterie jelitowe wpływają również na pobudzanie limfocytów B do produkcji immunoglobulin klasy M, a także makrofagów i komórek NK (Natural Killers). Te ostatnie odpowiedzialne są m.in. za zjawisko tzw. cytotoksyczności wobec antygenów. Oznacza to, że niszczą one wszelkie komórki obce, które spotkają na swojej drodze.

Podsumowując, produkowane przez komórki limfatyczne przewodu pokarmowego przeciwciała klasy A, wiążą bakterie i wirusy, hamując przyleganie tych drobnoustrojów do nabłonka błony śluzowej. Tym samym, IgA nie dopuszczają do wniknięcia zarazków do organizmu. Makrofagi i komórki NK niszczą drobnoustroje o większych rozmiarach, cząstki martwych komórek i bakterie. Zaburzenie mikroflory jelitowej powoduje zaburzenia prawidłowej pracy tkanki limfatycznej GALT i MALT, co skutkuje znacznym spadkiem odporności na infekcje bakteryjne, wirusowe i pasożytnicze.

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Czy coś mogło pomóc mojej córeczce?

Witam ponownie, po raz kolejny proszę o odpowiedź panią dr Agnieszką Barchnicką. Pani doktor, jeszcze raz zwracam się z ogromną prośbą o szczerą odpowiedź na pytanie, które związane jest z bezpośrednią przyczyną śmiercią mojej córki. Jak pisałam wcześniej,...

Artykuły Antybiotyki

Antybiotyki Alternatywa dla antybiotyków

Antybiotyki to jedno z największych osiągnięć medycyny, które ostatnio przegrywa w walce z chorobami zakaźnymi. Bakterie w coraz większym stopniu uodporniają się na znane antybiotyki. Naukowcy odkryli jednak terapeutyczny odpowiednik penicyliny i podobnych leków. Problem antybiotykooporności Coraz więcej patogenów wykształca oporność na antybiotyki. Walka z niektórymi bakteriami sprawia ogromne problemy. Światowa Organizacja Zdrowia przestrzega przed opornymi na leki infekcjami.

Antybiotyki Rola probiotyków w antybiotykoterapii

Preparaty osłonowe zalecane są każdej osobie na kuracji antybiotykami. Wiele ludzi zapomina o tej radzie. Inni często stosują się do zaleceń, lecz tak naprawdę nie wiedzą po co przyjmują probiotyki. Nasuwa się więc pytanie, dlaczego antybiotyki i preparaty osłonowe powinny być przyjmowane razem. Stosowanie probiotyków Większość antybiotyków działa na zasadzie ... . Gdy przyjmujesz antybiotyki sięgaj częściej po: jogurty, zsiadłe mleko, kefiry, maślanki, niektóre soki, napoje...

Antybiotyki Coraz mniejsza skuteczność antybiotyków

(...) uodparniają się na antybiotyki, przez co bardzo często stosowanie tych leków nie przynosi korzystnych rezultatów, a wręcz przeciwnie – niszczy naturalną florę naszego organizmu. Co to są antybiotyki? Antybiotyki to leki, które są skuteczne ... . Z tego względu po antybiotykoterapii jesteśmy osłabieni i narażeni między innymi na grzybice. Bakterie odporne na antybiotyki Bakterie cały czas ewoluują uodparniając się na antybiotyki. Pałeczki zapalenia płuc są w Polsce poważnym problemem, gdyż uodporniły...

Antybiotyki Program ochrony antybiotyków

Dzień 7 kwietnia był Światowym Dniem Zdrowia. Upłynął on pod hasłem „Oporność na antybiotyki i jej globalne rozprzestrzenianie”. Problem zwiększenia oporności na antybiotyki Ostatnimi czasy antybiotyki zaczęło się postrzegać jako uniwersalne ... się na nie uodporniają, a leki stają się nieskuteczne. Nie jest również łatwo opracowywać coraz to nowe antybiotyki. Zagrożenia wynikające z antybiotykooporności Problem pojawia się w chwili zagrożenia życia, gdy antybiotyki stają się...

Antybiotyki Antybiotyki a alkohol

(...) te antybiotyki w połączeniu z alkoholem. Pojawiają się objawy zatrucia organizmualdehydem octowym: zaczerwienienie...

Antybiotyki Wykorzystanie bakterii jako żywego antybiotyku

Badanie przeprowadzone przez biologów z Uniwersytetu w Wirginii sugeruje, że bakteria Micavibrio aeruginosavorus, która żywi się innymi bakteriami, może być wykorzystana w leczeniu wielu chorób zakaźnych jako tak zwany żywy...

Antybiotyki Leki roślinne jak antybiotyki

(...) sobie z bakteriami, w szczególności z pałeczkami ropy błękitnej. Chociaż leki roślinne działają słabiej niż antybiotyki, mogą...

Antybiotyki Kapsułki z nanowłókien sposobem na antybiotykooporne bakterie

Naukowcy opracowali nową metodę podawania antybiotyków – polega ona na zamykaniu leków w kapsułkach wykonanych z nanowłókien. Twierdzą oni, iż w ten sposób można walczyć z bakteriami, które wykształciły oporność na antybiotyki. Problem antybiotykooporności bakterii W samych Stanach Zjednoczonych każdego roku u ponad 100 000 ludzi rozwijają się ... znanych już leków. Z badań wynika, iż antybiotyki zamknięte w nanowłóknach okazały się skuteczne w...

Antybiotyki Nowe oblicze antybiotykooporności

Genetycznie uwarunkowana oporność na antybiotyki nie jest jedynym mechanizmem, jakim posługują się bakterie w dążeniu do przeżycia. Belgijscy naukowcy odkryli drugą strategię przetrwania stosowaną przez chorobotwórcze bakterie. Co warunkuje antybiotykooporność? Wyniki badań belgijskich naukowców dowodzą, że to, iż bakterie są w stanie przeżyć leczenie antybiotykami możliwe ... wykazywać genetyczną oporność na antybiotyki. Możliwości zastosowania nowej wiedzy Profesor Jan Michiels, który prowadził...

Antybiotyki - za i przeciw
Antybiotyki Antybiotyki - za i przeciw

Antybiotyki są skuteczne w leczeniu wielu chorób, lecz nie wolno ich nadużywać. Kiedy zawodzą wszelkie możliwości, antybiotyki okazują się jedynym lekarstwem dla dzieci. Maluchy szybko wracają do zdrowia. Jednak okazuje się, że jesteśmy w ścisłej ... powstające szczepy bakterii stały się niewrażliwe na leki. Powstaje pytanie, czy antybiotyki mogą również nam szkodzić? Kiedy stosować antybiotyki u dzieci? Antybiotyki to związki chemiczne, które niszczą bakterie i hamują ich rozmnażanie. Mogą...

pokaż 10 następnych