Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Wpływ antybiotyków na odporność organizmu

W naszym kraju aż trzy na 100 osób codziennie przyjmuje antybiotyki. Podczas sezonu jesienno-zimowego, liczba ta wzrasta z trzech do dwunastu pacjentów.

1. Leki przeciwdrobnoustrojowe

Wraz ze zwiększonym stosowaniem leków przeciwdrobnoustrojowych, dochodzi do spadku ich skuteczności. Związane jest to z wykształceniem się tzw. oporności bakterii na substancje przeciwbakteryjne zawarte w antybiotykach. Nadużywanie antybiotyków niesie ze sobą jeszcze inny skutek – spadek odporności organizmu.

2. Antybiotykoterapia

Antybiotykoterapia jest skuteczną metodą leczenia wielu infekcji (m.in. zakażeń dróg oddechowych, czy innych powikłań grypy i przeziębienia). Niszcząc bakterie odpowiedzialne za infekcję, antybiotyki zabijają również bakterie niepatogenne (stanowiące naturalną florę jelitową). Dochodzi do objawów ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności). W wyniku długotrwałego niedoboru „dobroczynnych" mikroorganizmów w przewodzie pokarmowym człowieka, dochodzi do rozwoju grzybicy jelit (wywołanej przez drożdżaka z rodzaju Candida). Oprócz biegunki i nudności, mogą dokuczać również wzdęcia. Zaburzona zostaje synteza witamin z grupy B i K. Główną przyczyną obniżenia odporności organizmu po antybiotykoterapii jest zaburzenie równowagi mikroflory bakteryjnej przewodu pokarmowego.

3. Rola bakterii w organizmie

Bakterie wchodzące w skład naturalnej mikroflory jelit bytują przeważnie w świetle jelita, przylegają do powierzchni błony śluzowej. Powierzchnia jelita cienkiego wynosi ok. 300 m2. Na tak ogromnej przestrzeni żyją bakterie symbiotyczne. Skład flory bakteryjnej jelit jest bardzo zróżnicowany. Jednak tylko ok. 10 gatunków szczepów ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Bakterie te spełniają funkcję:

Najważniejsza jednak znaczenie (z punktu widzenia walki z infekcjami organizmu), ma funkcja ochronna bakterii jelitowych. Synteza takich substancji, jak nadtlenek wodoru, kwas octowy, czy kwas mlekowy stwarza doskonałe środowisko zapobiegające kolonizacji bakterii patogennych (chorobotwórczych). Kwas mlekowy, wytwarzając niskie pH nie dopuszcza do rozwoju „niekorzystnych" drobnoustrojów.

Niektóre bakterie jelitowe wydzielają również specjalne substancje białkowe, zwane bakteriocynami. Są to związki silnie toksyczne dla niektórych chorobotwórczych szczepów bakterii. Ze względu na mechanizm działania, substancje te można porównać do antybiotyków - z tą różnicą, że bakteriocyny posiadają bardzo wąskie spektrum działania (aktywność jedynie wobec niektórych szczepów), antybiotyki natomiast z reguły niszczą bakterie z wielu grup.

4. Tkanka limfatyczna

Ponadto, mikroflora jelitowa jest bardzo istotnym czynnikiem decydującym o odporności na chorobę zakaźną. Przyczynia się do rozwoju tzw. tkanki limfatycznej GALT (Gut-Associated Lymphoid Tissue) – stanowi ona grupę komórek układu odpornościowego występujących w przewodzie pokarmowym. W skład GALT wchodzą: migdałki podniebienne, migdałek gardłowy, grudki limfatyczne w błonie śluzowej jelita cienkiego (tzw. kępki Peyera) i jelita grubego. Znajduje się tu ponad 70% wszystkich komórek limfatycznych organizmu.

Tkanka GALT związana z błoną śluzową przewodu pokarmowego stanowi system zwany MALT (Mucosa-Associated Lymphoid Tissue). W tych miejscach dochodzi do bezpośredniego kontaktu organizmu z antygenami (substancjami obcymi, np. drobnoustrojami) pochodzącymi ze środowiska zewnętrznego. W skład układu immunologicznego wchodzi wiele narządów, ale to w błonie śluzowej przewodu pokarmowego znajduje się większość komórek systemu odpornościowego (ok. 90%).

Tkanki GALT i MALT produkują przeciwciała klasy A (immunoglobuliny A, IgA). Cząsteczki te wydzielane są na powierzchnię błon śluzowych, które następnie „zasiedlają". Odpowiedzialne są one za „wyłapywanie" antygenów, nie dopuszczając do ich przejścia przez błonę śluzową do wnętrza organizmu. Immunogloboliny A stanowią pierwszą linię obrony organizmu przed antygenami (m.in. bakteriami).

U małych dzieci ilość produkowanych IgA jest często niewystarczająca do zwalczenia infekcji. Dopiero po 12 roku życia następuje wzmożona synteza przeciwciał w tkankach GALT i MALT. Oprócz stymulacji wytwarzania immunoglobulin klasy A, bakterie jelitowe wpływają również na pobudzanie limfocytów B do produkcji immunoglobulin klasy M, a także makrofagów i komórek NK (Natural Killers). Te ostatnie odpowiedzialne są m.in. za zjawisko tzw. cytotoksyczności wobec antygenów. Oznacza to, że niszczą one wszelkie komórki obce, które spotkają na swojej drodze.

Podsumowując, produkowane przez komórki limfatyczne przewodu pokarmowego przeciwciała klasy A, wiążą bakterie i wirusy, hamując przyleganie tych drobnoustrojów do nabłonka błony śluzowej. Tym samym, IgA nie dopuszczają do wniknięcia zarazków do organizmu. Makrofagi i komórki NK niszczą drobnoustroje o większych rozmiarach, cząstki martwych komórek i bakterie. Zaburzenie mikroflory jelitowej powoduje zaburzenia prawidłowej pracy tkanki limfatycznej GALT i MALT, co skutkuje znacznym spadkiem odporności na infekcje bakteryjne, wirusowe i pasożytnicze.

Redakcja abcZdrowie.pl,
Komentarze (1)
~Teresa K.
~Teresa K.

Mam 45 lat. Często choruję, za każdym razem udaję się do lekarza i proszę go o przepisanie antybiotyku - większość przystaje na moje prośby, jeśli nawet infekcja nie jest bardzo poważna. Zauważyłam jednak, że jeszcze kilka lat temu wystarczyło mi zaledwie 2-3 dni na pokonanie zwykłego przeziębienia. Teraz muszę brać antybiotyki dłużej niż 5 dni. Zrozumiałam, że wolniejsze działanie antybiotyków to efekt uodpornienia mojego organizmu na działanie antybiotyków. Zbyt częste przyjmowanie tego typu preparatów spowodowało, że wcześniejsze dawki. Zaczęłam się obawiać, że kiedy przyjdzie jakaś poważna infekcja, będę miała problemy z jej wyleczeniem.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Antybiotyki - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Antybiotyki
Antybiotyki

Antybiotyki a alkohol

(...) te antybiotyki w połączeniu z alkoholem. Pojawiają się objawy zatrucia organizmualdehydem octowym: zaczerwienienie...

Antybiotyki

Skutki uboczne antybiotyków

Ludzkość borykała się z zakażeniami bakteryjnymi od zarania swoich dziejów. Cudowny wynalazek jakim są antybiotyki pozwolił walczyć z chorobami, które dotąd były nieuleczalne. Choćby dżuma, która w wiekach średnich praktycznie zdziesiątkowała populację Europy może być dziś łatwo i skutecznie leczona dzięki antybiotykom.Spis treści Działania ... , ale nawet wpływają korzystnie. Antybiotyki przyjmowane przez człowieka zabijają bakterie chorobotwórcze powodujące np.

Antybiotyki

Rola probiotyków w antybiotykoterapii

Preparaty osłonowe zalecane są każdej osobie na kuracji antybiotykami. Wiele ludzi zapomina o tej radzie. Inni często stosują się do zaleceń, lecz tak naprawdę nie wiedzą po co przyjmują probiotyki. Nasuwa się więc pytanie, dlaczego antybiotyki i preparaty osłonowe powinny być przyjmowane razem. Spis treści Stosowanie probiotyków Większość antybiotyków działa ... o te składniki. Gdy przyjmujesz antybiotyki sięgaj częściej po: jogurty, zsiadłe mleko, kefiry, maślanki, niektóre...

Antybiotyki

Wykorzystanie bakterii jako żywego antybiotyku

Badanie przeprowadzone przez biologów z Uniwersytetu w Wirginii sugeruje, że bakteria Micavibrio aeruginosavorus, która żywi się innymi bakteriami, może być wykorzystana w leczeniu wielu chorób zakaźnych jako tak zwany żywy...

Antybiotyki

Leki roślinne jak antybiotyki

(...) sobie z bakteriami, w szczególności z pałeczkami ropy błękitnej. Chociaż leki roślinne działają słabiej niż antybiotyki, mogą...

Antybiotyki

Program ochrony antybiotyków

Dzień 7 kwietnia był Światowym Dniem Zdrowia. Upłynął on pod hasłem „Oporność na antybiotyki i jej globalne rozprzestrzenianie”. Spis treści Problem zwiększenia oporności na antybiotyki Ostatnimi czasy antybiotyki zaczęło się postrzegać ... szybko się na nie uodporniają, a leki stają się nieskuteczne. Nie jest również łatwo opracowywać coraz to nowe antybiotyki. Zagrożenia wynikające z antybiotykooporności Problem pojawia się w chwili zagrożenia życia, gdy antybiotyki stają się...

Antybiotyki

Kapsułki z nanowłókien sposobem na antybiotykooporne bakterie

Naukowcy opracowali nową metodę podawania antybiotyków – polega ona na zamykaniu leków w kapsułkach wykonanych z nanowłókien. Twierdzą oni, iż w ten sposób można walczyć z bakteriami, które wykształciły oporność na antybiotyki. Spis treści Problem antybiotykooporności bakterii W samych Stanach Zjednoczonych każdego roku u ponad 100 000 ludzi ... będą nowe metody podawania znanych już leków. Z badań wynika, iż antybiotyki zamknięte w nanowłóknach okazały...

Antybiotyki

Nowe oblicze antybiotykooporności

Genetycznie uwarunkowana oporność na antybiotyki nie jest jedynym mechanizmem, jakim posługują się bakterie w dążeniu do przeżycia. Belgijscy naukowcy odkryli drugą strategię przetrwania stosowaną przez chorobotwórcze bakterie. Spis treści Co warunkuje antybiotykooporność? Wyniki badań belgijskich naukowców dowodzą, że to, iż bakterie są w stanie przeżyć leczenie ... wykazywać genetyczną oporność na antybiotyki. Możliwości zastosowania nowej wiedzy Profesor Jan Michiels, który prowadził...

Antybiotyki

Antybiotyki u dzieci

Antybiotyki u dzieci mają takie same zastosowanie jak u dorosłych. Stosuje się je tylko przy zakażeniach bakteryjnych ... u dzieci występują rzadko. Antybiotyki u niemowląt podaje się głównie jako antybiotyki dożylne lub w postaci zawiesiny ... antybiotyk? Antybiotyki u dziecka powinny być podawane jedynie w infekcjach bakteryjnych, gdy dziecko choruje np. na anginę, zapalenie płuc, zapalenie ucha czy występuje zakażenie układu moczowego. Antybiotyki nie są skuteczne w zakażeniach...

Antybiotyki

Antybiotyki - za i przeciw

Antybiotyki są skuteczne w leczeniu wielu chorób, lecz nie wolno ich nadużywać. Kiedy zawodzą wszelkie możliwości, antybiotyki okazują się jedynym lekarstwem dla dzieci. Maluchy szybko wracają do zdrowia. Jednak okazuje się, że jesteśmy w ścisłej ... powstające szczepy bakterii stały się niewrażliwe na leki. Powstaje pytanie, czy antybiotyki mogą również nam szkodzić? Kiedy stosować antybiotyki u dzieci? Antybiotyki to związki chemiczne, które niszczą bakterie i hamują ich rozmnażanie. Mogą...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500