Wpływ antybiotyków na odporność organizmu

W naszym kraju aż trzy na 100 osób codziennie przyjmuje antybiotyki. Podczas sezonu jesienno-zimowego, liczba ta wzrasta z trzech do dwunastu pacjentów.

Spis treści:
  1. 1. Leki przeciwdrobnoustrojowe
  2. 2. Antybiotykoterapia
  3. 3. Rola bakterii w organizmie
  4. 4. Tkanka limfatyczna

1. Leki przeciwdrobnoustrojowe

Wraz ze zwiększonym stosowaniem leków przeciwdrobnoustrojowych, dochodzi do spadku ich skuteczności. Związane jest to z wykształceniem się tzw. oporności bakterii na substancje przeciwbakteryjne zawarte w antybiotykach. Nadużywanie antybiotyków niesie ze sobą jeszcze inny skutek – spadek odporności organizmu.

2. Antybiotykoterapia

Antybiotykoterapia jest skuteczną metodą leczenia wielu infekcji (m.in. zakażeń dróg oddechowych, czy innych powikłań grypy i przeziębienia). Niszcząc bakterie odpowiedzialne za infekcję, antybiotyki zabijają również bakterie niepatogenne (stanowiące naturalną florę jelitową). Dochodzi do objawów ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności). W wyniku długotrwałego niedoboru „dobroczynnych" mikroorganizmów w przewodzie pokarmowym człowieka, dochodzi do rozwoju grzybicy jelit (wywołanej przez drożdżaka z rodzaju Candida). Oprócz biegunki i nudności, mogą dokuczać również wzdęcia. Zaburzona zostaje synteza witamin z grupy B i K. Główną przyczyną obniżenia odporności organizmu po antybiotykoterapii jest zaburzenie równowagi mikroflory bakteryjnej przewodu pokarmowego.

3. Rola bakterii w organizmie

Bakterie wchodzące w skład naturalnej mikroflory jelit bytują przeważnie w świetle jelita, przylegają do powierzchni błony śluzowej. Powierzchnia jelita cienkiego wynosi ok. 300 m2. Na tak ogromnej przestrzeni żyją bakterie symbiotyczne. Skład flory bakteryjnej jelit jest bardzo zróżnicowany. Jednak tylko ok. 10 gatunków szczepów ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Bakterie te spełniają funkcję:

Najważniejsza jednak znaczenie (z punktu widzenia walki z infekcjami organizmu), ma funkcja ochronna bakterii jelitowych. Synteza takich substancji, jak nadtlenek wodoru, kwas octowy, czy kwas mlekowy stwarza doskonałe środowisko zapobiegające kolonizacji bakterii patogennych (chorobotwórczych). Kwas mlekowy, wytwarzając niskie pH nie dopuszcza do rozwoju „niekorzystnych" drobnoustrojów.

Niektóre bakterie jelitowe wydzielają również specjalne substancje białkowe, zwane bakteriocynami. Są to związki silnie toksyczne dla niektórych chorobotwórczych szczepów bakterii. Ze względu na mechanizm działania, substancje te można porównać do antybiotyków - z tą różnicą, że bakteriocyny posiadają bardzo wąskie spektrum działania (aktywność jedynie wobec niektórych szczepów), antybiotyki natomiast z reguły niszczą bakterie z wielu grup.

4. Tkanka limfatyczna

Ponadto, mikroflora jelitowa jest bardzo istotnym czynnikiem decydującym o odporności na chorobę zakaźną. Przyczynia się do rozwoju tzw. tkanki limfatycznej GALT (Gut-Associated Lymphoid Tissue) – stanowi ona grupę komórek układu odpornościowego występujących w przewodzie pokarmowym. W skład GALT wchodzą: migdałki podniebienne, migdałek gardłowy, grudki limfatyczne w błonie śluzowej jelita cienkiego (tzw. kępki Peyera) i jelita grubego. Znajduje się tu ponad 70% wszystkich komórek limfatycznych organizmu.

Tkanka GALT związana z błoną śluzową przewodu pokarmowego stanowi system zwany MALT (Mucosa-Associated Lymphoid Tissue). W tych miejscach dochodzi do bezpośredniego kontaktu organizmu z antygenami (substancjami obcymi, np. drobnoustrojami) pochodzącymi ze środowiska zewnętrznego. W skład układu immunologicznego wchodzi wiele narządów, ale to w błonie śluzowej przewodu pokarmowego znajduje się większość komórek systemu odpornościowego (ok. 90%).

Tkanki GALT i MALT produkują przeciwciała klasy A (immunoglobuliny A, IgA). Cząsteczki te wydzielane są na powierzchnię błon śluzowych, które następnie „zasiedlają". Odpowiedzialne są one za „wyłapywanie" antygenów, nie dopuszczając do ich przejścia przez błonę śluzową do wnętrza organizmu. Immunogloboliny A stanowią pierwszą linię obrony organizmu przed antygenami (m.in. bakteriami).

U małych dzieci ilość produkowanych IgA jest często niewystarczająca do zwalczenia infekcji. Dopiero po 12 roku życia następuje wzmożona synteza przeciwciał w tkankach GALT i MALT. Oprócz stymulacji wytwarzania immunoglobulin klasy A, bakterie jelitowe wpływają również na pobudzanie limfocytów B do produkcji immunoglobulin klasy M, a także makrofagów i komórek NK (Natural Killers). Te ostatnie odpowiedzialne są m.in. za zjawisko tzw. cytotoksyczności wobec antygenów. Oznacza to, że niszczą one wszelkie komórki obce, które spotkają na swojej drodze.

Podsumowując, produkowane przez komórki limfatyczne przewodu pokarmowego przeciwciała klasy A, wiążą bakterie i wirusy, hamując przyleganie tych drobnoustrojów do nabłonka błony śluzowej. Tym samym, IgA nie dopuszczają do wniknięcia zarazków do organizmu. Makrofagi i komórki NK niszczą drobnoustroje o większych rozmiarach, cząstki martwych komórek i bakterie. Zaburzenie mikroflory jelitowej powoduje zaburzenia prawidłowej pracy tkanki limfatycznej GALT i MALT, co skutkuje znacznym spadkiem odporności na infekcje bakteryjne, wirusowe i pasożytnicze.

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze (1)

Wyloguj
~Teresa K.
~Teresa K.

Mam 45 lat. Często choruję, za każdym razem udaję się do lekarza i proszę go o przepisanie antybiotyku - większość przystaje na moje prośby, jeśli nawet infekcja nie jest bardzo poważna. Zauważyłam jednak, że jeszcze kilka lat temu wystarczyło mi zaledwie 2-3 dni na pokonanie zwykłego przeziębienia. Teraz muszę brać antybiotyki dłużej niż 5 dni. Zrozumiałam, że wolniejsze działanie antybiotyków to efekt uodpornienia mojego organizmu na działanie antybiotyków. Zbyt częste przyjmowanie tego typu preparatów spowodowało, że wcześniejsze dawki. Zaczęłam się obawiać, że kiedy przyjdzie jakaś poważna infekcja, będę miała problemy z jej wyleczeniem.

Odpowiedz

Porady ekspertów

Antybiotyk na ból gardła

 16.08.2011 bolało mnie gardło, pojawił się obrzęk i silne duszności. Otrzymałam antybiotyk...

lek. Joanna Gładczak Porady udziela lek. Joanna Gładczak lekarz specjalista chorób wewnętrznych. Autorka wielu profesjonalnych publikacji medycznych.
Testy na penicylinę

Witam, jestem w 36 tygodniu ciąży i mam ptanie, czy, i jeżeli tak, to gdzie, jest możliwość,...

 Redakcja abcZdrowie Porady udziela Redakcja abcZdrowie Redakcja abcZdrowie.pl to zespół doświadczonych i zaangażowanych osób, z których wielu to eksperci z dziedziny medycyny, dla których dbałość o zdrowie to priorytet.
pokaż 5 następnych

Artykuły Antybiotyki

Antybiotyki Leki roślinne jak antybiotyki

(...) sobie z bakteriami, w szczególności z pałeczkami ropy błękitnej. Chociaż leki roślinne działają słabiej niż antybiotyki, mogą...

Antybiotyki Kapsułki z nanowłókien sposobem na antybiotykooporne bakterie

Naukowcy opracowali nową metodę podawania antybiotyków – polega ona na zamykaniu leków w kapsułkach wykonanych z nanowłókien. Twierdzą oni, iż w ten sposób można walczyć z bakteriami, które wykształciły oporność na antybiotyki. Problem antybiotykooporności bakterii W samych Stanach Zjednoczonych każdego roku u ponad 100 000 ludzi rozwijają się ... znanych już leków. Z badań wynika, iż antybiotyki zamknięte w nanowłóknach okazały się skuteczne w...

Antybiotyki Nowe oblicze antybiotykooporności

Genetycznie uwarunkowana oporność na antybiotyki nie jest jedynym mechanizmem, jakim posługują się bakterie w dążeniu do przeżycia. Belgijscy naukowcy odkryli drugą strategię przetrwania stosowaną przez chorobotwórcze bakterie. Co warunkuje antybiotykooporność? Wyniki badań belgijskich naukowców dowodzą, że to, iż bakterie są w stanie przeżyć leczenie antybiotykami możliwe ... wykazywać genetyczną oporność na antybiotyki. Możliwości zastosowania nowej wiedzy Profesor Jan Michiels, który prowadził...

Antybiotyki - za i przeciw
Antybiotyki Antybiotyki - za i przeciw

Antybiotyki są skuteczne w leczeniu wielu chorób, lecz nie wolno ich nadużywać. Kiedy zawodzą wszelkie możliwości, antybiotyki okazują się jedynym lekarstwem dla dzieci. Maluchy szybko wracają do zdrowia. Jednak okazuje się, że jesteśmy w ścisłej ... powstające szczepy bakterii stały się niewrażliwe na leki. Powstaje pytanie, czy antybiotyki mogą również nam szkodzić? Kiedy stosować antybiotyki u dzieci? Antybiotyki to związki chemiczne, które niszczą bakterie i hamują ich rozmnażanie. Mogą...

Antybiotyki Antybiotyki a słońce

(...) z wysokim filtrem UV. Antybiotyki a uczulenie na słońce Tak jak szereg różnych leków dostępnych w lecznictwie, tak samo antybiotyki mogą mieć niekorzystny wpływ na organizm przy nadmiernej ekspozycji chorego na słońce. Nie wszystkie antybiotyki ... antybiotyków uczulających na słońce zaliczamy też chinolony (antybiotyki chinolinowe), wśród których...

Antybiotyki u dzieci
Antybiotyki Antybiotyki u dzieci

Antybiotyki u dzieci mają takie same zastosowanie jak u dorosłych. Stosuje się je tylko przy zakażeniach bakteryjnych ... u dzieci występują rzadko. Antybiotyki u niemowląt podaje się głównie jako antybiotyki dożylne lub w postaci zawiesiny ... antybiotyk? Antybiotyki u dziecka powinny być podawane jedynie w infekcjach bakteryjnych, gdy dziecko choruje np. na anginę, zapalenie płuc, zapalenie ucha czy występuje zakażenie układu moczowego. Antybiotyki nie są skuteczne w zakażeniach...

Naturalne antybiotyki
Antybiotyki Naturalne antybiotyki

Naturalne antybiotyki mogą być wytwarzane przez grzyby, niektóre bakterie czy rośliny. Antybiotyki pochodzenia ... ów w roślinach wykazuje także właściwości antybiotyczne, jak np. allicyna w czosnku czy związki siarki w cebuli. Naturalne antybiotyki gł ... lub rzeżączka. Należy pamiętać, że chociaż naturalne antybiotyki są dla nas bardzo cenne ze względu na swoje właściwości, to także mogą powodować działania niepożądane.   Co to są naturalne antybiotyki? Naturalne antybiotyki są to związki...

Antybiotyki Bakterie chorobotwórcze

(...) chorobotwórczymi stosowane są antybiotyki. Grup antybiotyków jest kilka i nie wszystkie działają na takie same szczepy bakterii. W początkowym leczeniu zakażenia bakteriami stosowane są antybiotyki o szerokim spektrum działania, a po...

Antybiotyki Odporność na antybiotyki

Odporność na antybiotyki, inaczej oporność na antybiotyki, to cechy drobnoustrojów, dzięki kt ... ów. Przyczyna oporności na antybiotyki najczęściej jest skutkiem nadmiernego stosowania terapii antybiotykowej. Co to jest odporność na antybiotyki? Odporność, a dokładniej oporność na antybiotyki, to cecha szczepów bakterii, która pozwala ... na antybiotyki, to cechy naturalnie występujące u bakterii. Odporność nabyta, to cechy uniemożliwiające działanie leku, na skutek...

Antybiotyki Uczulenie na penicylinę

W grupie penicylin wyróżnia się różne jej rodzaje. Uczulenie na ampicylinę nie oznacza wystąpienia alergii np. na amoksycylinę. Ważna jest konsultacja z lekarzem. Dopiero po badaniach będzie wiadomo, którego leku mamy się...

Antybiotyki Preparaty osłonowe przy antybiotykoterapii

Antybiotykoterapia niesie ze sobą jednak wiele potencjalnych zagrożeń. Stosujmy ją zatem zgodnie ze wskazaniami lekarza. Dodatkowo, niezbędne jest, aby do kuracji antybiotykowej dołączyć odpowiedni preparat probiotyczny (tzw. lek osłonowy). Jak i w jakim celu stosować leki osłonowe? Przekonajmy się... Antybiotyki wpływają na wzrost i podziały komórek bakteryjnych zarówno patogennych (chorobotwórczych), jak i symbiotycznych (stanowiących mikroflorę jelitową). Flora bakteryjna organizmu...

Antybiotyki Probiotyki i prebiotyki

W żywności występują naturalne substancje posiadające zdolność stymulacji rozwoju organizmów probiotycznych. Są to tzw. prebiotyki. Są to odporne na działanie enzymów trawiennych składniki pokarmowe, korzystnie oddziałujące na organizm...

Antybiotyki Stosowanie antybiotyków

Antybiotyki to substancje chemiczne, które zrewolucjonizowały leczenie. Wreszcie bowiem pojawiła się skuteczna broń ... przy tym różne rodzaje antybiotyków, tak jak różne rodzaje bakterii. Tylko, że antybiotyki szybko otrzymały ... do zaleceń lekarza. Tylko że antybiotyki to nie dropsy. Jeżeli źle się je stosuje i ciągle zażywa, mogą zaszkodzić zamiast pom ... , że antybiotyki walczą z bakteriami a nie wirusami. „Czas przeziębień i grypy” oznacza, że kolejny sezon czeka nas...

Antybiotyki Rodzaje antybiotyków

(...) te możemy podzielić na antybiotyki bakteriobójcze i antybiotyki bakteriostatyczne. Grupy antybiotyków mogą mieć r ... , cefalosporyny oraz tetracykliny. Rodzaje antybiotyków ze względu na proces wytwarzania Antybiotyki są to substancje wytwarzane ... działania toksycznego u człowieka. Mogą być to naturalne antybiotyki, półsyntetyczne czy syntetyczne. Naturalne antybiotykito ... ółsyntetyczne antybiotyki to takie, które wyizolowane są z drobnoustrojów i poddane są modyfikacji chemicznej...

Skutki uboczne antybiotyków
Antybiotyki Skutki uboczne antybiotyków

Ludzkość borykała się z zakażeniami bakteryjnymi od zarania swoich dziejów. Cudowny wynalazek jakim są antybiotyki pozwolił walczyć z chorobami, które dotąd były nieuleczalne. Choćby dżuma, która w wiekach średnich praktycznie zdziesiątkowała populację Europy może być dziś łatwo i skutecznie leczona dzięki antybiotykom. Działania niepożądane ... , ale nawet wpływają korzystnie. Antybiotyki przyjmowane przez człowieka zabijają bakterie chorobotwórcze powodujące np.

Stosujesz antybiotyk? Kobieta powinna wybrać kobiecą osłonę!
Antybiotyki Stosujesz antybiotyk? Kobieta powinna wybrać kobiecą osłonę!

Artykuł sponsorowany Antybiotyki są konieczne w leczeniu zakażeń bakteryjnych, niszczą bowiem chorobotwórcze bakterie ... a antybiotyki Choroby intymne kobiet to coraz częstszy i poważniejszy problem Polek. Zaburzenia mikroflory bakteryjnej pochwy, układu ... i wspomaga odbudowę prawidłowej mikroflory pochwy. Podsumowując, antybiotyki budzą niemało kontrowersji, ale nie ma wątpliwości, że są ... ójną osłonę probiotyczną, które zmniejszą ryzyko wystąpienia chorób intymnych kobiet.(antybiotyki skutki...

AntybiotykOdtwórz wideo
Antybiotyki Antybiotyk

(...) órczych) jest bez wątpienia jednym z największych wynalazków XX wieku. Antybiotyki działają selektywnie na niektóre bakterie i pozwalają przyspieszyć zwalczanie infekcji bakteryjnej. W zależności od rodzaju leczonej infekcji, antybiotyki podaje się doustnie (np ... órne zakażenie gronkowcem złocistym). Jednak antybiotyki nie są panaceum na wszystkie choroby. Trzeba pamiętać, że tylko lekarz może stwierdzić, że w danym przypadku antybiotyk jest niezbędny do wyleczenia choroby. Antybiotyki można przyjmować tylko po...

Wysoka gorączkaOdtwórz wideo
Antybiotyki Wysoka gorączka

Prawidłowa temperatura ciała dorosłego człowieka wynosi 36.6 stopni C. Jest mierzona pod pachą i wynosi 36,6-37,2 stopnie C, wzrasta po godzinach popołudniowych, jest najniższa w nocy. Określenie temperatury jest istotną czynnością w rozpoznaniu stanu...

Dziecko a antybiotykiOdtwórz wideo
Antybiotyki Dziecko a antybiotyki

Antybiotyki dla dzieci wydają się być najlepszą metodą leczenia infekcji bakteryjnych. Niektóre z tej grupy leków są niedostępne dla najmłodszych, m.in. antybiotyki z grupy tetracyklin czy fluorochinolony. Niektórzy rodzice uważają ... pediatra przepisuje maluchowi na przeziębienie właśnie antybiotyki. Dziecko nie ma jeszcze zapalenia bakteryjnego, a przyjmuje leki ... ów. O tym, kiedy antybiotyki powinny być podawane dziecku opowiada prof. dr hab. Adam...

Co po antybiotyku?Odtwórz wideo
Antybiotyki Co po antybiotyku?

Antybiotyk to lek, który jest bardzo ważny w leczeniu infekcji bakteryjnych. Pozwala na usunięcie tych mikroorganizmów i powrót do zdrowia. Jego zastosowanie u chorej osoby jest często niezbędne do prawidłowego leczenia. Antybiotyk...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij