Jak dbać o stawy?

Stawy – dopóki nie bolą, uznajemy, że wszystko z nimi w porządku. Niestety to nieprawda. Gdy zaczynają nam dokuczać, stan chorobowy jest już zwykle bardzo zaawansowany. Proces zwyrodnieniowy jest podstępny, toczy się skrycie i bezobjawowo. W końcu daje o sobie znać, a leczenie jest wtedy długie i żmudne. Stawy są to ruchome połączenia kości, które do swojego prawidłowego funkcjonowania wymagają prawidłowej chrząstki stawowej, mazi stawowej oraz prawidłowego przyczepu mięśni i ścięgien.

Chrząstka stawowa a choroby stawów

Wszystko, czyli schorzenia reumatyczne, zaczyna się od chrząstki stawowej. Ta miękka, elastyczna tkanka, która chroni panewkę główki i powierzchnię kości przed ścieraniem, pełni rolę amortyzatora oraz ułatwia poślizg, zapobiegając tarciu. Niestety, z czasem się zużywa, a wtedy stawy przestają prawidłowo funkcjonować. Istnieje wiele przyczyn, dla których staw nie pełni prawidłowo swojej funkcji. Możemy wyróżnić zaburzenia związane z procesem autoimmunologicznym, urazy, następstwa farmakoterapii.

Chrząstka zawiera cząsteczki, które mają bardzo dużą zdolność wiązania wody. To właśnie dzięki nim ta tkanka jest taka elastyczna i może łagodzić skutki wstrząsów, na które narażone są stawy podczas ruchu. Chrząstka psuje się z powodu:
  • patologii w budowie anatomicznej,
  • chorób autoimmunologicznych,
  • niewłaściwego trybu życia,
  • niedoborów żywieniowych.
Zwyrodnienie stawów jest przyczyną cierpienia wielu ludzi na całym świecie. Dokuczają im ból stawów, trzaski, sztywność, a w końcu znaczne ograniczenie możliwości poruszania się. W konsekwencji miliony zdrowych osób zamieniają się w osoby ze znacznym ograniczeniem ruchowym.

Jak wzmocnić stawy?

Przede wszystkim profilaktyka chorób stawów.
Po pierwsze – ruch, przede wszystkim umiarkowany i z zachowaniem higieny stawów, po drugie – ruch, a po trzecie – też ruch. Pozwoli to utrzymać dobrą figurę i ruchomość stawów. Poza tym stosowanie odpowiedniej diety. Musi być bogata w wapń, witaminy, zwłaszcza D, B i C, a także bioflawonoidy. Aby zabezpieczyć chrząstkę przed niszczeniem i ubytkami, konieczna jest suplementacja na stawy:
  • glukozaminą – jest budulcem potrzebnym do syntezy związków chemicznych tworzących chrząstkę stawową, bez którego nie byłoby również możliwe odnawianie zapasów mazi stawowej. Po 50. roku życia organizm traci zdolność do jej produkcji i dlatego niedobory trzeba uzupełniać.
  • chondroityną – jest to jeden ze składników wypełniających przestrzenie międzykomórkowe w tkankach łącznych. Deficyt tego kwasu należy wyrównywać, ponieważ stawy są bez niego mało wytrzymałe, a w końcu stają się niesprawne.
  • witaminą C – jest substratem syntezy tkanki łącznej. Witamina C chroni stawy, ułatwiając przyswajanie glukozaminy i chondroityny. Stany zapalne zmniejszają ilość tej witaminy w mazi stawowej, dlatego zwłaszcza wtedy trzeba dbać, by jej nie zabrakło.
  • kolagenem – główny składnik ścięgien i podstawowe białko tkanki łącznej. Zawarty w chrząstce kolagen typu II decyduje o jej wytrzymałości i odporności. Zapobiega również destrukcji chrząstki stawowej
Choroby stawów mają różną etiologię, niektórym można jednak skutecznie zapobiegać, stosując regularnie umiarkowany wysiłek fizyczny nieobciążający znacząco stawów, utrzymując prawidłową masę ciała oraz stosując dietę bogatą w wapń i składniki mineralne.


Przypisy
Brzosko M., Samborski W., Reumatologia praktyczna, Wolters Kluwer, Kraków 2011, ISBN 978-83-264-1376-6
Brzosko M. Reumatologia kliniczna, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2010, ISBN 978-83-89318-33-7
Spodaryk K., Patologia narządu ruchu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2567-2

Artykuły Choroba zwyrodnieniowa

O stawy należy zadbać, zanim zaczną boleć. Ból stawów może oznaczać, że zostały one nadmiernie obciążone i pojawiły się groźne zmiany zwyrodnieniowe, których się nie da cofnąć.

Lek na zwyrodnienie stawów jeszcze jakieś 10 lat temu nie był znany. Stosowane były jedynie typowe leki przeciwbólowe. Dziś już wiadomo, że istnieje i jest nim glukozamina.

Choroba zwyrodnieniowa stawów (ang. Osteoarthritis, OA) to coraz bardziej powszechny problem, jest jedną z tzw. chorób cywilizacyjnych, do których przyczynia się siedzący tryb życia, ...

Artroza jest ściśle powiązana z zużyciem chrząstki stawowej (szczególnie narażone są kolana i biodra).

Ortopedia i reumatologia

Zdrowie

Pytania do eksperta

Swędzące mrowienie w lewej nodze

Witam! Od około 2 tygodni codziennie czuję mrowienie w lewej nodze, a dokładnie od kostki do kolana. Mrowienie powoduje, że bardzo swędzi mnie noga. Jak chodzę, to tego nie odczuwam, ale podczas stania, leżenia lub siedzenia - tak. Nigdy w życiu czegoś takiego nie miałam. Oczywiście czasami jakieś mrowienie chwilowe, ale bardzo rzadko i bardzo małe. A obecne mrowienie jest bardzo swędzące. Co ...
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Bóle w pasie po spaniu

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »