Co zrobić, gdy dziecko gryzie?

Mgr Monika Łapczyńska
Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Monika Łapczyńska - położna, fizjoterapeuta, instruktorka szkoły rodzenia, masażystka I stopnia, instruktor rekreacji ruchowej, absolwentka Warszawskiego...

Wielu rodziców martwi się, gdy ich pociechy zaczynają gryźć inne dzieci. Jednak specjaliści przekonują, że gryzienie jest zupełnie naturalne w przypadku maluchów. Często zdarza się, że dzieci w wieku 1-3 lat przechodzą przez etap gryzienia innych, ale z czasem z niego wyrastają. Nie oznacza to jednak, że rodzice mają z założonymi rękami czekać, aż maluchowi znudzi się bolesne wbijanie się zębami w ręce kolegów z piaskownicy. Gryzienie należy konsekwentnie zwalczać. Skąd bierze się takie zachowanie u dzieci i jak sobie z nim radzić?

Dlaczego maluchy gryzą innych?

Przyczyny takiego zachowania są różne i w większości przypadków intencją dziecka nie jest zrobienie komuś celowo krzywdy. Niemowlęta gryzą zwykle podczas ząbkowania. Nie rozróżniają wtedy jeszcze, czy ofiarą ich wyrzynających się ząbków jest gryzak, czy palec rodzica. Celem malucha jest uśmierzenie bólu i odczucie ulgi w obrzękniętych dziąsłach. Dla dziecka gryzienie jest także sposobem na poznawanie świata, podobnie jak dotykanie różnych przedmiotów. Niemal wszystko, co niemowlęta lub dzieci w wieku 1-3 lat biorą do rąk, prędzej czy później ląduje w ich ustach. Jeśli coś je interesuje, nie zastanawiają się, tylko gryzą. Ta czynność to także prosta metoda na sprawdzenie reakcji rodzica. Dzieci lubią eksperymentować, by przekonać się, jak na ich zachowanie zareagują rodzice. Czasami maluchy celowo gryzą innych, by usłyszeć okrzyk zaskoczenia. Nie zdają sobie przy tym sprawy, jak bolesne jest takie doświadczenie dla ugryzionej osoby.

Wbijanie ostrych ząbków w skórę rodzeństwa lub rodzica jest również prostym sposobem na zwrócenie uwagi na siebie. Starsze dzieci wiedzą, że gryzienie pozwoli im znaleźć się w centrum uwagi rodzica, nawet jeśli reakcja będzie negatywna. Dla malucha każda chwila spędzona z rodzicem jest ważna, a dziecko, które czuje się ignorowane, jest w stanie daleko się posunąć, by być zauważonym. Innym powodem, dla którego maluch gryzie, jest poczucie frustracji u dziecka. Małe dzieci nie są w stanie w pełni wyrazić swoich odczuć słowami, dlatego nierzadko zaczynają gryźć innych. W ten sposób próbują powiedzieć rodzicowi, że czują się nieszczęśliwe. Gryzienie innych dzieci pomaga im także postawić na swoim i wygrać „kłótnię” o zabawkę lub dać koledze wprost do zrozumienia, że chcą bawić się same.

Jak pomóc dziecku przestać gryźć innych?

W przypadku gryzienia lepiej jest zapobiegać wystąpieniu tego problemu. Jeżeli niemowlę ząbkuje, miej zawsze pod ręką gumowy gryzak lub wilgotny kawałek materiału, które pomogą rozmasować bolące dziąsła dziecka. Postaraj się także unikać sytuacji, w których maluch mógłby zirytować się do tego stopnia, że zacząłby gryźć innych. Przed pójściem z dzieckiem na plac zabaw upewnij się, że jest najedzone i wyspane. Weź ze sobą małą przekąskę – jeśli maluch zacznie marudzić z powodu ssania w żołądku, będziesz mogła szybko zareagować i zaspokoić mały głód, a dziecko nie zaatakuje kolegi.

Kiedy maluch podrośnie na tyle, by komunikować się werbalnie, naucz go, jak informować innych o swoich potrzebach. Dziecko powinno mieć świadomość, że zamiast gryźć, można powiedzieć: „to moja zabawka” lub „jestem na ciebie zły”. Złość lub frustrację można wyrazić także poprzez ściśnięcie mocno pluszaka lub w inny sposób, który nie rani nikogo. Niezwykle ważne jest również poświęcanie dziecku wystarczającej ilości czasu w ciągu dnia. Wówczas maluch nie czuje potrzeby zwracania na siebie uwagi rodzica drastycznymi sposobami, na przykład gryzieniem. Szczególnie dużo uwagi należy poświęcić dziecku, które przechodzi poważne zmiany w życiu, takie jak pojawienie się młodszego rodzeństwa.

Należy uświadomić sobie, że nawet mimo podjęcia stosownych kroków, przypadki gryzienia mogą mieć miejsce. Gdy twoje dziecko ugryzie kogoś, zachowaj spokój, ale stanowczym tonem głosu powiedz mu, że nie wolno gryźć innych. Wytłumacz, że jest to bolesne, następnie zabierz malucha w inne miejsce i daj mu czas, by ochłonął. W żadnym wypadku nie karz dziecka, gryząc go! Maluchy uczą się poprzez naśladownictwo, dlatego jeśli ugryziesz dziecko, będzie to dla niego oznaką, że gryzienie innych jest w porządku. Nie stosuj także kar cielesnych, gdy dziecko ugryzie kogoś. Bicie dzieci nie jest dobrą metodą wychowawczą.

Jeśli twoje dziecko gryzie innych, twoim zadaniem jest oduczenie go takiego zachowania. Jeżeli jednak wejdzie mu to w nawyk, a gryzienie będzie utrzymywać się po ukończeniu 4-5 roku życia, przyczyna może leżeć w poważniejszych problemach emocjonalnych. Wówczas warto poszukać fachowej pomocy.

Artykuły Zachowanie niemowlęcia

Warto wiedzieć, że aby maluch rozwijał się prawidłowo, nie powinien spać dłużej niż 3-4 godziny naraz. Dotyczy to zarówno dzieci ogólnie zdrowych, jak i maluchów, które mają problemy zdrowotne.

Niemowlę ciągle śpi

Płacz niemowlęcia może oznaczać niezmienioną mokrą pieluchę, głód, potrzebę bliskości, zimno itp. Niemowlę w początkowych miesiącach życia nie umie inaczej komunikować swoich odczuć i potrzeb.

Nerwowy niemowlak? Jak poznać, że małe dziecko jest zdenerwowane, że wyraża niezadowolenie? Nerwowość i niepokój u dziecka można poznać już w wieku trzech-czterech miesięcy życia.

Nie ulega wątpliwości, że ADHD utrudnia dzieciom cierpiącym na to zaburzenie normalne funkcjonowanie nie tylko w rodzinie, ale także w szkole, utrudniając nawiązywanie przyjaźni z innymi dziećmi. Jakie są najczęściej wymieniane objawy tej choroby?<br />
<br />
Jednym z nich jest impulsywność, która przejawia się tym, że mimo iż dziecko ma świadomość swego złego zachowania, nie jest w stanie nad nim panować. Do tego dochodzi także nadaktywność ruchowa, która z kolei objawia się trudnością w utrzymaniu koncentracji przez dłuższy czas. Dziecko jest więc nieustannie rozkojarzone, a do tego ciągle ima się nowych czynności bez uprzedniego ukończenia poprzedniej. Takie oznaki zaburzenia mogą jednak różnić się w zależności od przypadku. Niektóre dzieci będą się ciągle nieświadomie podrygiwały, a inne będą patrzyły w przestrzeń w bezruchu bądź zdawały się bujać w obłokach.<br />
<br />
Co robić, gdy w zachowaniu dziecka pojawiają się coraz częściej alarmujące objawy tego zaburzenia? Na to pytanie odpowie psycholog dziecięca, doktor Małgorzata Święcicka.

Apatyczny noworodek budzi niepokój i zmartwienie rodziców. Apatia świadczy o istnieniu chorób czy dolegliwości, które wpływają na złe samopoczucie dziecka i zakłócają prawidłowy rozwój niemowlaka.

Zespół dziecka potrząsanego – SBS (z ang. Shaken Baby Syndrome), jest formą przemocy wobec dziecka, prowadzącą do znacznego uszkodzenia ciała, kalectwa, a często też do śmierci. Obrzęk mózgu , ...

Każdy rodzic powinien bacznie obserwować zachowanie niemowlęcia, gdyż jest ono źródłem wielu przydatnych sygnałów o zdrowiu i samopoczuciu malucha. Pierwsze charakterystyczne dla danego niemowlaka ...

Niegdyś, widząc dziecko, które jest niespokojne i hałaśliwe, wielu ludzi posądzało je o to, że jest niegrzeczne i po prostu źle wychowane. Dziś wiadomo, że takie zachowanie może wynikać z choroby zwanej ADHD.<br />
<br />
Najczęstszym objawem tego zaburzenia jest nadaktywność ruchowa, która przejawia się tym, że dziecko nie potrafi „wysiedzieć” 45 minut lekcji, nieustannie podrywa się z miejsca, a do tego wykazuje symptomy niepokoju ruchowego, takie jak bawienie się przedmiotami, które trzyma w rękach, czy nerwowo macha nogami. Do tego w tego rodzaju chorobie występują zaburzenia uwagi. Objaw ten charakteryzuje się tym, że maluch ma trudności w utrzymaniu koncentracji przez dłuższy czas, jest rozkojarzony. Poza tym w tego rodzaju zaburzeniu występuje także duża impulsywność i napady złości, co da się zauważyć w tym, że dziecko nie potrafi powstrzymać swojego zachowania, pomimo że zdaje sobie sprawę z tego, że jest ono niewłaściwe.<br />
<br />
Więcej na temat ADHD powie doktor Małgorzata Święcicka, psycholog dziecięcy.

Pytania do eksperta

Dziwne zachowania u półrocznej dziewczynki

Witam! Jestem mamą 6-miesięcznej dziewczynki. Od pewnego czasu niepokoją mnie jej zachowania. Mała zaczyna się prężyć bardzo dziwnie, tzn. gdy leży na pleckach rączki ma podniesione do góry i ma zaciśnięte piąstki albo bardzo mocno ściska i gryzie zabawkę, brzuszek spina i wypina a nogami wykonuje ruchy jakby pływała żabką, przy tym stęka robi naprężoną minę i czerwienieje. Wszystko to dzieje ...
Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Guzek pod sutkiem lewej piersi u niemowlęcia

Odpowiada: lek. med. Agnieszka Barchnicka
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Dziecko

Mgr Monika Łapczyńska

położna, fizjoterapeuta, instruktorka szkoły rodzenia, masażystka I stopnia,

Mgr Monika Łapczyńska
Mgr Anna Czupryniak

doświadczony psycholog i terapeuta, doradca rodzinny i autorka wielu poradników

Mgr Anna Czupryniak
Wszyscy konsultanci »