Kraniotomia i kraniektomia

Lek. Tomasz Makos
Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Kraniotomia to operacja, podczas której fragment czaszki jest rozcinany w celu umożliwienia dostępu chirurga do mózgu. W kraniotomii fragment kości czaski umieszczany jest z powrotem w miejscu, z którego był usunięty. W porównaniu do kraniotomii, w kraniektomii usunięty fragment kości czaski nie jest umieszczany w miejscu, z którego został wycięty.

Zastosowanie kraniotomii i kraniektomii

Zabieg ten stosowany jest do:
  • drenażu płynu mózgowo-rdzeniowego (wodogłowie);
  • wstawienia głębokiego stymulatora mózgu w leczeniu choroby Parkinsona;
  • pobrania małej próbki zmienionej chorobowo tkanki (biopsja);
  • drenażu zakrzepu krwi (stereotaktyczna aspiracja);
  • usuwania małych guzów i tętniaków.

Rodzaje kraniotomii

Duże i złożone zabiegi kraniotomii są często nazywane chirurgią podstawy czaszki. Te kraniotomie mogą obejmować usunięcie części czaszki. Często zachodzi konieczność przebudowy podstawy, co może wymagać dodatkowej wiedzy otolaryngologicznej. Ten typ kraniotomii może być używany do:
  • usuwania dużych guzów mózgu, tętniaków lub naczyniaków;
  • leczenia złamań czaszki, np. rany postrzałowej;
  • usuwania guzów, które atakują części kostne czaszki.

Kto wykonuje zabieg kraniotomii i kraniektomii?

Kraniotomia wykonywana jest przez neurochirurga, który ma dodatkowe szkolenie w zakresie chirurgii podstawy czaszki. Neurochirurg może pracować z zespołem otolaryngologicznym oraz lekarzami specjalizującymi się w chirurgii plastycznej.

Jakie mogą być powikłania po zabiegu kraniotomii i kraniektomii?

W związku z tym, że zabieg wykonywany w obrębie kości czaszki jest zabiegiem związanym z dużym ryzykiem operacyjnym. Do częstych powikłań pooperacyjnych należą silne bóle głowy, zawroty, nudności. Ponadto mogą powstać krwiaki i obrzęk mózgu, który niekiedy może być przyczyną powtórnej kraniotomii. Czasami w trakcie zabiegu operacyjnego dochodzi do uszkodzenia struktur mózgowia. W związku z powyższym powikłaniem mogą pojawić się trudności z pamięcią, mową czasami dochodzi do paraliżu i osłabienia mięśni. Pacjenci po zabiegu kraniotomii przechodzą rehabilitację, nierzadko wielodyscyplinarną. Pracują z rehabilitantem, fizjoterapeutą oraz logopedą. W wyniku kraniotomii dochodzi także czasami do krwawienia wewnątrzczaszkowego lub do udaru mózgu.

Co należy robić po zabiegu?

Po zabiegu nie należy wykonywać prac domowych, dźwigać ciężkich przedmiotów. W miarę możliwości należy prowadzić bardzo oszczędzający tryb życia, a jeżeli to konieczne uczestniczyć w zajęciach rehabilitacyjnych. Nie należy namaczać szwów pod prysznicem, gdyż są one najczęściej zaopatrzone jałowym opatrunkiem w celu uniknięcia zakażenia. Szwy zdejmowane są w zależności od lokalizacji po 7 lub 14 dniach. Należy regularnie zgłaszać się na badania kontrolne i przyjmować ściśle zalecone leki. Po okresie rekonwalescencji należy stopniowo powracać do normalnej aktywności fizycznej poprzez stopniowe ćwiczenie wraz z fizjoterapeutą. Okres rekonwalescencji zazwyczaj w przypadkach niepowikłanych wynosi do 4 tygodni, jest to jednak bardzo indywidualne. W cięższych przypadkach rehabilitacja może trwać nawet kilka lat.
Przypisy
Kozubski W. (red.), Neurologia i neurochirurgia, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-29-9
Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7

Zabiegi

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »