Zaburzenia mowy

Zaburzenia mowy jest to grupa zaburzeń związana z różnymi trudnościami w zakresie mowy. Obejmują trudności w wysławianiu się, wady mowy, używanie niewłaściwych słów, a więc związane są z artykulacją, fonacją, tonem głosu, płynnością itd. Utrudnia to zrozumienie przekazu mówionego. Zaburzenia mowy związane mogą być także z ogólniejszymi zaburzeniami funkcji językowych.

Przyczyny zaburzenia mowy

Zaburzenia mowy pojawiają się w wyniku uszkodzeń „pola mowy” w lewej półkuli mózgu, do których dochodzi np. w wyniku udaru mózgu (zator, wylew). Ze względu na etiologię, zaburzenia mowy możemy podzielić na zaburzenia:

Zobacz film: "Dlaczego warto wykonywać badania profilaktyczne?"

  • wynikające z fizycznego uszkodzenia narządu artykulacyjnego, tj. alalia, dyslalia, afonia, dysfonia,
  • wynikające z uszkodzenia układu nerwowego, tj.afazja, anartria, dyzartria,
  • o podłożu psychogennym,
  • o niejasnej etiologii, współtowarzyszące chorobom neuropsychiatrycznym, takim jak schizofrenia czy autyzm dziecięcy, np. parafazja.

Zaburzenia mowy możemy podzielić także na rozwojowe i genetyczne, ujawniające się już u małych dzieci, lub też na zaburzenia nabyte, powstające w wyniku działania czynnika chorobotwórczego.

Rodzaje zaburzeń mowy

Wyróżniamy następujące zaburzenia mowy:

  • Alalia jest to rozwojowe zaburzenie mowy, powstające w wyniku uszkodzenia struktur korowych mózgu jeszcze przed opanowaniem mowy, z zachowaniem prawidłowego słuchu. Porozumiewanie się występuje za pomocą gestów i onomatopei. Z czasem, gdy chorzy uczą się słów, alalia może przekształcić się w dyslalię.
  • Dyslalia polega na nieprawidłowej realizacji fonemów, tj. najmniejszych elementów składowych wyrazów, spowodowana jest wadami w ukształtowaniu lub uszkodzeniu peryferyjnych organów artykulacyjnych (takich jak wargi, zęby, język czy podniebienie).
  • Afonia, tzw. bezgłos, jest to utrata dźwięczności głosu. Przyczyną mogą być zaburzenia czynności krtani, w wyniku porażenia nerwów krtaniowych lub zaburzeń nerwicowych. Inną przyczyną są zniekształcenia fałdów głosowych spowodowane przez choroby zapalne lub nowotworowe krtani. Częściowa lub całkowita afonia jest częstym objawem nerwicy lękowej. Skrajny przypadek afonii z zupełną utratą mowy to apsityria.
  • Dysfonia to tzw. chrypka.
  • Afazja to utrata uprzednio nabytej umiejętności mówienia i/lub upośledzenie rozumienia języka, czytania oraz pisania. Nie jest wynikiem niedowładu, paraliżu czy niedoczulicy mięśni artykulacyjnych narządu mowy (tj. mięśni krtani, języka, podniebienia, ust itp.) w wyniku uszkodzenia mózgu.
  • Anartria to zaburzenie mowy polegające na niemożności tworzenia artykułowanych dźwięków, spowodowane uszkodzeniem aparatu wykonawczego mowy (mięśni języka, podniebienia miękkiego, krtani, warg) lub nerwów zaopatrujących te mięśnie (nerwy czaszkowe: nerw błędny, nerw podjęzykowy, nerw twarzowy) bądź też uszkodzeniem jąder powyższych nerwów znajdujących się w OUN.
  • Dyzartria jest lżejszą postacią anartrii.
  • Parafazja – polega na zachowaniu zdolności płynnego mówienia przy równoczesnym przekręcaniu wyrazów lub używaniu niewłaściwych. Występuje przy uszkodzeniu struktur kory mózgowej odpowiedzialnych za mowę: ośrodka Wernickego (dysfazja sensoryczna), np. w wyniku choroby Alzheimera czy udaru niedokrwiennego, i obszaru kory mózgowej położonego peryferycznie od niego (dysfazja sensoryczna transkorowa).

Jeśli pojawia się zaburzenie mowy, należy skontaktować się z lekarzem, aby wykluczyć zamroczenia spowodowane przedawkowaniem leków (świadomym lub nie), stany przedśpiączkowe, które mogą powstać w wyniku cukrzycy lub niewydolności nerek oraz ustalić dalsze leczenie. Przed kontaktem z lekarzem należy ułożyć chorego w pozycji półsiedzącej i zapewnić mu spokój.

Marta Bednarska, 7 miesięcy temu

Bibliografia

  • Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
  • Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
  • Bassetti C., Daetwyler C., Mumenthaler M. Diagnostyka różnicowa w neurologii, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-7609-036-8

Źródła zewnętrzne

Neurologia

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia mowy
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Zaburzenia mowy
Objawy autyzmu

Pierwsze objawy autyzmu (WIDEO)

Pierwsze objawy autyzmu (WIDEO) Odtwórz wideo

bowiem bardzo skromnie swoje emocje. Zaburzenie rozwoju mowy, przy zaburzeniu lub braku innych prób komunikacji, mogą być bezpośrednim objawem autyzmu u dziecka (...) Autyzm stwierdzany jest około 3...

Guz mózgu - objawy, diagnostyka, rodzaje, leczenie

Objawy, które mogą świadczyć o guzie mózgu

Objawy, które mogą świadczyć o guzie mózgu

mogą prowadzić także do zaburzeń mowy: jąkania się, trudności z nazywaniem poszczególnych przedmiotów czy problemów ze zrozumieniem innych osób. Właśnie te obszary mózgu odpowiedzialne są za mowę i komunikację z innymi...

Objawy cukrzycy - pierwsze symptomy, wczesna diagnoza

Pięć chorób, które można pomylić z cukrzycą

Pięć chorób, które można pomylić z cukrzycą

Cukrzyca choroba cywilizacyjna Cukrzyca to choroba cywilizacyjna XXI wieku. Jest jedną z głównych przyczyn śmierci na całym świecie. W Polsce na to schorzenie cierpi około 3 mln osób. Rocznie umiera ponad 21 tys. osób. Dlatego ważne jest, by zwracać uwagę...

Badania

Badanie mowy

decydują się na leczenie zaburzeń mowy, lub osoby, u których takie zaburzenia powstały w ciągu życia w wyniku przebytych urazów lub chorób (np. udary (...) Badanie mowy przeprowadzane...

Udar mózgu - klasyfikacja, rodzaje, przyczyny, objawy, diagnostyka, profilaktyka

Co 8 minut dochodzi do udaru mózgu (WIDEO)

Co 8 minut dochodzi do udaru mózgu (WIDEO) Odtwórz wideo

- do typowych objawów nadchodzącego udaru należą: mdłości; nagle występujące falowo, silne bóle głowy; zaburzenia mowy; porażenia dolnej części twarzy (...) (czasem wiec opadający kącik ust); objawy porażenia ruchowego; zaburzenie...

Zdrowie

Starszy mężczyzna

Starszy mężczyzna

Najcięższe dla starszych osób jest postępujące, niemożliwe do odwrócenia zaburzenie pamięci, orientacji, mowy, ruchów. Tak właśnie rozpoczyna się choroba Alzheimera.

Zaburzenia rozwoju

Zaburzenia mowy u dzieci

, iż odsetek dzieci z różnymi wadami wymowy stale wzrasta. Zaburzenia mowy to spory problem, który odzwierciedla stosunek społeczny do osób (...) , które cierpią na różne dysfunkcje związane z aparatem mowy....

Badanie słuchu u dzieci

Badania słuchu, wzroku i mowy u dzieci

Za priorytet polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej resort zdrowia uznał wprowadzenie przesiewowych badań słuchu, wzroku i mowy u dzieci w wieku szkolnym. W Warszawie podpisano porozumienie między krajami członkowskimi, które...