Trwa ładowanie...

Afazja - charakterystyka, objawy, leczenie, komunikacja

Afazja to dla wielu osób termin nieznany. To ważny objaw, który może wystąpić w przebiegu różnych chorób, niejednokrotnie niezwiązanych ze sobą. Każdemu z nas na pewno zdarzyło się kiedyś „zapomnieć języka w buzi”. Po prostu nie mogliśmy się wysłowić – być może powodem tego był stres, lęk czy zaskoczenie. Nie jest to przyjemne uczucie. Czy jednak jesteśmy w stanie wyobrazić sobie sytuację, że każdego dnia musielibyśmy borykać się z takimi problemami?

Zobacz film: "Jak uniknąć udaru mózgu?"

spis treści

1. Czym jest afazja?

Afazja jest zaburzeniem mowy i dotyczy osób, które już wcześniej opanowały czynność mówienia. Jest ona skutkiem urazu w obszarze ośrodkowego układu nerwowego. Afazja dotyka najczęściej osoby, które przeszły:

Afazja to sytuacja, kiedy niemożliwa jest artykulacja słów, a w innych przypadkach także dochodzi do zaburzeń rozumienia mowy – w tym swojej. To stan, który został nabyty u osoby, która wcześniej posługiwała się mową bez żadnych przeszkód i niedogodności – pojawiła się więc w czasie życia pacjenta na skutek sytuacji chorobowej.

Czasami afazja może występować również z innymi zaburzeniami, jakimi są aleksja i agrafia. Odpowiednio, aleksja oznacza niezdolność do czytania, a agrafia odnosi się do niezdolności pisania.

1.1. Podział afazji

Zaburzenie to może pojawić się na skutek guza mózgu lub po urazie, jaki nastąpił po jakimś wypadku, np. komunikacyjnym. Afazja jest w rzeczywistości cechą charakterystyczną, a nie definicją odnoszącą się do konkretnej choroby. Istnieje wiele jej rodzajów - najczęściej jednak mówi się o afazji Broki i afazji Wernickiego.

Osoba chora na afazję Broki ma świadomość, że występują u niej powyższe problemy, co również jest powodem frustracji i zmusza do współpracy z psychologiem.

Można powiedzieć, że na przeciwległym biegunie leży afazja Wernickiego. To sytuacja, kiedy dochodzi do zaburzenia rozumienia mowy. Osoba chora na afazję Wernickiego jest w stanie mówić, ale mechanizm rozumienia jest zaburzony.

Jak poprawić wydajność mózgu?
Jak poprawić wydajność mózgu? [8 zdjęć]

Badania wykazują, że osoby biegłe w przynajmniej jednym obcym języku mogą opóźnić u siebie rozwój choroby...

zobacz galerię

Mowa jednak również nie jest całkowicie poprawna, może być nie adekwatna do sytuacji, występują zaburzenia czytania, a także pisania.

Innymi rodzajami afazji są:

  • afazja amnestyczna,
  • afazja całkowita,
  • afazja przewodzeniowa,
  • afazja podkorowa,
  • afazja transkorowa.

2. Przyczyny afazji

Najogólniej mówiąc, przyczyny afazji leżą w mózgu. Wszelkie patologie, które doprowadzają do destrukcji tkanki nerwowej, mogą spowodować uszkodzenie, które będzie manifestowało się właśnie zaburzeniami związanymi z mową.

Oczywiście, bardzo częstą przyczyną afazji jest udar mózgu w wyniku którego dochodzi do niedokrwienia tkanki nerwowej i w konsekwencji do jej uszkodzenia.

Niestety udar jest częstym zjawiskiem, którego konsekwencje mogą być nieodwracalne. Afazja może być także skutkiem ropni, a także urazów w szczególności komunikacyjnych. Nie bez znaczenia pozostają również choroby nowotworowe mózgu, które mogą powodować uszkodzenie regionów odpowiedzialnych za tworzenie mowy.

Jedną z przyczyn afazji może być udar mózgu
Jedną z przyczyn afazji może być udar mózgu (123RF)

3. Objawy afazji

Osoba, u której zdiagnozowano afazje ma problem z płynnym wysłowieniem się oraz zrozumieniem tego, co ktoś inny do niej mówi. Niektórzy nie mogą logicznie złożyć zdania, brakuje im słów, inni mówią bardzo niewyraźnie.

Ponadto przy afazji występują trudności z czytaniem i pisaniem. Osoba z afazją ma kłopoty z wykonywaniem tak prostych czynności, jak: wypełnianie formularzy, liczenie, rozumienie komunikatów w radiu i telewizji. Zdarza się, że nie może się nawet przedstawić.

Wymienione objawy afazji to nie wszystko. Zazwyczaj przy tym zaburzeniu występują inne dolegliwości.

Osoba z afazją może uskarżać się na kłopoty z jedzeniem. Przełykanie sprawia jej dużą trudność. Wszystko to przez nadwrażliwość bądź paraliż mięśni przełyku oraz mięśnia dwubrzuścowego. Nie powinniśmy być zdziwieni, że u pacjenta po urazie mózgu cienką strużką spływa czasem ślina z kącików ust – jest to spowodowane brakiem czucia w policzku bądź jego paraliżem.

Wraz z afazją u pacjenta po urazie mózgu występuje paraliż jednostronny ciała. Nierzadko pojawia się przy tym połowiczna utrata widzenia – osoba chora widzi tylko na to oko, które znajduje się po zdrowej stronie. Niestety afazja bardzo często łączy się z napadami padaczki. Są one bardzo męczące dla chorego, a także problematyczne dla osób z najbliższego otoczenia.

Kolejnym symptomem towarzyszącym afazji jest niekontrolowanie emocji. Osoba zaczyna częściej płakać i śmiać się.

Osoby cierpiące na afazję mają problem, aby w pewnych sytuacjach zahamować swoje reakcje. Oprócz tego chory na afazję ma problemy z zapamiętywaniem. Czasem nawet trudno mu sobie przypomnieć, jaki był temat rozmowy, w której aktualnie uczestniczy.

Osoba z afazją często ma problemy z wykonywaniem więcej niż jednej czynności naraz. Ponadto zdarza się, że nie jest w stanie wykonać prostych poleceń kogoś innego, przy czym intuicyjne ich wykonywanie nie sprawia już takich trudności.

4. Jak leczyć afazję

Bez względu na przyczynę i rodzaj afazji, sytuacja ta jest wyjątkowo krępująca dla pacjenta i często zaburzeniom tym towarzyszy depresja i inne stany psychiatryczne.

Z tego powodu konieczna jest współpraca zespołu medycznego leczącego danego pacjenta, w skład którego powinien wchodzić również psycholog lub lekarz psychiatra. Afazja to poważne zaburzenie, które w znaczący sposób obniża jakość życia chorego.

Niestety terapia afazji zazwyczaj nie gwarantuje całkowitego powrotu do zdrowia. Należy przygotować się przy tym na to, że jest to proces długi i żmudny. Wymaga cierpliwości i wytrwałości nie tylko ze strony osoby chorej, ale również grona najbliższych. Leczenie afazji odbywa się najczęściej z pomocą logopedy.

Nie można precyzyjnie określić, ile może trwać terapia afazji ze specjalistą. Wiele zależy od zaangażowania pacjenta i postępu afazji.

Pamiętajmy, że nie jesteśmy sami z problemem afazji. Istnieją grupy wsparcia, stowarzyszenia i fundacje, które udzielają pomocy pacjentom z afazją oraz osobom z ich najbliższego otoczenia.

5. Komunikacja w afazji

Dolegliwości związane z afazją znacznie utrudniają codzienne porozumiewanie. Dlatego też dobrze jest opracować sobie pewien system komunikacji z członkiem rodziny czy inną bliską osobą, u której występują zaburzenia mowy.

Jak zatem powinno przebiegać porozumiewanie się z osobą z afazją? Przede wszystkim powinniśmy mówić wyraźnie i powoli. Szybki potok słów z pewnością nie przyniesie dobrego efektu.

Ponadto pamiętajmy o tym, by wypowiadane komunikaty były krótkie. Akcentujmy najważniejsze słowa w naszych wypowiedziach, np. poprzez delikatne podniesie głosu. Bardzo istotne jest to, by w czasie rozmowy utrzymywać kontakt wzrokowy. Jeśli to możliwe, zadbajmy o komfortowe warunki rozmowy.

Usiądźmy, zrelaksujmy się, osobie cierpiącej na afazję z pewnością ułatwi to komunikację. Unikajmy głośnych zatłoczonych miejsc, jak np. ruchliwe ulice miast czy centra handlowe.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Nie zapomnijmy przygotować się wcześniej do takiej rozmowy. Miejmy zawsze pod ręką notes i długopis.

Jeśli wystąpią jakieś trudności w komunikacji, to osoba z afazją będzie wtedy mogła odczytać komunikat lub napisać nam to, co chciałaby powiedzieć. Dobrym pomysłem jest przygotowanie albumu z rysunkami lub zdjęciami różnych przedmiotów. Dzięki temu pacjent z afazją będzie mógł szybko wskazać nam temat swojej wypowiedzi.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.