Padaczka - rodzaje, przyczyny, leczenie, rokowanie

Padaczka, inaczej nazywana epilepsją, to określenie grupy różnych zaburzeń o charakterze neurologicznym, które mogą objawiać się napadami padaczkowymi. Napady tego typu są wynikiem przejściowych zaburzeń w funkcjonowaniu mózgu. W komórkach nerwowych dochodzi wówczas do samoczynnych, bardzo gwałtownych wyładowań bioelektrycznych, odpowiedzialnych za pojawianie się napadów padaczkowych.

Biochemicznymi przyczynami pojawiania się tych wyładowań mogą być: zaburzenia równowagi pomiędzy neuroprzekaźnikami pobudzającymi i hamującymi, obniżony próg pobudliwości neuronów spowodowany np. zaburzeniami elektrolitowymi, zaburzenia pracy pompy sodowo-potasowej, wynikające z niedoboru energii. Padaczka, czyli „padająca choroba”, to schorzenie znane już w starożytności i jego istnienie jest odnotowywane we wszystkich kulturach. Po raz pierwszy określenia „padaczka” użył Hipokrates w 400 roku przed naszą erą, czerpiąc z greckiego słowa „chwytać”. On też wysunął pogląd, że padaczka ma naturalną, organiczną przyczynę.

Polecane wideo:

Padaczka - rodzaje

Padaczki można podzielić w zależności od rodzaju napadów występujących u chorego, w związku z tym wyróżnia się:

  • Padaczki uogólnione:

a. pierwotnie uogólnione,

b. wtórnie uogólnione,

c. nieokreślone uogólnione.

  • Padaczki częściowe.

  • Padaczki niesklasyfikowane.

Napady częściowe dotyczą ograniczonego obszaru kory mózgowej, a w tych atakach padaczki objawy zależą od lokalizacji ogniska padaczkowego. Spowodowane przez padaczkę objawy to: ograniczenie do odpowiedniego obszaru ciała drgawek klonicznych, skurczów tonicznych, drętwień, mrowień, zaburzeń wegetatywnych, a także doznań psychicznych czy zmysłowych (słuchowych, węchowych, wzrokowych). W czasie napadu świadomość może być zachowana lub też zaburzona. Niekiedy napad częściowy prowadzi do wtórnego uogólnienia napadu.

ROZWIĄŻ TEST

Padaczka to poważna choroba. Dlatego tak ważne jest wczesne wykrycie choroby. Jeśli podejrzewasz, że możesz cierpieć na padaczkę, rozwiąż test.

Napady pierwotnie uogólnione dotyczą głębszych struktur mózgu z pobudzeniem rozprzestrzeniającym się od początku na całą korę obu półkul mózgu. Najczęściej w pierwotnej padaczce objawy to drgawki (napady toniczno-kloniczne – określane jako grand mal), rozpoczynające się uogólnionym skurczem tonicznym mięśni, obejmującym także przeponę oraz mięśnie krtani, ze szczękościskiem (należy zawsze zabezpieczyć język i wargi), bezdechem, zasinieniem, pianą w ustach, po czym następuje faza kloniczna z drgawkami głowy, kończyn i tułowia (niebezpieczeństwo urazów). Podczas napadu często dochodzi do mimowolnego oddania moczu. U dzieci napady pierwotnie uogólnione mogą przebiegać pod postacią napadów nieświadomości (tzw. petit mal) polegających na chwilowym wyłączeniu świadomości, sprawiającym na otoczeniu wrażenie nieobecności. Pierwotnie uogólnione napady mogą pojawiać się znienacka lub też być poprzedzone złym lub „innym” samopoczuciem.

Najczęściej spotykanym rodzajem padaczki u dorosłych jest padaczka skroniowa. Padaczkę skroniową należy zaliczyć do grupy padaczek ogniskowych. Napady padaczki skroniowej mogą się zaczynać już w późnym dzieciństwie. Objawami padaczki skroniowej jest bezruch, np. mlaskanie i stopniowa utrata przytomności.

Padaczka u dzieci jest chorobą centralnego układu nerwowego. W przypadku padaczki u dzieci jeden lub nawet kilka ataków nie świadczą o padaczce. Niestety dzieci z padaczką doświadczają dużo napadów przez długi czas. Należy podkreślić jednak, że padaczka nie wpływa na inteligencję dziecka. U większości dzieci padaczka ma charakter idiopatyczny.

Padaczka - różnicowanie

Padaczkę pomimo dość typowych objawów należy zróżnicować z wieloma chorobami. Charakteryzujące padaczkę drgawki i utrata przytomności może występować w wielu przypadkach:

  • zaburzenia sercowo-naczyniowe, omdlenia wazowagalne, zaburzenia rytmu, wady zastawkowe, przejściowe napady niedokrwienne,
  • zespół podkradania tętnicy podobojczykowej,
  • przemijająca globalna amnezja,
  • migrena,
  • choroba Ménière'a,
  • zaburzenia toksyczne,
  • mioklonie przysenne,
  • zaburzenia metaboliczne: hipoglikemia, tężyczka,
  • narkolepsja, mary nocne,
  • zespoły nadmiernej lepkości krwi,
  • napady zatrzymania oddechu, hiperwentylacja,
  • napady paniki,
  • zaburzenia ruchowe: pląsawica, tiki,
  • napady rzekomopadaczkowe.

Padaczka - stan padaczkowy

Stan padaczkowy definiuje się jako sytuację, w której napady trwają co najmniej 30 minut, bez powrotu świadomości pomiędzy nimi. Do stanu padaczkowego może usposabiać nagłe odstawienie leku, zmiana jednego leku przeciwpadaczkowego na inny, infekcja, nadużycie alkoholu lub też innej substancji. Padaczka alkoholowa pojawia się po ok. 2-3 dniach od wypicia dużej ilości alkoholu. Choć napady padaczki alkoholowej wyglądają jak te wywołane przez normalną epilepsję, to jednak przyczyną padaczki alkoholowej nie są zaburzenia w biochemii mózgu, a odstawienie alkoholu.

Leczenie stanu padaczkowego powinno być rozpoczęte natychmiast, najlepiej w warunkach oddziału intensywnej opieki medycznej. Kluczowym lekiem na padaczkę jeszcze przed leczeniem szpitalnym może być diazepam w postaci innej niż doustna (ryzyko zadławienia). Najlepszym rozwiązaniem jest tzw. tubka doodbytnicza, która umożliwia szybkie i bezpieczne podanie, a następnie szybkie działanie.

Padaczka - przyczyny

Biorąc pod uwagę przyczyny padaczki, dzieli się je na: padaczki objawowe o znanej przyczynie, padaczki idiopatyczne o nieznanej etiologii (być może z predyspozycją genetyczną) oraz padaczki skrytopochodne, o prawdopodobnej, ale nieustalonej przyczynie. Wyróżnia się dwie podstawowe przyczyny padaczki:

  • uszkodzenie mózgu,
  • uwarunkowane genetycznie zmiany dotyczące neuroprzekaźników, ich receptorów oraz kanałów jonowych i metabotropowych.

Obecnie dominuje pogląd, że w czasie padaczki przyczyną powstania ogniska padaczkowego jest zaburzenie równowagi między układem pobudzającym i hamującym w mózgu. W procesach hamowania istotną rolę odgrywa kwas gamma-aminomasłowy oraz receptory dla tego kwasu GABA-A i GABA-B. W procesach pobudzania zasadniczą rolę odgrywa kwas glutaminowy, regulujący przepływ wapnia do neuronu przy udziale receptora NMDA oraz oddziałujący na kanały sodowe poprzez receptor AMPA. W padaczce funkcje wymienionych przekaźników zostają zaburzone na skutek procesów chorobowych lub genetycznie. Oceniając genetyczne przyczyny padaczki, przyjmuje się, że w sytuacji, gdy matka jest leczona z powodu padaczki, ryzyko zachorowania dziecka wynosi 8%, gdy ojciec – 4%, natomiast jeśli na padaczkę chorują obydwoje rodziców – 25%. Jeśli na padaczkę cierpi ktoś z rodzeństwa, ryzyko zachorowania wynosi 2-8%.

Padaczka jest jedną z najczęstszych chorób neurologicznych. Prawdopodobieństwo wystąpienia co najmniej jednego napadu padaczkowego do 80. roku życia wynosi około 10%. Wskaźnik rozpowszechnienia padaczki szacuje się na 1%, co oznacza, że w Polsce choruje na tę chorobę około 400 000 osób. Na całym świecie z padaczką zmaga się około 50 milionów ludzi. Zapadalność na padaczkę różni się w zależności od wieku i jest najwyższa we wczesnym dzieciństwie, obniża się u młodych dorosłych, a następnie ponownie wzrasta w podeszłym wieku.

Padaczka - leczenie

Odpowiednie leczenie padaczki opiera się przede wszystkim na dobrej współpracy chorego z lekarzem. Podstawą rozpoznania padaczki jest dokładny wywiad. W rozpoznaniu padaczki stosuje się również dodatkowe badanie EEG, tzw. elektroencefalografie. Jest to ważny element rozpoznania padaczki, który sprawdza się w każdym przypadku, gdy podejrzewa się padaczkę. Z kolei np. tomografia lub rezonans magnetyczny ułatwiają określenie przyczyny i miejsca zmian, co sprawia, że rozpoznanie pozwala na dobranie odpowiedniej formy leczenia.

Leki padaczkowe wymagają długotrwałego regularnego stosowania, ostrożnego zmieniania oraz kontroli dawki. Czasami konieczne jest oznaczanie stężenia leku, aby ocenić, czy uzyskuje się stężenie terapeutyczne. Lekami o poznanej skuteczności i dobrym poziomie bezpieczeństwa są: kwas walproinowy, karbamazepina, fenytoina.

Kwas walproinowy to lek o właściwościach przeciwdrgawkowych. Jest związkiem, z którego wywodzi się szereg leków zwanych walproinianami, stosowanych w leczeniu padaczki i choroby afektywnej dwubiegunowej:

  • amid kwasu walproinowego,
  • sól sodowa kwasu walproinowego,
  • sól wapniowa kwasu walproinowego,
  • sól magnezowa kwasu walproinowego.

Działanie kwasu walproinowego jest złożone i nie do końca poznane. Wiadomo, że powoduje wzrost stężenia GABA przez zahamowanie jego rozkładu (dekarboksylacji) oraz wychwytu zwrotnego. Zwiększa również produkcję GABA przez stymulowanie enzymów niezbędnych do jego biosyntezy. Poza tym modyfikuje przekaźnictwo nerwowe poprzez blokowanie kanałów wapniowych i sodowych w neuronie. W ten sposób zmniejsza się pobudliwość komórek nerwowych i zahamowane jest ich nadmierne pobudzenie. Najczęściej podawany jest drogą doustną ze względu na dobre wchłanianie, jednakże może być też podany dożylnie. Maksymalne stężenie w surowicy krwi osiąga po 1-4 godzinach od podania. Podczas stosowania należy wiedzieć, że pokarm zwalnia wchłanianie. Walproinian znajduje zastosowanie głównie w leczeniu różnych postaci padaczki. Jest lekiem z wyboru w leczeniu padaczki uogólnionej idiopatycznej. Oprócz tego ma zastosowanie w takich padaczkach jak:

  • padaczka z napadami grand mal,
  • napady nieświadomości,
  • młodzieńcza padaczka miokloniczna.

Pochodne kwasu walproinowego, zwłaszcza amid tego kwasu, znajdują również dość duże zastosowanie w psychiatrii jako leki o działaniu normotymicznym (tzw. stabilizujące nastrój). Stosowane są w leczeniu zaburzeń afektywnych, pomocniczo w zaburzeniach typu borderline, charakteropatiach i innych schorzeniach. Warto pamiętać o działaniach niepożądanych mogących pojawić się podczas stosowania leku, najczęściej są to:

  • dolegliwości ze strony układu pokarmowego,
  • wzrost masy ciała,
  • wypadanie owłosienia,
  • obrzęki,
  • drżenie rąk i niezborność ruchowa,
  • trombocytopenia,
  • uszkodzenie wątroby (działanie hepatotoksyczne).

Walproinian wywiera szereg interakcji: zwalnia metabolizm fenobarbitalu, zwiększa ryzyko kumulacji i zatrucia. Wypiera z połączeń z białkami fenytoinę, przyspieszając dodatkowo jej metabolizm (brak zmian stężenia wolnej frakcji leku). Warto wiedzieć, że ten lek nie wpływa na metabolizm doustnych środków antykoncepcyjnych, za to wzmaga działanie leków przeciwdepresyjnych, neuroleptyków, inhibitorów MAO i alkoholu. Oprócz tego stężenie kwasu walproinowego we krwi jest zwiększane przez wiele leków takich jak: bupropion, diazepam, fluoksetyna, kwas acetylosalicylowy, felbamat, cymetydyna, erytromycyna. Natomiast leki takie jak: chlorpromazyna, fenytoina, haloperidol, karbamazepina, meflochina zmniejszają stężenie kwasu walproinowego i jego pochodnych we krwi. Wszystkie kobiety chore na padaczkę i planujące ciążę powinny wiedzieć, że stosowanie kwasu walproinowego i walproinianów w ciąży może doprowadzić do ciężkiego zespołu wad, i opisano go jako płodowy zespół walproinianowy.

Karbamazepina jest lekiem psychotropowym, przeciwdrgawkowym i stabilizującym nastrój (normotymikiem). Stosowany jest w wielu rodzajach padaczki: napadach częściowo złożonych (psychoruchowych, skroniowych); napadach uogólnionych toniczno-klonicznych (grand mal); napadach mieszanych, neuralgii nerwu trójdzielnego i językowo-gardłowego oraz w profilaktyce zaburzeń afektywnych dwubiegunowych u pacjentów niereagujących na leczenie preparatami litu. Podczas jej stosowania należy pamiętać o możliwych działaniach niepożądanych, z których najpoważniejszymi są: zaburzenia układu krwiotwórczego, kardiotoksyczność (zaburzenia rytmu serca, zaostrzenie niewydolności serca), zwiększone wydzielanie porfiryn oraz poważne reakcje alergiczne skóry. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są natomiast: zawroty głowy, zmniejszenie liczby białych i czerwonych krwinek, zmęczenie, zaburzenia równowagi, ospałość, brak apetytu, wymioty, biegunka, zaparcie, wysypka, przejściowe zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia akomodacji oka, podwójne widzenie oraz suchość błon jamy ustnej.

Fenytoina jest lekiem o działaniu przeciwdrgawkowym i przeciwarytmicznym. Mechanizm działania polega na blokowaniu kanałów sodowych, co powoduje hamowanie potencjału czynnościowego komórki i brak depolaryzacji. Fenytoina stabilizuje błonę komórkową neuronów i podwyższa próg drgawkowy. Fenytoina stosowana jest również w kardiologii jako lek antyarytmiczny. W padaczce stosuje się ją głównie w przerywaniu stanu padaczkowego oraz napadach toniczno-klonicznych i napadach częściowych, zwłaszcza prostych. Do najczęstszych działań niepożądanych należą: zaburzenia rytmu serca, nudności, wymioty, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, bóle głowy, zaburzenia widzenia, napady drgawkowe (po przedawkowaniu), przerost dziąseł, wysypki skórne, zapalenie mieszków włosowych, nadmierny porost włosów, wypadanie włosów. Kobiety planujące ciążę powinny zmienić lek na inny, gdyż fenytoina nie może być stosowana w czasie ciąży i karmienia.

Od niedawna dostępne są nowe leki (które uważane są za bezpieczniejsze): lamotrygina, topiramat, tiagabina, gabapentyna, wigabatryna i lewetiracetam. O wyborze leku zawsze powinien decydować lekarz, kierując się typem padaczki i profilem skuteczności leku.

Padaczka - rokowanie

Rokowanie w padaczce zależy od rodzaju i częstości napadów, zespołu padaczkowego i stopnia uszkodzenia mózgu. Wiele padaczek idiopatycznych ma dobre rokowanie. Przykładem padaczek o złym rokowaniu są zespoły Westa i Lennoxa-Gastauta. Generalnie, chory na padaczkę powinien przyjmować leki ciągle, a próbę ich odstawienia może podjąć lekarz po dwuletnim okresie wolnym od napadów. Zarówno rokowanie, jak i przebieg znacznie się pogarsza w przypadku napadów lekoopornych. Pomimo wielu problemów, chorzy z padaczką, którzy regularnie przyjmują leki mogą uczestniczyć w życiu społecznym oraz cieszyć się życiem.

Lekarz Karol Kaziród-Wolski, 4 tygodnie temu

Bibliografia

  • Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
  • Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
  • Bassetti C., Daetwyler C., Mumenthaler M. Diagnostyka różnicowa w neurologii, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-7609-036-8

Źródła zewnętrzne

Neurologia

Komentarze (1)
~zbyla
~zbyla 5 miesięcy temu

Dużo lekarzy popełnia niewybaczalny błąd . Moja córka leczyła się na tą chorobę od 3 lat . Po co ? Dociekając przyczyn choroby na swój rozum zrobiliśmy jej badania na boreliozę !!! Okazało się że ma już neuroboreliozę !!! Podjęliśmy badania i leczenie . Uwaga nie dać się nabrać na inne leczenie jak antybiotykiem bo są np. nieskuteczne ozonoterapia działa na jakiś czas .

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Padaczka - rodzaje, przyczyny, leczenie, rokowanie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Ablacja

~drobinka22 • ostatni post 4 godziny temu

5

Pomocni lekarze

Artykuły Padaczka - rodzaje, przyczyny, leczenie, rokowanie
Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Rokowanie w raku żołądka

Rokowanie w raku żołądka Odtwórz wideo

Jeśli chodzi o określenie rokowań w przebiegu nowotworów złośliwych, podaje się procent 5-letnich przeżyć chorych, którzy pokonali raka. Wskaźnik (...) zaawansowanej postaci. Wyleczalność raka żołądka wykrytego w pierwszym stadium wynosi...

Padaczka - rodzaje, przyczyny, leczenie, rokowanie

Padaczka u dzieci - co to jest, objawy, zagrożenia

nad mięśniami. Skutkuje upadkiem lub skurczem pewnych grup mięśni. Ten rodzaj padaczki u dzieci jest odporny na leczenie i zapadają na nią maluchy między (...) . Mało ludzi jednak wie, że to tylko jeden...

Chłoniak - przyczyny, rodzaje, diagnostyka, leczenie

Wnuczka z babcią

Wnuczka z babcią

Rozmawiajmy z naszymi bliskimi i nakłaniajmy do badań profilaktycznych.

Niedoczynność tarczycy - gruczoł i jego funkcje, przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie, rokowanie, zapobieganie

Hypotyreoza

Hypotyreoza

Sześciotygodniowe dziecko cierpiące na niedoczynność tarczycy.

Miażdżyca - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, rokowanie, profilaktyka

Zmiany miażdżycowe w tętnicy

Zmiany miażdżycowe w tętnicy

Na zdjęciu mikroskopowym widoczne płytki miażdżycowe wyścielające i zwężające ściany tętnicy.

Astma oskrzelowa (astma bronchitowa) - przyczyny, rodzaje, diagnostyka, leczenie

Pokrzywka w astmie oskrzelowej

Pokrzywka w astmie oskrzelowej

Bąbel pokrzywkowy, czyli obrzęk o zabarwieniu różowym lub żółtawobiałym.

Astma - charakterystyka, rodzaje, przyczyny, diagnostyka, leczenie

Smog

Smog

Spaliny są przyczyną przedwczesnej śmierci 2 milionów dzieci na całym świecie.

Ostra białaczka szpikowa - przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Komórki macierzyste

Komórki macierzyste Odtwórz wideo

je nieśmiertelność oraz odnawialność. Komórki macierzyste mogą rozróżniać się od innych i przekształcać się w każdy rodzaj tkanki. Dzięki zdolności różnicowania (...) się komórek macierzystych, można wyróżnić kilka ich rodzajów....