Pierwsza pomoc

W większości przypadków od momentu wezwania pomocy do przybycia służb na miejsce wezwania mija co najmniej 8 minut. Dlatego tak ważne jest udzielenie pierwszej pomocy przez osoby będące świadkami zdarzenia jeszcze przed przybyciem wykwalifikowanych ratowników. Szanse przeżycia poszkodowanego diametralnie rosną w przypadku podjęcia natychmiastowej pomocy. Niestety, edukacja z zakresu pierwszej pomocy nie jest wciąż naszą najmocniejszą stroną. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach często ratuje życie lub zdrowie poszkodowanego. Jeśli nie wiesz, jak udzielać pierwszej pomocy, zapoznaj się z zasadami ratownictwa przedmedycznego.

Zasady pierwszej pomocy

Nie bójmy się udzielać pierwszej pomocy! Być może dzięki postępowaniu zgodnie z tym prostym schematem ocalimy komuś życie!Zasady udzielania pierwszej pomocy zebrane są w algorytm zwany BLS (Basic Life Support) – czyli podstawowe, bezprzyrządowe zabiegi resuscytacyjne.

BLS określa kolejność wykonywanych czynności resuscytacyjnych. Na pierwszym miejscu stawia bezpieczeństwo osób udzielających pomocy, świadków i oczywiście poszkodowanego. Działania ratownicze podejmujemy po upewnieniu się, że np. miejsce wypadku jest prawidłowo oznaczone, nie ma zagrożenia ze strony innych uczestników ruchu drogowego, maszyn czy pożaru. Jeżeli stwierdzamy, że zagrożenie dla nas – czyli osób ratujących – lub dla innych osób w naszym otoczeniu jest duże, nie zaczynamy akcji ratunkowej, lecz wzywamy odpowiednie służby (np. straż pożarną, policję, pogotowie gazowe, energetyczne). Dopiero po wnikliwej ocenie miejsca zdarzenia przystępujemy do udzielania pierwszej pomocy. Kolejnym krokiem jest ustalenie, czy pacjent jest przytomny. Sprawdzamy reakcję poszkodowanego na nasz głos, pytając się go, czy nas słyszy, jak się czuje.

Możemy również delikatnie potrząsnąć za ramię w celu wzmocnienia bodźca. Jeżeli reaguje (tzn. odpowiada na zadawane pytania, spełnia polecenia poruszania kończynami czy mrugania powiekami), staramy się pozostawić poszkodowanego w pozycji, w której go zastaliśmy, o ile nie zagraża mu żadne niebezpieczeństwo. Następnie staramy się dowiedzieć jak najwięcej o stanie chorego od niego samego, jak i osób będących świadkami zdarzenia. Należy regularnie oceniać stan poszkodowanego – rejestrować jakiekolwiek zmiany w jego funkcjonowaniu. Natomiast jeżeli pacjent nie reaguje i jest nieprzytomny, niezwłocznie należy zawiadomić odpowiednie służby medyczne (pogotowie ratunkowe, straż pożarna), a następnie przystąpić do udrażniania jego dróg oddechowych.

Udrażnianie dróg oddechowych i sprawdzanie tętna

Jeżeli jest to możliwe, połóż/odwróć poszkodowanego na plecy, a następnie udrożnij drogi oddechowe, odginając głowę chorego do tyłu, unieś i wysuń żuchwę. Ten prosty manewr zapobiega cofaniu się języka, który utrudnia oddychanie i jednocześnie pozwala nam prawidłowo ocenić, czy pacjent oddycha samodzielnie. Aby stwierdzić, czy osoba nieprzytomna oddycha samodzielnie obserwujemy jego klatkę piersiową. O samodzielnym oddychaniu świadczą zauważalne przez nas cykliczne ruchy klatki piersiowej. Innym sposobem stwierdzenia, czy pacjent oddycha jest wysłuchanie lub wyczucie oddechu poszkodowanego. Jednocześnie z ustalaniem, czy pacjent oddycha, badamy jego tętno. W ten sposób oceniamy wydolność krążenia – jeśli tętna brak, to oznacza, że doszło do zatrzymania krążenia.Tętno badamy na tętnicach szyjnych. Przykładamy nasze 2-3 palce na boczną powierzchnię szyi poszkodowanego, mniej więcej w połowie, pomiędzy krtanią a łatwo wyczuwalnym mięśniem. Tętno u dorosłej osoby powinno być wyższe niż 40 uderzeń/minutę. Na poszukiwanie tętna należy przeznaczyć nie więcej niż 10 sekund.

Co zrobić w następujacych sytuacjach?

  1. Tętno jest obecne i potwierdzimy występowanie oddechu własnego u chorego: należy wtedy ułożyć poszkodowanego w pozycji bezpiecznej, zapewnić komfort cieplny i obserwować do momentu przyjazdu pogotowia ratunkowego.
  2. Brak jest wyczuwalnego tętna i pacjent samodzielnie nie oddycha: należy niezwłocznie zadzwonić po pomoc medyczną, po czym rozpocząć zewnętrzny masaż serca, a następnie sztuczne oddychanie.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa

Zewnętrzny masaż serca wykonujemy oburącz, układając dłonie jedna na drugiej w środkowej części mostka poszkodowanego. Uciskamy tak, by mostek ugiął się na głębokość około 5 cm, z częstotliwością około 100 uciśnięć na minutę.

Wentylacja = sztuczne oddychanie, polega na wtłaczaniu powietrza przez usta bądź nos w celu zapewnienia poszkodowanemu niezbędnego do życia tlenu. U dorosłych preferuje się wdmuchiwanie powietrza przez usta z powodu lepszej wydajności tego sposobu.

Warunkiem prawidłowego przeprowadzenia sztucznego oddychania jest udrożnienie dróg oddechowych! Jeżeli ze względów higienicznych osoba udzielająca pomocy poszkodowanemu odstąpi od wentylacji metodą usta-usta, wykonując tylko uciśnięcia klatki piersiowej, można uznać, że reanimacja była skuteczna. Bowiem gorsze byłoby pozostawić poszkodowanego bez żadnej pomocy. Stosunek uciśnięć klatki piersiowej do wentylacji:

  • Dorośli – po każdych 30 uciśnięciach klatki piersiowej następują 2 oddechy ratownicze.
  • Dzieci – 5 wstępnych oddechów ratowniczych, a następnie po każdych 15 uciśnięciach klatki piersiowej następują 2 oddechy ratownicze.

Jeżeli pacjent oddycha i ma wyczuwalne tętno oraz nie doznał urazu szyjnego odcinka kręgosłupa (o taki uraz podejrzewani są wszyscy poszkodowani w wyniku upadku z wysokości lub po wypadkach komunikacyjnych), czekając na fachową pomoc powinien być ułożony w pozycji bezpiecznej. Jest to pozycja uniemożliwiająca pacjentowi nieprzytomnemu zaaspirowanie treści mogącej wydobywać się z jamy ustnej.

  • Jeśli pacjent posiada okulary – zdejmij je.
  • Uklęknij przy poszkodowanym, wyprostuj mu nogi w kolanach.
  • Rękę bliższą sobie ułóż pod kątem prostym w stosunku do ciała i zegnij w łokciu, dłonią do góry.
  • Dalszą rękę przełóż w poprzek klatki piersiowej chorego i przytrzymaj grzbietową stroną ręki przy jego policzku.
  • Zegnij dalszą nogę pacjenta w kolanie.
  • Uchwyć swoją jedną ręką zgiętą kończynę dolną pacjenta, a drugą ręką za dalszą kończynę górną pacjenta i pociągnij na siebie, tak aby ratowany obrócił się na bok w twoim kierunku. Taka pozycja jest pozycją boczną ustaloną, inaczej pozycją bezpieczną. W takiej pozycji pacjent może leżeć przez około pół godziny. Jeżeli musiałby leżeć dłużej, należy odwrócić go na drugi bok, tak aby zwolnić ucisk na leżące niżej ramię.
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Pierwsza pomoc
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Pierwsza pomoc
Pierwsza pomoc

Apteczka domowa

i kroplach do oczu w jednorazowych opakowaniach. Apteczka pierwszej pomocy W apteczce domowej nie może zabraknąć środków niezbędnych do opatrywania

Pierwsza pomoc

Upadek na lodzie - pierwsza pomoc

Upadek na lodzie - pierwsza pomoc

pomoc. Postaraj się do tego czasu poluzować sznurowadła, rozpiąć zamek. Jeśli z kolei ucierpiała ręka, ściągnij zegarek oraz pierścionki (...) krwi - ostrzega ratownik. W przypadku poważnego urazu, koniecznie należy zwrócić się po...

Pierwsza pomoc

Pierwsza pomoc przy zadławieniu ością

Pierwsza pomoc przy zadławieniu ością

laryngoskopu z kamerą wideo. Po ustaleniu miejsca zaklinowania się ości, podejmuje się jej wyciągnięcia - tłumaczy ratownik. Czy u dzieci pierwsza pomoc (...) jest podobna? Pierwsza pomoc...

Pierwsza pomoc

Dzieci uczą pierwszej pomocy (WIDEO)

Dzieci uczą pierwszej pomocy (WIDEO) Odtwórz wideo

Każdy powien umieć udzielić pierwszej pomocy. Niestety rzeczywistość jest inna. Dlatego też WOŚP wychodzi na przeciw temu problemowi, organizując (...) szkolenia. Przeprowadzane są one na dworcach, w muzeach i szkołach. Dzięki nim,...

Pierwsza pomoc

Jak odpowiednio wyposażyć domową apteczkę? (WIDEO)

Jak odpowiednio wyposażyć domową apteczkę? (WIDEO) Odtwórz wideo

Ratownik medyczny, Ariel Szczotok, wymienia elementy, które powinny znaleźć się w domowej apteczce. Według eksperta, kompletując apteczkę na nagłe wypadki, nie powinniśmy ograniczać się do podstawowego wyposażenia. Warto pomyśleć o nowoczesnych rozwiązaniach,...

Pierwsza pomoc

Agnieszka Więdłocha w niecodziennej roli

Agnieszka Więdłocha w niecodziennej roli

piękna idea pomagania. Dzięki swojemu zaangażowaniu mogę sama dowiedzieć się więcej o pierwszej pomocy przedmedycznej, a także, mam nadzieję, zachęcić (...) spokojnie. Aktorka wykorzystuje ten czas na zaawansowane szkolenie z pierwszej...

Pierwsza pomoc

Konikotomia - czym jest, kiedy wykonujemy, powikłania

do zabiegów inwazyjnych w trakcie którego tworzy się niefizjologiczną drogę oddechową za pomocą której możliwa jest wentylacja i dostawanie się tlenu (...) nie zważając na konsekwencje wykonuje się ten zabieg. Innym zabiegiem za...

Pierwsza pomoc

Przeszczepili mu ręce ucięte gilotyną. Operacja trwała 10 godzin

Przeszczepili mu ręce ucięte gilotyną. Operacja trwała 10 godzin

Takiego zabiegu jeszcze nikt wcześniej w Polsce nie przeprowadził. To było odważne i prekursorskie działanie zespołu lekarzy ze Szpitala Specjalistycznego im. L. Rydygiera w Krakowie. Operacja przyszycia pacjentowi uciętych gilotyną dłoni trwała dziesięć...

Pierwsza pomoc

Rażenie piorunem

oddychanie metodą usta-usta, jeśli potrzeba - zastosować zewnętrzny masaż serca. Konieczne jest także wezwanie pomocy medycznej. Skutki porażenia (...) człowieka, a którymi następnie z niego wyszedł. Jeśli doszło do porażenia piorunem,...