Małopłytkowość - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Trombocytopenia, zwana inaczej małopłytkowością, oznacza liczbę płytek krwi poniżej 150 tys./mm3. To najczęściej występująca nabyta skaza krwotoczna. W prawidłowych warunkach w organizmie człowieka liczba płytek krwi wynosi 150–400 tys./μl, a średni czas przeżycia to od 1 do 2 tygodni. Płytki krwi są najmniejszymi elementami morfotycznymi krwi, kształtu dyskowatego. Powstają w procesie rozpadu megakariocytów. Uczestniczą głównie w procesach hemostazy. Dzięki ziarnistościom znajdującym się wewnątrz płytek możliwa jest inicjacja procesów krzepnięcia, fibrynolizy; ponadto mają wpływ na skurcz i rozkurcz naczyń krwionośnych.

Polecane wideo:

Małopłytkowość - klasyfikacja skaz krwotocznych pochodzenia płytkowego



Skazy krwotoczne pochodzenia płytkowego – najczęściej spotykany typ skaz, powodowane są przez:


  • zaburzenia czynności płytek przy ich prawidłowej liczebności,

  • zmniejszoną liczbę płytek (małopłytkowosć) i ich niedobór w tworzeniu się czopu zakrzepowego, a także wtórny niedobór wszystkich płytkowych czynników krzepnięcia krwi (na skutek małej ich podaży przez zmniejszoną liczbę płytek krwi).


Wśród małopłytkowych skaz krwotocznych wyróżnia się:


  • małopłytkowość samoistną, zwaną też pierwotną lub chorobą Werlhofa – istotą jej jest pierwotny niedobór płytek, co zaburza krzepnięcie krwi,
  • małopłytkowość wtórną – jest wtórnym objawem różnych chorób, a głównie pierwotnego braku komórek macierzystych płytek w szpiku kostnym; 


Małopłytkowość - przyczyny

Przyczyny małopłytkowości możemy podzielić na 3 główne grupy związane:

  • ze zmniejszeniem liczby megakariocytów w szpiku kostnym, a co za tym idzie – zmniejszeniem liczby uwalnianych płytek lub niewystarczającą produkcją płytek z przyczyn niezwiązanych z udziałem megakariocytów. Ten mechanizm dotyczy trombocytopenii „centralnych”;
  • z nadmiernym szybkim usuwaniem płytek z krążenia – małopłytkowości „obwodowe”. Może się tak dziać w sytuacji, gdy w organizmie występują przeciwciała przeciwko płytkom lub gdy zadziałają inne czynniki;
  • z nieprawidłowym rozdziałem płytek w organizmie.

Należy również dodać, że w przypadku różnych innych współwystępujących chorób mechanizmy te mogą się na siebie nakładać. W przypadku małopłytkowości rzekomej, która jest jedynie błędem laboratoryjnym, przyczyną są występujące u około 0,2% populacji osób zdrowych przeciwciała „naturalne”.

Małopłytkowość - objawy

Jako objawy małopłytkowości możemy zaobserwować: krwawienia z błon śluzowych, nasilone krwawienia z drobnych, niepozornych zadrapań, wybroczyny pojawiające się na skórze kończyn oraz tułowia. Charakterystyczne są również krwawienia z dziąseł, nosa, dróg rodnych u kobiet, dróg moczowych. Rzadziej występują krwawienia z przewodu pokarmowego, które należą do cięższych powikłań. W małopłytkowości poprzetoczeniowej charakterystyczne jest ponadto występowanie wysokiej temperatury.

W zakrzepowej plamicy małopłytkowej wyróżnia się charakterystyczną triadę objawów: małopłytkowość, objawy hemolizy – niedokrwistość i żółtaczka, oraz zaburzenia neurologiczne pod postacią zmiany zachowania, zaburzeń mowy, problemów ze wzrokiem. Ponadto mogą dołączyć się gorączka, bóle brzucha. W zespole hemolityczno-mocznicowym wyróżniamy niewydolność nerek oraz niedokrwistość hemolityczną. Dodatkowo może być poprzedzony wystąpieniem ostrej biegunki i gorączki.

Małopłytkowość - zapobieganie i leczenie

Diagnostyka lekarska małopłytkowości obejmuje wywiad, badanie lekarskie, badanie laboratoryjne, takie jak: morfologia krwi obwodowej z rozmazem, określenie liczby wszystkich krwinek, z podziałem na erytrocyty, trombocyty, leukocyty; poziom żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego, bilirubiny, kreatyniny, mocznika; biopsja aspiracyjna lub trepanobiopsja szpiku wraz z oceną histopatologiczną. Ostatnie to badanie obrazowe, m.in. RTG, USG, tomografia komputerowa.

Część chorych, u których małopłytkowość przebiega łagodnie, nie wymaga leczenia. U pozostałych w pierwszym rzucie stosuje się glikokortykosteroidy. Jeśli nastąpi przyrost liczby płytek, leczenie kontynuuje się przez okres 1-2 tygodni. U chorych, u których leczenie wyżej wymienione nie przynosi efektów, stosuje się metyloprednisolon w dużych dawkach. Leczenie małopłytkowości kontynuuje się do uzyskania liczby płytek umożliwiającej prawidłową hemostazę. Wraz z kortykosteroidami podaje się danazol (lek androgenowy), który pozwala na zmniejszenie dawki glikokortykosteroidów, aby zmniejszyć ich działania uboczne.

Gdy leczenie małopłytkowości glikokortykosteroidami staje się nieskuteczne lub gdy istnieją przeciwwskazania do jego stosowania, stosuje się leki immunosupresyjne. Leki te muszą być stosowane pod ścisłym nadzorem lekarza w związku z możliwością wywołania poważnych skutków ubocznych. W niektórych przypadkach podawane są także immunoglobulina IVIG oraz surowica anty-D. W przypadku nieskuteczności leczenia farmakologicznego małopłytkowości stosowana jest splenektomia, tzn. usunięcie śledziony metodą endoskopową.

Sylwia Michalczyk, 2 miesiące temu

Bibliografia

  • Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Krew i naczynia krwionośne

Komentarze (3)
~Ania
~Ania 23 godziny temu

@~Niga: Cześć Niga! U mnie było podobnie az do poważnej grypy która zaindukowała u mnie chorobę. Ja choruję 4 lata ale nauczyłam się już żyć z tą chorobą. Generalnie ja mam samoistną ale ona taka samoistna do końca nie jest. W drodze obserwacji siebie i choroby odkryłam iż jest ona POZAPALNA. Czyli jak chorujesz czy masz jakiś stan zapalny z wytworzeniem przeciwciał (zapalenie oskrzeli czy nawet zgorzel na zębie) i jakie by nie były te przeciwciała to wpiernicz dostają płytki. Tak jest u mnie. Musisz zmienić żywienie na: bez konserwantów i chemicznych dodatków, najlepiej nieprzetworzone. Zrób sobie badania na obecność stanu zapalnego w organizmie (nawet możesz nie wiedzieć, że masz) -badanie CRP. Sprawdź zęby, stawy wszystko co może dać ukryty stan zapalny. I wylecz go jak jest. Zakładam, że nie masz małopłytkowości polekowej albo spowodowanej popsuciem funkcji szpiku.

Odpowiedz
~Germanista
~Germanista ponad rok temu

Miałem ostry rzut trombocytopenii w maju 1989 roku,los sprawił ,ze byłem wówczas studentem we Wrocławiu,gdzie dostałem profesjonalną pomoc u doc.Marii Podolak-Dawidziuk(obecnie profesor) hematologii na Pasteura.Ta Pani to chyba najwyższa instancja jeśli chodzi o tego typu schorzenia.
Złe doświadczenia zrobiłem w Bydgoszczy-nikomu nie polecam

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Małopłytkowość - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

zaparcia

~dronka12 • ostatni post 8 godzin temu

2

Pomocni lekarze

Artykuły Małopłytkowość - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie
Tłuszczaki - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Tłuszczak - zdjęcia

Tłuszczak - zdjęcia

Tłuszczaki są z reguły niewielkich rozmiarów, ale mogą rosnąć nawet do 6 cm.

Siniaki - przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Podbiegnięcie krwawe - zdjęcia

Podbiegnięcie krwawe - zdjęcia

Czerwone i fioletowe plamy spowodowane przez słabe krwawienia z uszkodzonych naczyń kapilarnych.

Niedoczynność tarczycy - gruczoł i jego funkcje, przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie, rokowanie, zapobieganie

Hypotyreoza

Hypotyreoza

Sześciotygodniowe dziecko cierpiące na niedoczynność tarczycy.

Grzybica skóry - przyczyny, objawy, zapobieganie, diagnostyka, leczenie

Grzybica skóry płaskiej - zdjęcia

Grzybica skóry płaskiej - zdjęcia

To najczęściej wystęująca odmiana choroby. Może pojawić się na całej powierzchni ciała.

Poronienie - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Wiadomość o poronieniu

Wiadomość o poronieniu

W obliczu informacji o poronieniu niezwykle ważne jest wsparcie rodziny oraz uświadomienie sobie, że nikt nie jest winny temu, co się stało.

Tężec - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Szczękościsk - zdjęcia

Szczękościsk - zdjęcia

Leczenie pacjenta odbywa się w szpitalu, a dokładnie na oddziale intensywnej opieki medycznej.

Rak języka - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Rak języka - zdjęcia

Rak języka - zdjęcia

Nowotwór może zaatakować język, zwłaszcza u osób stosujących takie używki, jak wyroby tytoniowe czy alkohol.

Rak krtani - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Krtań zaatakowana przez nowotwór

Krtań zaatakowana przez nowotwór

Na rozwój nowotwora krtani szczególnie narażeni są palacze i osoby spożywające napoje alkoholowe.