Płytki krwi - rola, badania, nadpłytkowość, małopłytkowość

Płytki krwi to inaczej trombocyty. Obok erytrocytów i leukocytów płytki krwi stanowią trzeci rodzaj podstawowych elementów morfotycznych krwi. Płytki krwi są strzępkami komórek pozbawionymi jądra i biorącymi udział w regulacji krzepnięcia krwi. Płytki krwi pełnią też ważną rolę w magazynowaniu i transporcie niektórych ważnych biologicznie substancji - serotoniny i adrenaliny. Płytki krwi w morfologii krwi obwodowej oznaczane są jako PLT. Za dolną granicę normy liczby płytek krwi uważa się 150 000 komórek w mm³ krwi (w jednostkach układu SI jest to 130 x 109/l dla osób dorosłych). Górna granica normy liczby płytek krwi wynosi 400 000 komórek w mm³ krwi (450 x 109/l dla osób dorosłych).

Płytki krwi - rola

Płytki krwi są jednym z elementów układu krzepnięcia. Płytki krwi powstają w szpiku kostnym z megakariocytów. W miejscu uszkodzenia naczynia krwionośnego płytki krwi przylegają do niego i uwalniają z siebie szereg substancji chemicznych, biorących udział w procesie krzepnięcia krwi, które powodują nagromadzanie się i zlepianie płytek krwi, co skutkuje zatamowaniem krwawienia.

Płytki krwi to podłużne bezjądrzaste strzępki komórek krwi. Są to dyskowate struktury, mniejsze od pozostałych komórkowych składników krwi człowieka. Płytki krwi mają postać otoczonych błoną komórkową fragmentów cytoplazmy megakariocytów. Ponadto płytki krwi zawierają szereg ziarnistości odpowiedzialnych za proces inicjacji krzepnięcia i skurczu naczyń krwionośnych. Płytki krwi krwi żyją 7-14 dni.

Płytki krwi - badania

Płytki krwi w morfologii oznacza się za pomocą metod manualnych i automatycznych. Do metod manualnych należą:

  • metoda Fonio – pośredniego oznaczania liczby płytek krwi, obarczona dużym błędem;
  • metoda komorowa – krwinki płytkowe, przy odpowiednim rozcieńczeniu badanej próbki krwi, są liczone w komorze Bürkera przy użyciu mikroskopu kontrastowo-fazowego.
Jak szybko pozbyć się siniaków?

Lód to świetny sposób na pozbycie się siniaków. Do bolącego miejsca przyłóż woreczek z lodem. Zapobiegnie powstaniu siniaka lub znacznie zminimalizuje...

Najmniejszym błędem pomiaru płytek krwi są obarczone metody automatyczne oznaczania płytek krwi. Istotny wpływ na wynik badania płytek krwi ma dokładne wymieszanie krwi. Powstanie mikroskrzepów w próbce powoduje znaczne zmniejszenie liczby płytek krwi i stanowi częstą przyczynę błędu.

Płytki krwi - nadpłytkowość

Płytki krwi powyżej normy to stan określany jako trombocytoza albo nadpłytkowość. Do nadpłytkowości może dochodzić:

Czasami zdarza się także, tzw. nadpłytkowość samoistna.

Płytki krwi - małopłytkowość

Znacznie częściej występuje trombocytopenia, czyli małopłytkowość. Płytki krwi poniżej normy mogą być skutkiem ubocznym stosowania niektórych leków (heparyna, chinidyna, doustne leki przeciwcukrzycowe), mogą też wynikać z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego, z infekcji, nowotworów i innych chorób, a także z nadużywania alkoholu.

Obniżenie poziomu płytek krwi może wskazywać na:

U kobiet w trakcie krwawienia miesięcznego liczba płytek krwi może ulec zmniejszeniu o nawet około 25-50 proc., dlatego morfologia krwi w trakcie miesiączki może dawać niemiarodajne wyniki.

Układ krzepnięcia ma dużą rezerwę bezpieczeństwa i nawet wyraźne obniżenie się liczby płytek krwi (do 50 x 109/l) nie daje zwykle żadnych objawów. Należy zachować jednak dużą ostrożność, ponieważ nieleczone obniżanie się poziomu płytek krwi grozi poważnymi powikłaniami w postaci krwawień do różnych narządów.

Każdy przypadek wyraźnego obniżenia się poziomu płytek krwi wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Szczególnie niepokojące jest współistnienie z małopłytkowością objawów infekcji, pojawienie się wybroczyn na skórze oraz krwawień, znacznego obniżenia się liczby leukocytów lub poziomu hemoglobiny. Niewyjaśnione, dłużej trwające obniżenie się poziomu płytek krwi wymaga specjalistycznej diagnostyki w warunkach szpitalnych, w tym czasami nawet punkcji szpiku kostnego.

Piotr Rolski, 6 dni temu

Bibliografia

  • Dmoszyńska A. (red.), Atlas hematologii klinicznej, Czelej, Lublin 2004, ISBN 83-88063-93-6
  • Hołowiecki J. (red.), Hematologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3938-2
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze (2)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Płytki krwi - rola, badania, nadpłytkowość, małopłytkowość
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Płytki krwi - rola, badania, nadpłytkowość, małopłytkowość
Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - trombocyty (WIDEO)

Badania krwi - trombocyty (WIDEO) Odtwórz wideo

Trombocyty (płytki krwi) są to strzępki komórki stanowiące składnik krwi, które są pozbawione głównych organelli. Odgrywają one kluczową rolę (...) w procesach krzepnięcia krwi...

Krew i naczynia krwionośne

Nadpłytkowość - rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

Nadpłytkowość - rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

zwiększenie ilości trombocytów, oraz nadpłytkowość wtórną, w której zwiększona produkcja płytek krwi następuje w wyniku innych procesów chorobowych. Rolą (...) - erytrocyty, hemoglobina, leukocyty,...

Morfologia krwi - zastosowanie, normy, interpretacja

Badania krwi - Monocyty (WIDEO)

Badania krwi - Monocyty (WIDEO) Odtwórz wideo

. Z kolei zbyt wysoka liczba monocytów we krwi zwana jest monocytozą. Zobacz także: Wyniki badań krwi - erytrocyty, hemoglobina, leukocyty, limfocyty (...) W momencie, gdy wyniki badań...

Higiena jamy ustnej

Zdrowe zęby a ogólne zdrowie organizmu - jaki jest związek?

Zdrowe zęby a ogólne zdrowie organizmu - jaki jest związek?

ustnej może prowadzić do problemów, takich jak powstanie płytki nazębnej, kamienia, ubytków oraz zapalenia dziąseł. Konsekwencją (...) tego może być również nieświeży oddech. Brak higieny jamy ustnej może być groźny dla zdrowia Istnieją...

Manicure i pedicure

Co mówią o tobie twoje paznokcie?

Co mówią o tobie twoje paznokcie?

na skutek nieodpowiedniej diety oraz zbyt obfitych miesiączek. W tym przypadku warto wykonać kontrolne badania krwi pod kątem zawartości żelaza (...) jej powierzchnię i aplikujesz bezbarwny lub kolorowy lakier do paznokci....

Żelazo - rola, źródła, niedobór, nadmiar, ciąża

Pierwsze sygnały braku żelaza w organizmie

Pierwsze sygnały braku żelaza w organizmie

oddechu podczas zwykłych czynności (takich jak wchodzenie po schodach czy sprzątanie), zrób badania i sprawdź poziom żelaza we krwi. Kołatanie serca (...) Zdrowy i promienny wygląd skóry to zasługa hemoglobiny, która...

Zaburzenia krzepnięcia krwi

Co to jest zakrzepica? (WIDEO)

Co to jest zakrzepica? (WIDEO) Odtwórz wideo

. Wśród przyczyn zakrzepicy wyróżnia się co najmniej 2 z 3 czynników: zaburzenia żylnego przepływu krwi wywołane uciskiem lub unieruchomieniem, nadpłytkowość (...) Co to jest zakrzepica? Zakrzepica żył głębokich to...

Dieta na cholesterol

Jedzenie, które zwiększa dobry cholesterol

Jedzenie, które zwiększa dobry cholesterol

cholesterolu HDL. Im większa jest jego ilość, tym lepiej, gdyż odgrywa on kluczową rolę w redukcji poziomu złego cholesterolu we krwi. Zobacz (...) Skutki wysokiego poziomu cholesterolu we krwi Wzrost...