Płytki krwi - rola, oznaczanie w morfologii

Płytki krwi to inaczej trombocyty. Obok erytrocytów i leukocytów stanowią one trzeci rodzaj podstawowych elementów morfotycznych krwi. Płytki krwi są strzępkami komórek pozbawionymi jądra i biorącymi udział w regulacji krzepnięcia krwi. Pełnią też ważną rolę w magazynowaniu i transporcie niektórych ważnych biologicznie substancji - serotoniny i adrenaliny. Płytki krwi w morfologii krwi obwodowej oznaczane są jako PLT. Za dolną granicę normy liczby płytek krwi uważa się 150 000 komórek w mm³ krwi (w jednostkach układu SI jest to 130 x 109/l dla osób dorosłych). Górna granica normy liczby płytek krwi wynosi 400 000 komórek w mm³ krwi (450 x 109/l dla osób dorosłych).

Polecane wideo:

1. Płytki krwi - trombocyty i ich rola w organizmie

Płytki krwi są jednym z elementów układu krzepnięcia. Powstają w szpiku kostnym z megakariocytów. W miejscu uszkodzenia naczynia krwionośnego trombocyty przylegają do niego i uwalniają z siebie szereg substancji chemicznych, biorących udział w procesie krzepnięcia krwi, które powodują nagromadzanie się i zlepianie płytek, co skutkuje zatamowaniem krwawienia. Trombocyty to podłużne bezjądrzaste strzępki komórek krwi. Są to dyskowate struktury, mniejsze od pozostałych komórkowych składników krwi człowieka. Mają postać otoczonych błoną komórkową fragmentów cytoplazmy megakariocytów. Zawierają szereg ziarnistości odpowiedzialnych za proces inicjacji krzepnięcia i skurczu naczyń krwionośnych. Płytki krwi żyją 7-14 dni.

2. Płytki krwi - oznaczanie w morfologii

Oznaczanie krwinek płytkowych w morfologii krwi może odbywać się za pomocą metod manualnych i automatycznych. Do metod manualnych należą:

  • metoda Fonio – pośredniego oznaczania liczby płytek krwi, obarczona dużym błędem;
  • metoda komorowa – krwinki płytkowe, przy odpowiednim rozcieńczeniu badanej próbki krwi, są liczone w komorze Bürkera przy użyciu mikroskopu kontrastowo-fazowego.

Najmniejszym błędem pomiaru są obarczone metody automatyczne oznaczania płytek krwi. Istotny wpływ na wynik badania ma dokładne wymieszanie krwi. Powstanie mikroskrzepów w próbce powoduje znaczne zmniejszenie liczby trombocytów i stanowi częstą przyczynę błędu. Płytki krwi powyżej normy to stan określany jako trombocytoza albo nadpłytkowość.

Do nadpłytkowości może dochodzić:

Czasami zdarza się także, tzw. nadpłytkowość samoistna.

Znacznie częściej występuje trombocytopenia, czyli małopłytkowość. Płytki krwi poniżej normy mogą być skutkiem ubocznym stosowania niektórych leków (heparyna, chinidyna, doustne leki przeciwcukrzycowe), mogą też wynikać z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego, z infekcji, nowotworów i innych chorób, a także z nadużywania alkoholu.

Badania krwi - Leukocyty

Leukocyty, zwane również krwinkami białymi, stanowią element morfotyczny krwi. Zaliczamy do nich granulocyty (neutrofile, bazofile, eozynofile)...

Obniżenie poziomu płytek krwi może wskazywać na:

  • ostre infekcje, w tym poważne infekcje uogólnione;
  • zespół wykrzepiania śródnaczyniowego;
  • choroby autoimmunologiczne (toczeń, samoistna plamica małopłytkowa);
  • układowe choroby tkanki łącznej;
  • choroby krwi i szpiku kostnego, w tym białaczki;
  • krwawiące wrzody żołądka.

U kobiet w trakcie krwawienia miesięcznego liczba płytek krwi może ulec zmniejszeniu o około 25-50 proc., dlatego morfologia krwi nie może być wówczas wykonywana.

Układ krzepnięcia ma dużą rezerwę bezpieczeństwa i nawet wyraźne obniżenie się liczby trombocytów (do 50 x 109/l) nie daje zwykle żadnych objawów. Należy zachować jednak dużą ostrożność, ponieważ nieleczone obniżanie się poziomu płytek krwi grozi poważnymi powikłaniami w postaci krwawień do różnych narządów. Każdy przypadek wyraźnego obniżenia się poziomu płytek krwi wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Szczególnie niepokojące jest współistnienie z małopłytkowością objawów infekcji, pojawienie się wybroczyn na skórze oraz krwawień, znacznego obniżenia się liczby leukocytów lub poziomu hemoglobiny. Niewyjaśnione, dłużej trwające obniżenie się poziomu trombocytów wymaga specjalistycznej diagnostyki w warunkach szpitalnych, w tym punkcji szpiku kostnego.

Piotr Rolski, 1 tydzień temu

Bibliografia

  • Dmoszyńska A. (red.), Atlas hematologii klinicznej, Czelej, Lublin 2004, ISBN 83-88063-93-6
  • Hołowiecki J. (red.), Hematologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3938-2
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze (2)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Płytki krwi - rola, oznaczanie w morfologii
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Płytki krwi - rola, oznaczanie w morfologii
Badanie krwi

Badania krwi - trombocyty

Badania krwi - trombocyty

Trombocyty (płytki krwi) są to strzępki komórki stanowiące składnik krwi, które są pozbawione głównych organelli. Odgrywają one kluczową rolę (...) w procesach krzepnięcia krwi...

Normy laboratoryjne

Liczba erytrocytów (RBC)

Morfologia krwi jest podstawowym badaniem krwi, wykonywanym w celach diagnostycznych lub monitoringowych. W czasie badania ocenie ilościowej (...) i jakościowej podlegają elementy morfologiczne krwi:...

#dziejesienazywo – Zdrowie

#dziejesienazywo: Rola rodzica w szpitalu

Trudno sobie wyobrazić szpital dziecięcy bez rodziców. Wykonują oni wiele rzeczy, które ułatwiają pracę personelowi medycznemu. Ich pobyt w szpitalu łagodzi również stres u dziecka. Niestety często za towarzyszenie przy dziecku w czasie choroby muszą...

Onkologia

Rola kampanii społecznych w profilaktyce przeciwnowotworowej

Rola kampanii społecznych w profilaktyce przeciwnowotworowej

W profilaktyce przeciwnowotworowej bardzo istotną rolę ma uświadamianie społeczeństwa. Jak wyglądają objawy choroby? Jakie są nowoczesne metody (...) ” eliminuje ryzyko poważnych konsekwencji i umożliwia nawet pełne wyleczenie...

Zdrowe odżywianie

#dziejesienazywo: Potrzeby żywieniowe dzieci

Rekordów Guinnessa przygotowując śniadania. Akcja pt. "Śniadanie daje moc" została zorganizowana, aby zwrócić uwagę na potrzeby żywieniowe najmłodszych oraz podkreślić jak istotna jest rola porannego posiłku.

Badanie krwi

Badania krwi - hematokryt

Badania krwi - hematokryt

Oznaczanie hematokrytu we krwi jest badaniem krwi określającym stosunek objętości osocza do objętości składników komórkowych krwi (czyli erytrocytów (...) . Poziom hematokrytu zależy...

#dziejesienazywo – Zdrowie

Rola diety przy chorobie Hashimoto

Rola diety przy chorobie Hashimoto Choroba Hashimoto, to coraz popularniejsze schorzenie tarczycy. Jest to choroba autoimmunologiczna, dlatego

Łysienie plackowate

Rola stresu w łysieniu plackowatym

Rola stresu w łysieniu plackowatym

plackowate. Rola stresu nie jest więc decydująca w przypadku zachorowań na schorzenie jakim jest łysienie plackowate, nie jest jego główną przyczyną

Leczenie raka piersi

Rola kampanii edukacyjnych w leczeniu raka piersi

Rola kampanii edukacyjnych w leczeniu raka piersi

. Kampanie edukacyjne przypominają o ryzyku, który dotyczy każdej kobiety, i informują, jak można je zmniejszać. Role kampanii edukacyjnych związanych z rakiem (...) wykryty jest rak piersi, tym łatwiej z nim walczyć i doprowadzić do...