Płytki krwi

Płytki krwi to inaczej trombocyty. Obok erytrocytów i leukocytów stanowią one trzeci rodzaj podstawowych elementów morfotycznych krwi. Płytki krwi są strzępkami komórek pozbawionymi jądra i biorącymi udział w regulacji krzepnięcia krwi. Pełnią też ważną rolę w magazynowaniu i transporcie niektórych ważnych biologicznie substancji - serotoniny i adrenaliny. Płytki krwi w morfologii krwi obwodowej oznaczane są jako PLT. Za dolną granicę normy liczby płytek krwi uważa się 150 000 komórek w mm³ krwi (w jednostkach układu SI jest to 130 x 109/l dla osób dorosłych). Górna granica normy liczby płytek krwi wynosi 400 000 komórek w mm³ krwi (450 x 109/l dla osób dorosłych).

1. Trombocyty i ich rola w organizmie

Płytki krwi są jednym z elementów układu krzepnięcia. Powstają w szpiku kostnym z megakariocytów. W miejscu uszkodzenia naczynia krwionośnego trombocyty przylegają do niego i uwalniają z siebie szereg substancji chemicznych, biorących udział w procesie krzepnięcia krwi, które powodują nagromadzanie się i zlepianie płytek, co skutkuje zatamowaniem krwawienia. Trombocyty to podłużne bezjądrzaste strzępki komórek krwi. Są to dyskowate struktury, mniejsze od pozostałych komórkowych składników krwi człowieka. Mają postać otoczonych błoną komórkową fragmentów cytoplazmy megakariocytów. Zawierają szereg ziarnistości odpowiedzialnych za proces inicjacji krzepnięcia i skurczu naczyń krwionośnych. Płytki krwi żyją 7-14 dni.

2. Oznaczanie płytek krwi

Oznaczanie krwinek płytkowych w morfologii krwi może odbywać się za pomocą metod manualnych i automatycznych. Do metod manualnych należą:

Polecane wideo:

  • metoda Fonio – pośredniego oznaczania liczby płytek krwi, obarczona dużym błędem;
  • metoda komorowa – krwinki płytkowe, przy odpowiednim rozcieńczeniu badanej próbki krwi, są liczone w komorze Bürkera przy użyciu mikroskopu kontrastowo-fazowego.

Najmniejszym błędem pomiaru są obarczone metody automatyczne oznaczania płytek krwi. Istotny wpływ na wynik badania ma dokładne wymieszanie krwi. Powstanie mikroskrzepów w próbce powoduje znaczne zmniejszenie liczby trombocytów i stanowi częstą przyczynę błędu. Płytki krwi powyżej normy to stan określany jako trombocytoza albo nadpłytkowość.

Do nadpłytkowości może dochodzić:

Czasami zdarza się także, tzw. nadpłytkowość samoistna.

Znacznie częściej występuje trombocytopenia, czyli małopłytkowość. Płytki krwi poniżej normy mogą być skutkiem ubocznym stosowania niektórych leków (heparyna, chinidyna, doustne leki przeciwcukrzycowe), mogą też wynikać z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego, z infekcji, nowotworów i innych chorób, a także z nadużywania alkoholu.

Badania krwi - Leukocyty

Leukocyty, zwane również krwinkami białymi, stanowią element morfotyczny krwi. Zaliczamy do nich granulocyty (neutrofile, bazofile, eozynofile)...

Obniżenie poziomu płytek krwi może wskazywać na:

  • ostre infekcje, w tym poważne infekcje uogólnione;
  • zespół wykrzepiania śródnaczyniowego;
  • choroby autoimmunologiczne (toczeń, samoistna plamica małopłytkowa);
  • układowe choroby tkanki łącznej;
  • choroby krwi i szpiku kostnego, w tym białaczki;
  • krwawiące wrzody żołądka.

U kobiet w trakcie krwawienia miesięcznego liczba płytek krwi może ulec zmniejszeniu o około 25-50 proc., dlatego morfologia krwi nie może być wówczas wykonywana.

Układ krzepnięcia ma dużą rezerwę bezpieczeństwa i nawet wyraźne obniżenie się liczby trombocytów (do 50 x 109/l) nie daje zwykle żadnych objawów. Należy zachować jednak dużą ostrożność, ponieważ nieleczone obniżanie się poziomu płytek krwi grozi poważnymi powikłaniami w postaci krwawień do różnych narządów. Każdy przypadek wyraźnego obniżenia się poziomu płytek krwi wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Szczególnie niepokojące jest współistnienie z małopłytkowością objawów infekcji, pojawienie się wybroczyn na skórze oraz krwawień, znacznego obniżenia się liczby leukocytów lub poziomu hemoglobiny. Niewyjaśnione, dłużej trwające obniżenie się poziomu trombocytów wymaga specjalistycznej diagnostyki w warunkach szpitalnych, w tym punkcji szpiku kostnego.

Piotr Rolski, 2 miesiące temu

Bibliografia

  • Dmoszyńska A. (red.), Atlas hematologii klinicznej, Czelej, Lublin 2004, ISBN 83-88063-93-6
  • Hołowiecki J. (red.), Hematologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3938-2
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze (2)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Płytki krwi
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Płytki krwi
Manicure i pedicure

Co mówią o tobie twoje paznokcie?

Co mówią o tobie twoje paznokcie?

jej powierzchnię i aplikujesz bezbarwny lub kolorowy lakier do paznokci. Czy jednak kiedykolwiek zwróciłaś uwagę na naturalny wygląd płytki paznokcia?Żółta (...) przed lakierem bazy, która wygładzi ewentualne nierówności paznokcia oraz...

Krew pępowinowa

Pobranie krwi pępowinowej - czy to jest etyczne?

Pobranie krwi pępowinowej - czy to jest etyczne?

krwi (czyli erytrocyty, leukocyty i płytki krwi), a nawet w komórki tkanek, takie jak komórki nerwowe czy mięśniowe. Krew pępowinowa pozwala leczyć bardzo niebezpieczne choroby, takie...

Badanie krwi

Badania krwi - trombocyty

Badania krwi - trombocyty

Trombocyty (płytki krwi) są to strzępki komórki stanowiące składnik krwi, które są pozbawione głównych organelli. Odgrywają one kluczową rolę w procesach krzepnięcia krwi oraz skurczu...

Suplementy diety na urodę

Wpływ składników odżywczych na paznokcie

Wpływ składników odżywczych na paznokcie

Nawilżanie skóry dłoni, skórek wokół paznokci oraz natłuszczanie płytki paznokciowej odpowiednimi preparatami olejkowymi także są sposobem na kurację witaminową.

Choroby i dolegliwości

Co twoje stopy mówią o zdrowiu?

Co twoje stopy mówią o zdrowiu?

Dziwne zmiany na stopach Pierwsze symtomy choroby wcale nie muszą być związane z bólem czy osłabieniem organizmu, bo wiele groźnych schorzeń przez długie lata nie daje żadnych objawów. Jest jednak część ciała, która sygnalizuje więcej na temat stanu naszego...

Warzywa

Poznaj korzyści z jedzenia marchewki

Poznaj korzyści z jedzenia marchewki

. Poza tym, związek ten zmniejsza poziom cholesterolu we krwi i redukuje uczucie głodu.Działa przeciwko infekcjom Warto wiedzieć, że marchewka to warzywo (...) do wytworzenia dużej ilości śliny w obrębie jamy ustnej. To z kolei przyczynia...

Żelazo

Pierwsze sygnały braku żelaza w organizmie

Pierwsze sygnały braku żelaza w organizmie

Zdrowy i promienny wygląd skóry to zasługa hemoglobiny, która nadaje też czerwoną barwę krwi. Żelazo jest jej podstawowym składnikiem, dlatego (...) skóry wewnątrz warg oraz dziąseł, a także po wewnętrznej stronie powieki. Są one wówczas...

Owoce

Zdrowotne właściwości owocu noni

Zdrowotne właściwości owocu noni

zawiera też skopoletynę - związek obniżający ciśnienie krwi - oraz prokseroninę, która potrzebna jest do wytwarzania kseroniny pobudzającej komórki (...) do harmonijnej pracy, co z kolei zmniejsza stres oraz, tym samym, ciśnienie krwi....

Żywienie

7 rzeczy, które jesz w niewłaściwy sposób

7 rzeczy, które jesz w niewłaściwy sposób

redukuje ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, ponieważ sprawia, że płytki krwi nie zlepiają się i nie tworzą skrzepów, dzięki czemu krew swobodnie (...) ? Przeprowadzono badania, w czasie których...

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby