Narkolepsja

Narkolepsja to rodzaj zaburzenia snu, który powoduje niekontrolowaną senność w ciągu dnia. Dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzn. Pierwsze symptomy pojawiają się okresie dojrzewania, ale narkolepsja może też zaatakować po 20. roku życia. Osoba chora odczuwa ciągłą senność w ciągu dnia, zasypia nawet w trakcie codziennych czynności. W nocy narkoleptycy zwykle doświadczają problemów ze snem. W rezultacie życie z tą chorobą staje się trudne, a normalne funkcjonowanie w szkole lub w pracy jest uniemożliwione. Wiele osób dotkniętych tym zaburzeniem szuka pomocy u lekarzy. Narkolepsja jest nieuleczalna, ale można z nią żyć i ograniczać jej skutki w swoim życiu.

1. Przyczyny narkolepsji

Przyczyny narkolepsji nie są do końca znane. Wiadomo jednak, że zagadkowe objawy są związane z nieprawidłową regulacją fazy REM u chorych. Faza REM, czyli stan głębokiego snu, przychodzi do nich nawet przed zaśnięciem (powodując halucynacje).

Badania wskazują, że niedawno odkryta proteina, hypokretyna (inaczej oreksyna, rodzaj neuroprzekaźnika), jest produkowana w mniejszych ilościach u chorych na narkolepsję niż u ludzi zdrowych. Podejrzewa się, że przyczyną tych nieprawidłowości może być reakcja autoimmunologiczna. Jednak aby stwierdzić, czy narkolepsja jest chorobą autoimmunologiczną, potrzebą są dalsze badania.

2. Objawy narkolepsji

Dziedziczenie narkolepsji nie przebiega w regularny sposób, jednak zauważono, że narkolepsja dziesięciokrotnie częściej występuje u osób, które mają w rodzinie chorych. Osoby chore zazwyczaj początkowo odczuwają ciągłą senność w dzień. Ten jeden objaw może nękać miesiącami, a nawet latami. Przypomia skutki bezsenności, więc często jest lekceważony. Dopiero po dłuższym czasie pojawiają się typowe objawy narkolepsji.

Główne objawy narkolepsji to:

  • Katapleksja, czyli nagłe rozluźnienie wszystkich mięśni. To główny objaw narkolepsji. Podczas ataku narkolepsji osoba chora nie jest w stanie ustać na nogach, traci napięcie w mięśniach.
  • Paraliż senny. Osoba chora nie może się poruszyć ani nic powiedzieć podczas ataku.
  • Halucynacje (omamy hipnagogiczne) u ludzi zdrowych pojawiają się w stanie „pomiędzy” snem a jawą, wtedy, kiedy zasypiamy.
  • Ciągła senność, która przechodzi po ataku.

To cztery objawy, które narkolepsja wywołuje niemal zawsze. Dodatkowo osoba chora może:

  • mieć problemy ze snem w nocy, często się budzić,
  • wykonywać zachowania automatyczne (czyli wykonywać czynności bez uświadamiania ich sobie, nie pamiętając ich później),
  • utracić ostrości widzenia.

Stopnie natężenia objawów

Stopnie natężenia objawów różnią się w zależności od osoby:

  • Słabe nasilenie: Niektórzy chorzy czują się trochę senni w dzień, katapleksja zdarza się u nich rzadziej niż raz w tygodniu.
  • Średnie nasilenie: Niektóre osoby są senne, ale mogą funkcjonować, narkolepsja może objawiać się atakami katapleksji rzadziej niż raz dziennie.
  • Silne nasilenie: Są jeszcze osoby, które za dnia odczuwają nieopanowaną senność, ataki katapleksji mogą też zdarzać się częściej niż raz dziennie.

Narkolepsja nie jest chorobą śmiertelną. Ale jej objawy mogą doprowadzić do śmierci chorego, który dostałby ataku np. podczas jazdy samochodem.

3. Leczenie narkolepsji

Zazwyczaj objawy narkolepsji leczy się lekami przeciwdepresyjnymi oraz pobudzającymi. Muszą być przepisane przez lekarza po diagnozie.

Dane dotyczące narkolepsji mówią, że

  • w USA chora jest jedna na 2000 osób,
  • w Izraelu chora jest jedna na 500000 osób,
  • w Japonii choruje jedna na 600 osób.

4. Życie z narkolepsją

Osoby zmagające się z narkolepsją mogą poprawić jakość swojego życia dzięki następującym wskazówkom:

  • Kiedy czujesz, że senność się wzmaga, co może oznaczać nadchodzący atak – przerwij to, co akurat robisz i zdrzemnij się. Innymi objawami oznaczającymi nadchodzący atak narkolepsji mogą być: osłabienie funkcji motorycznych, silne zmęczenie, halucynacje wzrokowe lub słuchowe.
  • Staraj się nie zasypiać w samotności. Poproś kogoś, by był z tobą, kiedy narkolepsja nie pozwala na normalne funkcjonowanie.
  • Pamiętaj o wszystkich przepisanych przez lekarza lekach, szczególnie jeśli masz przed sobą sytuację w której zaśnięcie mogłoby być niebezpieczne (np. przed dłuższą jazdą samochodem). Narkolepsja sama w sobie nie jest chorobą śmiertelną. Ale może doprowadzić do śmierci, jeśli jest lekceważona.
  • Porozmawiaj z lekarzem o skuteczności twoich leków. Zapytaj, czy narkolepsja pozwoli ci siadać za kierownicą i pracować.
  • Siadaj za kierownicą tylko jeśli lekarz stwierdził, że nie ma przeciwwskazań. Pamiętaj, ze ryzykujesz nie tylko swoim życiem, ale i życiem innych osób!
  • Poinformuj twoje otoczenie, że chorujesz na narkolepsję. Lepiej, żeby dowiedzieli się o tym od ciebie zanim przestraszysz ich nagłą utratą przytomności.
  • Porozmawiaj ze swoim zwierzchnikiem o chorobie. Pokaż zaświadczenie od lekarza. Jest duża szansa, że da się ustalić taki harmonogram pracy, że będzie w nim czas na niespodziewane drzemki.
  • Aktywność fizyczna może pomóc ci pobudzić organizm. Najlepiej wybierz spacer do pracy zamiast jazdy samochodem.
  • Staraj się zdrzemnąć przed większymi zadaniami. Zapobiegnie to atakowi w trakcie, a także da ci wystarczającą ilość energii, aby wykonać zadanie.
  • Zawsze kładź się o tej samej godzinie. Rytm okołodobowy musi być zachowywany jeśli nie chcesz doprowadzić do częstszych ataków narkolepsji.
  • Szerokim łukiem omijaj alkohol i kofeinę. Oprócz tego, że mogą wpłynąć na działanie leków, źle działają na rytm okołodobowy. Mogą wywołać bezsenność lub nadmierną senność w ciągu dnia. Narkolepsja może się wtedy nasilić.
  • Ucz się jak najwięcej o narkolepsji. Dowiaduj się o najnowszych badaniach. Im więcej dowiesz o tej chorobie, tym łatwiej będzie ci z nią żyć.

Narkolepsja to zaburzenie neurologiczne, nie spowodowane chorobami psychicznymi lub problemami psychologicznymi. Najprawdopodobniej na jej wystąpienie wpływ mają czynniki genetyczne. Mimo iż narkolepsja jest nieuleczalna, można z nią żyć. Wystarczy pamiętać o kilku wskazówkach, dzięki którym życie z narkolepsją będzie łatwiejsze.

Anna Szozda,

Bibliografia

  • Shapiro C.M. ABC zaburzeń snu, Astrum, Wrocław 1998, ISBN 83-87197-24-6
  • Szelenberger W. Bezsenność, AM Warszawa, Warszawa 2000, ISBN 83-908354-2-8
  • Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5
  • Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9

Zaburzenia snu

Komentarze (4)
~Agata
~Agata

Dziękuję za zwięzłe i rzeczowe omówienie tematu. Niby zdiagnozowano u mnie łagodną narkolepsję, ale wciąż nie mogę się z tym pogodzić - do momentu, gdy po raz kolejny nie zasnę w sposób, którego nie da się niczym innym wytłumaczyć. Ciągle szukam innych przyczyn mojej nadmiernej senności. "Niestety" wygląda na to, że jestem okazem zdrowia. Tylko zasypiam.. Ciężko się z tym pogodzić, zwłaszcza, że nigdy nie miałam większych zmartwień ze zdrowiem jsk zapalenie ucha. Gdy się jest przekonanym o sile swojej odporności, gdy z każdej choroby wychodzi się z lekkością, ciężko uznać oznaki czegoś, co zwą "nieuleczalnym". Dlatego dobrze było przeczytać, że z narkolepsją da się żyć. Takie mini, ale pocieszenie i za to dziękuję :)

Odpowiedz
~Poszkodowany :/
~Poszkodowany :/

Obecnie jestem chory od 4 lat w wieku dojrzewania od 12 roku życia niestety mam silne nasilenie Narkolepsji biorę leki : Parogen od katapleksji oraz Modafin od senności niestety Modafin zaburzał mi myślenie więc postanowiłem odstawić go ponieważ wolałem zasypiać ale dostawać podczas lekcji (składanie sie głowy) z czego każdy sie smieje a nauczyciele sie denerwują i stawiają mi nagany za to że zasypiam. Czy są jakieś inne leki na Narkolepsje niż te które wymieniłem iż naprawde moje życie jest cięzkie iż mimo leków Ataki Katapleksji zdarzają sie czasem na schodach lub na ulicy a bez leków to praktycznie co krok.

Odpowiedz
~uradowany
~uradowany

dziekuje temu portalowi z calego serduszka mego. Jestescie swietni. popisowo opisaliscie moje objawy chorobowe, wyglada na to ze sam sie dzieki wam zdiagnozowalem. za 10 dni mam kontrole u lekarza prywatnego, poprosze o skierowania na badania, w celu dalszego leczenia. 100 % zgodnosci z abc , powinienem plakac a ciesze sie jak niemowle. xxxxx

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia snu
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Zaburzenia snu
Zaburzenia snu

Medytacja na problemy ze snem

Medytacja na problemy ze snem

Często odczuwasz zmęczenie i masz problemy ze snem? W przypadku, gdy stosowane leki na bezsenność nie przynoszą rezultatów, warto sięgnąć po inne naturalne sposoby na poprawę snu. Według specjalistów pomocne w zwalczaniu zaburzeń snu mogą okazać się...

Zaburzenia snu

Hipersomnia

(...) Jest kilka przyczyn patologicznej nadmiernej senności. Mogą to być: pierwotne (endogenne) zaburzenia snu: narkolepsja,...

Zaburzenia snu

Parasomnie

(...) i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN...

Zaburzenia snu

Strach przed snem

Coraz więcej osób ma problem ze snem. Najczęściej jest to bezsenność lub zaburzenia snu. Te problemy to poważna sprawa ... , i zainteresuj się technikami relaksacyjnymi. Naucz się odpoczywać i radzić sobie z napięciem. Wówczas zaburzenia snu będą mniej dotkliwe ... w fobię, poszukaj pomocy specjalisty. Im dłużej zwlekasz z rozwiązaniem problemu, tym poważniejsze stają się zaburzenia snu. Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5, Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu,...

Zaburzenia snu

Rytm okołodobowy

(...) leczenia zaburzeń snu. Zaburzenia rytmu okołodobowego rodzą kolejne problemy, nie tylko zaburzenia snu. Mogą to być choroby sercowo ... -32, Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5, Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu,...

Zaburzenia snu

Problemy ze spaniem

Problemy ze spaniem

(...) Eksperymenty przeprowadzone na myszach wykazały, że zaburzenia snu mają ścisły związek z zakłóceniami w funkcjonowaniu tych części mózgu ... dla badaczy jest znalezienie odpowiedzi na pytanie, jak zaburzenia snu mogą wpływać na codzienne funkcje psychiczne,...

Zaburzenia snu

Mówienie przez sen

(...) Jednak nie wszystkie zaburzenia snu to powód do zmartwień. Mówienie przez sen jest częstym zjawiskiem, które u znacznej większości ludzi ... 83-60072-61-5, Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN...

Zaburzenia snu

Jak dużo snu tak naprawdę potrzebujemy?

Jak dużo snu tak naprawdę potrzebujemy?

Odpowiednia ilość i jakość snu jest bardzo ważna dla naszego zdrowia. Wielu z nas boryka się z problemami z zaśnięciem, z jego utrzymaniem bądź nie czuje się wypoczęta po przespaniu nawet kilkunastu godzin. Pomoc specjalistów nie zawsze jest konieczna.

Zaburzenia snu

Lunatykowanie

(...) i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9, Krupka-Matuszczyk I. Zaburzenia snu u...

Zaburzenia snu

Melisa na sen

Melisa na sen

Regularnie stosowana na bezsenność przynosi spodziewane efekty. Nie należy zapominać jak potrzebny jest sen. Zdrowy sen zapewnia szybszą regenerację organizmu i powolne starzenie. Melisa jako środek na sen Zioła uspokajające pomagają ukoić nerwy i...