Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Narkolepsja

Narkolepsja to rodzaj zaburzenia snu, który powoduje niekontrolowaną senność w ciągu dnia. Dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzn. Pierwsze symptomy pojawiają się okresie dojrzewania, ale narkolepsja może też zaatakować po 20. roku życia. Osoba chora odczuwa ciągłą senność w ciągu dnia, zasypia nawet w trakcie codziennych czynności. W nocy narkoleptycy zwykle doświadczają problemów ze snem. W rezultacie życie z tą chorobą staje się trudne, a normalne funkcjonowanie w szkole lub w pracy jest uniemożliwione. Wiele osób dotkniętych tym zaburzeniem szuka pomocy u lekarzy. Narkolepsja jest nieuleczalna, ale można z nią żyć i ograniczać jej skutki w swoim życiu.

1. Przyczyny narkolepsji

Przyczyny narkolepsji nie są do końca znane. Wiadomo jednak, że zagadkowe objawy są związane z nieprawidłową regulacją fazy REM u chorych. Faza REM, czyli stan głębokiego snu, przychodzi do nich nawet przed zaśnięciem (powodując halucynacje).

Badania wskazują, że niedawno odkryta proteina, hypokretyna (inaczej oreksyna, rodzaj neuroprzekaźnika), jest produkowana w mniejszych ilościach u chorych na narkolepsję niż u ludzi zdrowych. Podejrzewa się, że przyczyną tych nieprawidłowości może być reakcja autoimmunologiczna. Jednak aby stwierdzić, czy narkolepsja jest chorobą autoimmunologiczną, potrzebą są dalsze badania.

2. Objawy narkolepsji

Dziedziczenie narkolepsji nie przebiega w regularny sposób, jednak zauważono, że narkolepsja dziesięciokrotnie częściej występuje u osób, które mają w rodzinie chorych. Osoby chore zazwyczaj początkowo odczuwają ciągłą senność w dzień. Ten jeden objaw może nękać miesiącami, a nawet latami. Przypomia skutki bezsenności, więc często jest lekceważony. Dopiero po dłuższym czasie pojawiają się typowe objawy narkolepsji.

Główne objawy narkolepsji to:

  • Katapleksja, czyli nagłe rozluźnienie wszystkich mięśni. To główny objaw narkolepsji. Podczas ataku narkolepsji osoba chora nie jest w stanie ustać na nogach, traci napięcie w mięśniach.
  • Paraliż senny. Osoba chora nie może się poruszyć ani nic powiedzieć podczas ataku.
  • Halucynacje (omamy hipnagogiczne) u ludzi zdrowych pojawiają się w stanie „pomiędzy” snem a jawą, wtedy, kiedy zasypiamy.
  • Ciągła senność, która przechodzi po ataku.

To cztery objawy, które narkolepsja wywołuje niemal zawsze. Dodatkowo osoba chora może:

  • mieć problemy ze snem w nocy, często się budzić,
  • wykonywać zachowania automatyczne (czyli wykonywać czynności bez uświadamiania ich sobie, nie pamiętając ich później),
  • utracić ostrości widzenia.

Stopnie natężenia objawów

Stopnie natężenia objawów różnią się w zależności od osoby:

  • Słabe nasilenie: Niektórzy chorzy czują się trochę senni w dzień, katapleksja zdarza się u nich rzadziej niż raz w tygodniu.
  • Średnie nasilenie: Niektóre osoby są senne, ale mogą funkcjonować, narkolepsja może objawiać się atakami katapleksji rzadziej niż raz dziennie.
  • Silne nasilenie: Są jeszcze osoby, które za dnia odczuwają nieopanowaną senność, ataki katapleksji mogą też zdarzać się częściej niż raz dziennie.

Narkolepsja nie jest chorobą śmiertelną. Ale jej objawy mogą doprowadzić do śmierci chorego, który dostałby ataku np. podczas jazdy samochodem.

3. Leczenie narkolepsji

Zazwyczaj objawy narkolepsji leczy się lekami przeciwdepresyjnymi oraz pobudzającymi. Muszą być przepisane przez lekarza po diagnozie.

Dane dotyczące narkolepsji mówią, że

  • w USA chora jest jedna na 2000 osób,
  • w Izraelu chora jest jedna na 500000 osób,
  • w Japonii choruje jedna na 600 osób.

4. Życie z narkolepsją

Osoby zmagające się z narkolepsją mogą poprawić jakość swojego życia dzięki następującym wskazówkom:

  • Kiedy czujesz, że senność się wzmaga, co może oznaczać nadchodzący atak – przerwij to, co akurat robisz i zdrzemnij się. Innymi objawami oznaczającymi nadchodzący atak narkolepsji mogą być: osłabienie funkcji motorycznych, silne zmęczenie, halucynacje wzrokowe lub słuchowe.
  • Staraj się nie zasypiać w samotności. Poproś kogoś, by był z tobą, kiedy narkolepsja nie pozwala na normalne funkcjonowanie.
  • Pamiętaj o wszystkich przepisanych przez lekarza lekach, szczególnie jeśli masz przed sobą sytuację w której zaśnięcie mogłoby być niebezpieczne (np. przed dłuższą jazdą samochodem). Narkolepsja sama w sobie nie jest chorobą śmiertelną. Ale może doprowadzić do śmierci, jeśli jest lekceważona.
  • Porozmawiaj z lekarzem o skuteczności twoich leków. Zapytaj, czy narkolepsja pozwoli ci siadać za kierownicą i pracować.
  • Siadaj za kierownicą tylko jeśli lekarz stwierdził, że nie ma przeciwwskazań. Pamiętaj, ze ryzykujesz nie tylko swoim życiem, ale i życiem innych osób!
  • Poinformuj twoje otoczenie, że chorujesz na narkolepsję. Lepiej, żeby dowiedzieli się o tym od ciebie zanim przestraszysz ich nagłą utratą przytomności.
  • Porozmawiaj ze swoim zwierzchnikiem o chorobie. Pokaż zaświadczenie od lekarza. Jest duża szansa, że da się ustalić taki harmonogram pracy, że będzie w nim czas na niespodziewane drzemki.
  • Aktywność fizyczna może pomóc ci pobudzić organizm. Najlepiej wybierz spacer do pracy zamiast jazdy samochodem.
  • Staraj się zdrzemnąć przed większymi zadaniami. Zapobiegnie to atakowi w trakcie, a także da ci wystarczającą ilość energii, aby wykonać zadanie.
  • Zawsze kładź się o tej samej godzinie. Rytm okołodobowy musi być zachowywany jeśli nie chcesz doprowadzić do częstszych ataków narkolepsji.
  • Szerokim łukiem omijaj alkohol i kofeinę. Oprócz tego, że mogą wpłynąć na działanie leków, źle działają na rytm okołodobowy. Mogą wywołać bezsenność lub nadmierną senność w ciągu dnia. Narkolepsja może się wtedy nasilić.
  • Ucz się jak najwięcej o narkolepsji. Dowiaduj się o najnowszych badaniach. Im więcej dowiesz o tej chorobie, tym łatwiej będzie ci z nią żyć.

Narkolepsja to zaburzenie neurologiczne, nie spowodowane chorobami psychicznymi lub problemami psychologicznymi. Najprawdopodobniej na jej wystąpienie wpływ mają czynniki genetyczne. Mimo iż narkolepsja jest nieuleczalna, można z nią żyć. Wystarczy pamiętać o kilku wskazówkach, dzięki którym życie z narkolepsją będzie łatwiejsze.

Bibliografia

  • Shapiro C.M. ABC zaburzeń snu, Astrum, Wrocław 1998, ISBN 83-87197-24-6
  • Szelenberger W. Bezsenność, AM Warszawa, Warszawa 2000, ISBN 83-908354-2-8
  • Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5
  • Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9
Anna Szozda,
Komentarze (3)
~uradowany
~uradowany

dziekuje temu portalowi z calego serduszka mego. Jestescie swietni. popisowo opisaliscie moje objawy chorobowe, wyglada na to ze sam sie dzieki wam zdiagnozowalem. za 10 dni mam kontrole u lekarza prywatnego, poprosze o skierowania na badania, w celu dalszego leczenia. 100 % zgodnosci z abc , powinienem plakac a ciesze sie jak niemowle. xxxxx

Odpowiedz
Mgr Dawid Karol Kołodziej
Mgr Dawid Karol Kołodziej

@~uradowany: Jako cześć całego zespołu specjalistów tego portalu bardzo dziękujemy za taką opinię ;)

Odpowiedz
~Poszkodowany :/
~Poszkodowany :/

Obecnie jestem chory od 4 lat w wieku dojrzewania od 12 roku życia niestety mam silne nasilenie Narkolepsji biorę leki : Parogen od katapleksji oraz Modafin od senności niestety Modafin zaburzał mi myślenie więc postanowiłem odstawić go ponieważ wolałem zasypiać ale dostawać podczas lekcji (składanie sie głowy) z czego każdy sie smieje a nauczyciele sie denerwują i stawiają mi nagany za to że zasypiam. Czy są jakieś inne leki na Narkolepsje niż te które wymieniłem iż naprawde moje życie jest cięzkie iż mimo leków Ataki Katapleksji zdarzają sie czasem na schodach lub na ulicy a bez leków to praktycznie co krok.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia snu - najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Zaburzenia snu
Zaburzenia snu

Zespół chronicznego zmęczenia

Zespół chronicznego zmęczenia

Zespół chronicznego zmęczenia (ang. Chronic Fatigue Syndrome, CFS) to zespół objawów chorobowych spowodowanych złożonymi przyczynami. Po raz pierwszy został zdiagnozowany w 1988 roku w Stanach Zjednoczonych. Objawami zespołu chronicznego zmęczenia są nie...

Zaburzenia snu

Przyczyny koszmarów sennych

Przyczyny koszmarów sennych

Strata ukochanej osoby, walka z potworami, brak możliwości ucieczki, spóźnienie się na ważne spotkanie - to tematy koszmarów nocnych. Dla niektórych z nas zły sen skutecznie zakłóca jakość snu, inni przyznają, że nic im się nie śni i nigdy w życiu nie...

Zaburzenia snu

Ile powinno się spać?

Ile powinno się spać?

To, że wraz w wiekiem potrzebujemy mniej snu, to mit. Ludzie w średnim wieku i starsi, jeśli tylko chcą się czuć wypoczęci i produktywni podczas dnia, potrzebują dokładnie tyle samo snu, co młodzi. Przekonanie, że starsi ludzie potrzebują mniej snu,...

Zaburzenia snu

Jak pobudzić organizm?

Jak pobudzić organizm? Pytanie często zadawane przez przemęczonych studentów czy osoby, które pracują umysłowo. Nasz organizm potrzebuje regularnego odpoczynku. Źle się z nim dzieje, jeśli tego mu odmawiamy. Wszechogarniająca senność, ból w mięśniach,...

Zaburzenia snu

Implant dla chrapiących

Mały implant, nie większy od pudełka zapałek, może przynieść ulgę osobom chrapiącym i może okazać się wybawieniem dla tych, którym przyszło dzielić łóżko z głośnym „współśpiącym". Niewielkich rozmiarów aparat wszczepia się w klatkę piersiową. Zadaniem...

Zaburzenia snu

Dlaczego niewyspanie pogarsza pamięć?

Badacze z Uniwersytetu Pensylwanii, Instytutu Technologii w Massachusetts i Uniwersytetu Tufts zidentyfikowali mechanizmy pogorszenia pamięci na skutek niedoboru snu. Każdy, kto zarwał noc wie, że niedostatek snu objawia się następnego dnia trudnościami z...

Zaburzenia snu

Chodzisz późno spać? Będziesz mieć koszmary!

Przy obecnym tempie życia bardzo często nie mamy czasu porządnie się wyspać. Siedzimy do późna, nadrabiając zaległości w pracy albo po prostu dlatego, że adrenalina z całego stresującego dnia nie pozwala nam zasnąć. Naukowcy z uniwersytetu tureckiego z...

Zaburzenia snu

Śpiochom grozi zawał serca!

Choroby serca, w tym śmiertelnie groźny zawał, dotykają coraz częściej nawet młodych ludzi. Ma to ścisły związek z naszym trybem życia - bardzo dużo pracujemy, mało lub nieefektywnie wypoczywamy, narażeni jesteśmy na stały stres, zapominamy albo nie...

Zaburzenia snu

Dlaczego choroba zmusza do snu?

Choroba kładzie nas do łóżka nie tylko dlatego, że źle się czujemy. Jesteśmy też wyczerpani i po prostu senni, często nie możemy dosłownie utrzymać się na nogach. Znamy to wszyscy z własnego doświadczenia, jednak aż do tej pory naukowcy nie wiedzieli do...

Zaburzenia snu

Ciasteczka nasenne!

Jedną z zasad zdrowego snu jest powstrzymanie się od jedzenia na jakiś czas przed pójściem do łóżka. Okazuje się, że czasem można, a nawet powinno się złamać tę regułę. Istnieją bowiem słodycze, które ułatwiają zasypianie. Do takich smakołyków należą...